SHBA-ja u bën sërish thirrje liderëve të Kosovës për krijimin e institucioneve

Uashingtoni ka përsëritur apelin drejtuar drejtuesve politikë në Kosovë që të bashkëpunojnë për themelimin e institucioneve, duke respektuar Kushtetutën dhe aktgjykimet e Gjykatës Kushtetuese.

Një zëdhënës i Departamentit amerikan të Shtetit, në një prononcim për Radion Evropa e Lirë, deklaroi se bashkëpunimi mes liderëve politikë është i domosdoshëm për kapërcimin e bllokadës institucionale.

“Ky ngërç i vazhdueshëm politik po rezulton në mundësi të humbura për Kosovën. Është koha që udhëheqësit t’i japin përparësi progresit dhe stabilitetit, në të mirë të të gjithë qytetarëve”, tha zëdhënësi.

Mesazhi i fundit përbën thirrjen e dytë të njëjtë nga pala amerikane brenda një periudhe të shkurtër. Më 12 gusht, për nevojën e bashkëpunimit mes partive kishte folur edhe Ambasada e Shteteve të Bashkuara në Prishtinë.

Apeli i ri vjen ndërsa Kuvendi i Kosovës vazhdon të mbetet i pakonstituuar pas zgjedhjeve të 7 qershorit.

Mbledhja konstituive e legjislaturës së re u hap më 6 gusht. Deputetët e përfunduan betimin, por nuk u arrit të kalohej te votimi për kryetarin e Kuvendit.

Albin Kurti, si lider i Lëvizjes Vetëvendosje, kërkoi kohë për konsultime të mëtejshme me partitë, duke deklaruar se nuk ishte arritur ende një marrëveshje për krijimin e institucioneve. Për këtë arsye, seanca u ndërpre dhe vazhdimi i saj u caktua për 8 gusht.

As në seancën e 8 gushtit nuk u paraqit kandidat për postin e kryetarit të Kuvendit. Kurti kërkoi përsëri kohë shtesë për bisedime me partitë, ndërsa më pas deputetja e AAK-së, Time Kadrijaj, i hodhi vezë në drejtim të tij. Pas incidentit, Avni Dehari, i cili drejtonte seancën, ndërpreu punimet.

Prej asaj kohe, procedura ka mbetur e ngrirë. Dehari ka deklaruar se seanca e ardhshme do të thirret vetëm pasi partitë të gjejnë një marrëveshje për zgjidhjen e krizës, pasi, sipas tij, mbajtja e saj vetëm për hir të formalitetit nuk ka kuptim pa një dakordim politik.

Në përpjekje për të zhbllokuar situatën, Kurti u takua më 18 gusht me kryetarin e LDK-së, Lumir Abdixhikun. Bisedimet u përqendruan te zgjedhja e presidentit të ardhshëm. Pas takimit, të dy thanë se ekzistonte vullneti për një zgjidhje dhe ranë dakord që në takimin pasues të diskutonin emra konkretë për president.

Ndryshe, PDK-ja dhe Aleanca kanë kërkuar që punimet e Kuvendit të vazhdojnë pa u kushtëzuar nga arritja e një marrëveshjeje politike. Më 12 gusht, deputetë të këtyre dy subjekteve u mblodhën në sallën e Kuvendit dhe i kërkuan Deharit të caktonte vazhdimin e seancës. Gjatë kësaj kohe pati edhe përplasje me deputetë të LVV-së.

Thirrje për zgjidhje të shpejtë të krizës institucionale u janë drejtuar partive më herët edhe nga Bashkimi Evropian. Sipas BE-së, bllokada politike dhe vonesat në zbatimin e reformave mund ta dobësojnë mundësinë e Kosovës për të përfituar nga mbështetja evropiane.

Përmes Planit të Rritjes, Kosovës i janë alokuar 882.6 milionë euro në formën e granteve dhe kredive të favorshme deri në fund të vitit 2027. Lëshimi i këtyre mjeteve varet nga realizimi i hapave të parashikuar në Agjendën e Reformave.

Komisioni Evropian ka identifikuar 111 masa reformuese për Kosovën. Për 13 prej tyre, që së bashku kanë vlerën 90.8 milionë euro, afati i parë për përmbushje ishte 30 qershori 2026. Ndërkohë, 27 hapa të tjerë, me vlerë prej 165.9 milionë eurosh, duhet të përmbushen deri në fund të dhjetorit.

Edhe Fondi Monetar Ndërkombëtar ka konstatuar se zgjatja e krizës politike ka penguar përparimin e Kosovës në zbatimin e reformave të Planit të Rritjes dhe në sigurimin e financimeve nga jashtë.