Peci dhe 45 personalitete kërkojnë krijimin e menjëhershëm të institucioneve

Ish-diplomati Lulzim Peci ka shpërndarë një apel publik, përmes të cilit 46 intelektualë, akademikë, profesionistë, artistë dhe përfaqësues të shoqërisë civile kërkojnë respektimin e rendit kushtetues dhe formimin e institucioneve pa humbur kohë.

Apeli mban titullin “Republika nuk mund të mbahet peng”. Në të, nënshkruesit shfaqin shqetësimin e tyre për zgjatjen e krizës institucionale, duke vlerësuar se bllokimi politik mund të dëmtojë demokracinë, rendin kushtetues dhe funksionimin e shtetit të së drejtës.

Ata theksojnë se Kosova nuk duhet të vazhdojë të mbetet pa institucione funksionale si pasojë e përllogaritjeve partiake, interpretimeve të njëanshme të Kushtetutës ose mungesës së gatishmërisë për kompromis demokratik.

Sipas nënshkruesve, kjo situatë po dobëson besimin e qytetarëve te demokracia, po frenon zhvillimin ekonomik dhe shoqëror, si dhe po dëmton pozitën ndërkombëtare të Kosovës në një periudhë delikate për sigurinë dhe perspektivën euroatlantike të vendit.

Deputetëve të certifikuar dhe të betuar u kërkohet që të veprojnë urgjentisht për ta përmbyllur konstituimin e Kuvendit dhe për t’i hapur rrugë krijimit të institucioneve të tjera.

Në dokument rikujtohet se Gjykata Kushtetuese i ka sqaruar detyrimet që deputetët kanë në procesin e konstituimit të Kuvendit, duke përcaktuar qartë se askujt nuk i lejohet ta pengojë ose ta bllokojë këtë proces.

Apeli u kërkon partive politike dhe institucioneve kompetente të largohen nga ultimatumet, përjashtimi politik dhe përpjekjet për imponim. Nënshkruesit këmbëngulin gjithashtu që interesat partiake, grupore apo elektorale të mos vendosen përpara interesit shtetëror.

Thirrja përfshin edhe qarqet akademike, shoqërinë civile, mediat, profesionistët dhe qytetarët, të cilëve u kërkohet të mos mbeten të painteresuar përballë degradimit të kulturës demokratike dhe shndërrimit të bllokadës institucionale në normalitet.

Sipas tyre, Kosova ka nevojë për një diskutim publik kritik, racional dhe konstruktiv, të bazuar në argumente dhe në respektimin e dinjitetit të çdo individi. Ata bëjnë thirrje edhe për kundërshtimin e fushatave denigruese, gjuhës së urrejtjes, linçimeve publike dhe retorikës përçarëse.

Në apel kërkohet që drejtuesit politikë dhe institucionet t’i vendosin sërish në qendër të veprimtarisë së tyre interesat strategjike dhe afatgjata të Kosovës.

Nënshkruesit vlerësojnë se integrimi euroatlantik, fuqizimi i aleancave me partnerët strategjikë, konsolidimi i shtetit në arenën ndërkombëtare dhe trajtimi dinjitoz i të gjithë qytetarëve të Kosovës, duke përfshirë komunitetet joshumicë, duhet të konsiderohen interesa madhore kombëtare përtej dallimeve partiake. Sipas përfundimit të apelit, Kosova nuk ka alternativë tjetër për të përparuar.

Dokumenti, i bërë publik më 12 gusht 2026, mban ndër të tjera nënshkrimet e ish-drejtuesve dhe gjyqtarëve të Gjykatës Kushtetuese, diplomatëve, profesorëve universitarë, drejtuesve të organizatave të shoqërisë civile, përfaqësuesve të komunitetit të biznesit, artistëve dhe aktivistëve.