Pas dy vrasjeve brenda një jave, shoqëria civile kërkon që femicidi të shpallet urgjencë

Vrasja e dy grave brenda një jave ka rikthyer debatin për dështimin e institucioneve në garantimin e sigurisë dhe mbrojtjes së jetës së grave. Përballë kësaj situate, organizatat për të drejtat e grave dhe përfaqësues të shoqërisë civile u kanë bërë thirrje qytetarëve të mblidhen në shesh në shenjë proteste.

Organizatat e grave i kanë cilësuar këto raste si femicid, pra vrasje të grave të lidhura me dhunën me bazë gjinore, raporton RTK.

Pas vrasjes së një gruaje në Malishevë, ministrja në detyrë e Drejtësisë dhe Koordinatorja Kombëtare për Mbrojtje nga Dhuna në Familje, Dhuna ndaj Grave dhe Dhuna me Bazë Gjinore, Donika Gërvalla, organizoi një takim me përfaqësues të Policisë, Prokurorisë, Gjykatës dhe Qendrës për Punë Sociale.

Tryeza kishte për qëllim vlerësimin e mënyrës se si po funksionojnë mekanizmat institucionalë, si dhe shqyrtimin e masave për parandalimin e ngjarjeve të ngjashme. Gërvalla deklaroi se asnjë institucion apo hallkë e sistemit nuk duhet të dështojë.

Shifrat tregojnë përmasat e problemit: 11 gra janë vrarë gjatë katër viteve të fundit, ndërsa tri prej tyre vetëm gjatë këtij viti. Pavarësisht ndryshimeve ligjore dhe krijimit të mekanizmave të rinj të mbrojtjes, dhuna ndaj grave mbetet një nga sfidat më të mëdha për institucionet e Kosovës. Që prej vitit 2010, numri i grave të vrara brenda familjes ka shkuar në 62.

Për organizatat e grave, këto ngjarje nuk mund të trajtohen si episode të veçuara, por si dëshmi e një problemi sistematik.

RrGK ka evidentuar 155 raste të dhunës me bazë gjinore gjatë periudhës nga viti 2025 deri në maj të vitit 2026, duke përfshirë edhe raste femicidi. Monitorimi ka nxjerrë në pah vështirësi në funksionimin e drejtësisë dhe në mënyrën se si institucionet u përgjigjen rasteve të dhunës.

Katër vjet më parë, Kosova u trondit nga vrasja e Hamide Magashit, një grua shtatzënë që u vra në QKUK.

Edhe pse ndaj saj ishte në fuqi një urdhër mbrojtës, ajo u vra. Pas kësaj ngjarjeje u bënë ndryshime ligjore dhe u investuan rreth 600 mijë euro në sistemin elektronik për mbikëqyrjen e personave ndaj të cilëve vendosen masa të tilla. Megjithatë, vrasjet e grave vijojnë.