Pas 27 vitesh, identifikohen me ADN tri viktima të “Grupit të Intelektualëve të Mitrovicës

Pas më shumë se 27 vitesh pritjeje dhe pasigurie, laboratori i Hagës ka konfirmuar zyrtarisht tri viktimat e para të identifikuara përmes analizave të ADN-së nga i ashtuquajturi “Grupi i Intelektualëve të Mitrovicës”.

Identifikimet u mundësuan pas një muaji operacionesh intensive të gërmimit në tri varreza masive në Zubin Potok. Në këto lokacione, gjatë prillit të vitit 1999, forcat serbe ekzekutuan dhe fshehën trupat e 23 civilëve shqiptarë, mes tyre mjekë, profesorë dhe veprimtarë të njohur. Ndërkohë që analizat për pjesën tjetër të grupit vijojnë, Komisioni Qeveritar po kërkon hapjen e arkivave të luftës dhe ndëshkimin e personave përgjegjës.

Pas 27 vitesh, gërmimet në fshatrat Kalludër dhe Jabukë të Zubin Potokut kanë nxjerrë në dritë mbetjet mortore që dyshohet se u përkasin 23 civilëve të njohur si “Grupi i Intelektualëve” nga Mitrovica. Zhvarrimi është përmbyllur zyrtarisht, ndërsa raportet e para të ardhura nga Haga kanë bërë të mundur identifikimin e tri viktimave. Mostrat e tjera mbeten ende nën shqyrtim.

Kushtrim Gara, nga Komisioni Qeveritar për Personat e Zhdukur, tha se institucionet kosovare kanë marrë tri raportet e para të ADN-së dhe po bashkëpunojnë vazhdimisht me ekspertët mjekoligjorë të Komisionit Ndërkombëtar për pranimin dhe përshpejtimin e procedurave për mostrat e tjera të dërguara nga lokacionet e varreve masive në Kalludër dhe Jabukë. Sipas tij, sapo të mbërrijnë rezultatet e reja, familjarët e viktimave do të njoftohen, siç ndodhi edhe me tri identifikimet e para.

“Grupi i Intelektualëve” përbëhej nga kirurgë, mjekë, profesorë dhe aktivistë të çështjes kombëtare. Ata po largoheshin në mënyrë të organizuar drejt Malit të Zi për t’i shpëtuar përndjekjes, por u ndaluan në zonën e Zubin Potokut dhe u ekzekutuan. Më pas, trupat e tyre u vendosën në varreza masive me synimin për të fshehur gjurmët e krimit.

Mes tri viktimave të identifikuara ndodhet edhe veprimtari i njohur Idriz Rrecaj. Megjithatë, puna forenzike nuk ka përfunduar, pasi analizat për mbetjet e tjera vazhdojnë. Krahas identifikimit të viktimave, mbetet e domosdoshme edhe përcaktimi i përgjegjësve dhe vënia e tyre para drejtësisë.

Gara theksoi se familjet e personave të zhdukur kanë pritur për një kohë të gjatë dhe se drejtësia nuk mund ta largojë dhimbjen, por mund të sjellë ngushëllim dhe të tregojë se vuajtja e tyre nuk është harruar. Ai nënvizoi se zbardhja e fatit të të zhdukurve me dhunë dhe ndëshkimi i përgjegjësve për krimet me përmasa gjenocidale përbëjnë detyrime të vazhdueshme institucionale, në mënyrë që të respektohet e drejta e familjeve për të mësuar të vërtetën dhe për të marrë drejtësi.

Përveç hetimeve forenzike, të gjitha provat dhe dëshmitë materiale të mbledhura në varrezat masive të veriut po i dorëzohen zyrtarisht Drejtorisë për Hetimin e Krimeve të Luftës.

Institucionet e Kosovës kanë përsëritur kërkesën ndaj komunitetit ndërkombëtar që të ushtrojë trysni mbi Beogradin për hapjen e arkivave ushtarake të vitit 1999. Këto dokumente vlerësohen si vendimtare për zbardhjen e plotë të masakrës.