Reagim i fortë nga analisti austriak ndaj deklaratës së ministres serbe: Serbia s’mund t’i shmangë pasojat politike

Ministrja serbe Snezhana Paunoviq është shpallur “non grata” në Kosovë dhe i është ndaluar përjetësisht hyrja apo tranziti në territorin e vendit. Ky vendim erdhi pas deklaratës së saj të fundit, ku u shpreh se do të kishte kryer spastrim etnik në Kosovë gjatë vitit 1998. Lajmin e bëri të ditur të martën ministri i Brendshëm në detyrë, Xhelal Sveçla.

Përmes një postimi në Facebook, Sveçla konfirmoi se kishte firmosur urdhrin që i mbyll përgjithmonë dyert ministres serbe përgjegjëse për Administratën Publike dhe Vetëqeverisjen Lokale.

Sipas tij, fjalët e Paunoviqit rikonfirmojnë një realitet të vjetër: Beogradi zyrtar asnjëherë nuk është distancuar nga projekti i shfarosjes së shqiptarëve. “Në kohën tonë, këtë u përpoq ta realizonte ish-udhëheqësi i saj, Sllobodan Millosheviq, i cilësuar si kasapi i Ballkanit,” shkroi ai.

Ministri theksoi më tej se çdo orvatje për të rikthyer ideologjitë e spastrimit etnik ose për të frikësuar shtetin e Kosovës do të ndeshet me një qëndrim të prerë dhe institucional.

Lidhur me këtë zhvillim, eksperti austriak Gunther Fehlinger dha një prononcim për “Bota sot”, duke e konsideruar deklaratën e ministres si krejtësisht të palejueshme. Sipas tij, kjo tregon qartë se Serbia nuk mund të përparojë drejt Bashkimit Evropian dhe NATO-s pa u shkëputur rrënjësisht nga gjuha e spastrimit etnik dhe pa bërë llogari me të shkuarën.

Fehlinger u shpreh se nuk ka asnjë rrethanë që justifikon spastrimin etnik dhe se një ministre që shpreh publikisht keqardhje që nuk e realizoi një veprim të tillë, shfaq vlera që bien ndesh me themelet e BE-së dhe NATO-s. Në analizën e tij, kjo qasje politike mbetet e mbërthyer në epokën e Millosheviqit, në vend që t’i hapë rrugë një të ardhmeje demokratike e paqësore që qytetarët serbë meritojnë.

Ai shtoi se një pjesë e elitës politike në Serbi ende refuzon të përballet me krimet e luftërave të viteve ’90, duke mos shfaqur pendesë të mjaftueshme dhe duke toleruar retorikë të rrezikshme nacionaliste. Megjithëse mirëpriti dënimin e shprehur nga Bashkimi Evropian, Fehlinger paralajmëroi se fjalët nuk mjaftojnë. Për aq kohë sa zyrtarë të lartë serbë promovojnë ose duket se arsyetojnë idetë e agresionit ndaj fqinjëve, sipas tij, vendi nuk ka se si të ecë me besueshmëri në rrugën evropiane apo euroatlantike.

Në vijim, eksperti austriak propozoi një përgjigje strategjike krejt ndryshe nga ngadalësimi i zgjerimit. Ai mbron idenë e një vale të madhe anëtarësimi në BE për vitin 2029, ku të përfshihen njëkohësisht Kosova, Bosnja dhe Hercegovina, Ukraina, Moldavia, Shqipëria, Mali i Zi dhe Maqedonia e Veriut. Paralelisht, ai këmbëngul që Kosova dhe Bosnja e Hercegovina duhet të lëvizin me hapa të sigurt drejt NATO-s për të siguruar stabilitet afatgjatë në Ballkanin Perëndimor.

Duke veçuar rastin e Kosovës, Fehlinger vlerësoi se mbi një çerek shekulli bashkëpunim i ngushtë me BE-në, NATO-n dhe partnerë të tjerë e ka përgatitur mjaftueshëm vendin për hapat e radhës në procesin e integrimit.

Në fund, ai përcolli një mesazh të prerë: Evropa duhet të përqafojë shtetet që respektojnë demokracinë dhe shtetin ligjor, ndërsa qeveritë, përfaqësuesit e të cilave vazhdojnë të përdorin gjuhën e spastrimit etnik, duhet të përballen me izolim politik. “Serbia duhet të izolohet tani. Kosova dhe Bosnja e Hercegovina duhet të anëtarësohen në NATO dhe në Bashkimin Evropian deri në vitin 2029,” përfundoi Fehlinger.