PDK kërkon nga Gjykata Kushtetuese pezullim të përkohshëm të veprimeve të Kuvendit të ri

Partia Demokratike e Kosovës, e cila ndodhet në opozitë, i është drejtuar të hënën Gjykatës Kushtetuese me një kërkesë që ky institucion të vendosë një masë të përkohshme ndaj organit të ri ligjvënës, deri në momentin kur të vlerësojë nëse procesi i konstituimit është zhvilluar në pajtueshmëri me normat kushtetuese.

Seanca e së dielës e konstituimit të Kuvendit u mbajt pa praninë e PDK-së, e cila kishte të drejtën e postit të nënkryetarit të dytë. Kjo forcë politike e bojkotoi mbledhjen duke e akuzuar mazhorancën për shkelje të procedurave dhe nuk e propozoi kandidaten e saj.

Ankesa e dorëzuar në emër të subjektit politik u depozitua nga deputetët Arian Tahiri dhe Përparim Gruda, së bashku me avokatin Faton Fetahu gjatë orëve të para të së hënës.

Duke iu drejtuar gazetarëve pas paraqitjes së padisë, Arian Tahiri theksoi domosdoshmërinë e miratimit paraprak të masës së përkohshme për të shmangur pasoja më të rënda në planin juridik dhe atë institucional. Ai shtoi se edhe ekzekutivi i ri, i dalë nga një legjislaturë me probleme themelore ligjshmërie, rrezikon të nxjerrë akte të paligjshme.

Përparim Gruda shpjegoi se partia kishte nguruar më parë që t’i drejtohej kësaj rruge, por meqë gjendja kishte marrë përmasa të pakontrolluara dhe qeverisja aktuale po vepron hapur jashtë kornizës kushtetuese, nuk u kishte ngelur alternativë tjetër. Ai akuzoi Lëvizjen Vetëvendosje se po përfiton nga mosrespektimi i vazhdueshëm i afateve ligjore.

Objekt i ankesës janë mënyra se si u zgjodh kryesia e Kuvendit, me pretendimin se pushteti anashkaloi dispozitat kushtetuese për thirrjen dhe zhvillimin e procesit themelues të legjislaturës. Sipas deputetëve të PDK-së, mazhoranca nuk respektoi afatin 30-ditor për konstituimin e Kuvendit, si dhe detyrimin procedural për mbajtjen e seancave çdo 48 orë deri në përfundimin e këtij procesi.

Bazuar në një vendim të Gjykatës Kushtetuese të vitit paraprak, afati maksimal për formimin e legjislaturës është 30 ditë nga çasti i certifikimit të rezultateve zgjedhore. Ky afat skadoi më 7 gusht 2026.

Menjëherë pas shpalljes së konstituimit, po atë pasdite, Kuvendi miratoi edhe kabinetin e ri qeveritar në një seancë nga e cila u tërhoqën Partia Demokratike, Aleanca dhe Lidhja Demokratike e Kosovës.

Gruda njoftoi gjithashtu se të martën PDK-ja do të depozitojë një ankesë të re në Gjykatën Kushtetuese lidhur me procedurën e formimit të ekzekutivit. Ai paralajmëroi se nuk mund të tolerohet që legjislativi të zgjedhë organet më të larta shtetërore në kushtet e dyshimeve serioze kushtetuese.

Procesi i konstituimit të Kuvendit u finalizua paraditen e së dielës, menjëherë pas përzgjedhjes së nënkryetarëve që u takojnë LDK-së dhe komuniteteve joshumicë. Më herët, në seancën e së premtes, ishin votuar kryetarja dhe nënkryetari i parë nga radhët e Lëvizjes Vetëvendosje.

Partia Demokratike mungoi edhe në këtë mbledhje, pasi kishte hequr dorë paraprakisht nga kandidatura e Vlora Çitakut, si pasojë e mungesës së mbështetjes nga ana e LVV-së në seancën e një dite më parë. Pavarësisht se të shtunën në mbrëmje Lëvizja Vetëvendosje deklaroi se do ta mbështeste znj. Çitaku, PDK refuzoi të marrë pjesë.

Kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, deklaroi gjatë seancës se asnjë subjekt politik nuk mund ta mbajë peng funksionimin e institucionit dhe e çoi përpara procesin. Në vijim, Kujtim Shala, kandidati i LDK-së për nënkryetar, mori 75 vota. Pas tetë përpjekjeve të pasuksesshme nga Lista Serbe, deputetja Tanja Vujoviq u zgjodh në këtë post me mbështetjen e LVV-së dhe një pjese të deputetëve të LDK-së. Emilija Rexhepi, përfaqësuese e komunitetit boshnjak, u zgjodh nga radhët e komuniteteve të tjera joserbe. Pas këtyre votimeve, kryetarja Haxhiu shpalli përfundimin e procesit të konstituimit.

Një vendim paraprak i Gjykatës Kushtetuese kishte lënë të hapur mundësinë që Kuvendi të ushtrojë funksionet e tij edhe në mungesë të një anëtari të Kryesisë, në rastet kur zgjedhja e tij bëhet e pamundur dhe ku vendimmarrja sigurohet përmes kuorumit. Si shembull i tillë ishte përmendur situata kur një grup parlamentar ose deputet që gëzon të drejtën e propozimit nuk e shfrytëzon atë ose bllokon me dashje procedurën.