Ofertat dhe vijat e kuqe në dialogun LVV-LDK: Çfarë po pengon marrëveshjen?

Ngërçi institucional i shkaktuar nga zgjedhjet e fundit parlamentare mbetet një nga pengesat më serioze politike në Kosovë, teksa përpjekjet për të gjetur një zgjidhje që do të mundësonte formimin e institucioneve ende nuk kanë dhënë rezultate të prekshme. Vëmendja është përqendruar te kontaktet dhe negociatat ndërmjet Lëvizjes Vetëvendosje dhe Lidhjes Demokratike të Kosovës, dy forca politike që shihen si gurë themeli në çdo skenar të mundshëm për tejkalimin e bllokimit aktual.

Deklarimet e ushtrueses së detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, e kanë vënë sërish në qendër të diskutimit këtë proces bisedimesh, duke sinjalizuar se komunikimi mes palëve nuk është ndërprerë tërësisht. Ajo ka treguar se gjatë takimeve janë analizuar disa opsione për t’i dhënë fund krizës, por një dakordim për krijimin e institucioneve të reja ende nuk është arritur. Këto pohime kanë gjeneruar lexime të ndryshme në publik dhe në arenën politike, duke hedhur pikëpyetje mbi ekzistencën e një vullneti real për kompromis apo nëse hendeku mes palëve mbetet pengesa kryesore për një ujdi.

Në rrethanat kur shteti vijon të operojë pa institucione të reja të konsoliduara, çdo sinjal që buron nga tryeza e bisedimeve konsiderohet me peshë për të ardhmen politike. Megjithatë, nuk është e qartë nëse kontaktet e zhvilluara deri tani do të materializohen në një marrëveshje konkrete apo do të mbesin thjesht tentativa të pasuksesshme, duke e thelluar edhe më tej paralizën institucionale.

A dëshmojnë fjalët e Albulena Haxhiut se ka ende terren për një pakt politik mes LVV-së dhe LDK-së, apo palët janë tashmë larg çdo kompromisi?

Halili: Vazhdimësia e dialogut është sinjal inkurajues

Lidhur me këtë çështje, profesori Nijazi Halili ka theksuar për “Bota sot” se deklaratat e fundit të Haxhiut japin shenja se ekziston një gatishmëri për një ujdi të mundshme ndërmjet dy partive në fjalë.

“Deklarata e Albulena Haxhiut lë të kuptohet se procesi negociator mes LVV-së dhe LDK-së nuk ka marrë fund, por njëkohësisht tregon se ende nuk jemi në një pikë ku mund të diskutohet për një kompromis politik të plotë. Fakti që janë shqyrtuar alternativa të ndryshme është një tregues se ka vullnet për ta mbajtur komunikimin të gjallë, por mungesa e një marrëveshjeje finale dëshmon se çështjet thelbësore vijojnë t’i ndajnë palët”.

Sipas tij, është një zhvillim inkurajues që partitë po i mbesin në dialog për të kapërcyer situatën e krijuar, sepse thellimi i mëtejshëm i bllokadave do të sillte pasoja për shtetin dhe funksionimin e mekanizmave institucionalë.

Ai pret që faktorët politikë të negociojnë pa ndërprerje dhe të ndërtojnë një skemë për një marrëveshje që u shkon për shtat të dyja palëve.

“Në kontekste të tilla, deklaratat publike shpesh shërbejnë edhe si mjet negocimi. Ato synojnë të mbajnë gjallë perceptimin se dialogu ecën përpara, duke evituar idenë e një dështimi përfundimtar të bisedimeve. Prandaj, nuk duhet interpretuar menjëherë se afrimi i palëve është i shpejtë, por as se bisedimet kanë ngecur në rrugë qorre.

Nga këndvështrimi institucional, mbajtja e dialogut është një sinjal pozitiv, sepse alternativa është thellimi i ngërçit politik dhe zgjatja e krizës në funksionimin e institucioneve. Megjithatë, shkrirja e bllokadës nuk do të vijë thjesht si pasojë e takimeve, por nga gatishmëria e liderëve politikë për të rishikuar vijat e tyre të kuqe dhe për të krijuar një formulë që u lejon të dyja palëve ta paraqesin marrëveshjen si të pranueshme politikisht”, ka nënvizuar ai.

Ndër të tjera, profesori ka shtuar se një marrëveshje LVV-LDK nuk është e pashmangshme, por se ajo do të varet nga aftësia negociuese e palëve.

“Sa u përket javëve në vazhdim, nuk do të ishte çudi nëse negociatat zgjaten edhe për njëfarë kohe, pasi presioni politik dhe institucional për konstituimin e plotë të institucioneve është në rritje. Megjithatë, një marrëveshje nuk është e garantuar. Ajo do të varet nga aftësia e aktorëve për ta kthyer interesin e përbashkët për kapërcimin e krizës në një kompromis konkret politik. Deri atëherë, deklaratat e liderëve duhen parë më tepër si sinjale se dera e negociatave qëndron e hapur, sesa si tregues se marrëveshja është tashmë pranë”, ka përfunduar Nijazi Halili për “Bota sot”.

Haziri: Zgjidhja e vetme për të shmangur zgjedhjet dhe për të pasur institucione funksionale është që z. Kurti dhe LVV-ja të heqin dorë nga posti i Presidentit

Nga ana tjetër, analisti Nexhat Haziri është shprehur pesimist për mundësinë e një marrëveshjeje mes LVV-së dhe LDK-së, pavarësisht deklaratave të Haxhiut.

Në bisedën e tij me “Bota sot”, ai ka argumentuar se këtë e mbështet në dinamikat e brendshme politike brenda LDK-së dhe në qasjen e LVV-së dhe ofertat që ajo u ka bërë partive të tjera.

“Megjithë deklaratën e znj. Haxhiu, si ushtruese e detyrës së Presidentes së vendit, unë nuk jam aspak optimist se do të mund të shohim një marrëveshje mes LVV-së dhe LDK-së për një koalicion të mundshëm. Dhe kjo jo vetëm për shkak të situatës së brendshme në LDK, ku pritet një votëbesim për kryetarin aktual, Abdixhiku, por edhe për shkak të një qasjeje joserioze nga ana e LVV-së, që ka të bëjë me ofertën drejtuar partive opozitare”.

Madje, Haziri ka vlerësuar se një koalicion LDK-LVV nuk garanton zhbllokimin e kësaj gjendjeje.

Forma e vetme që kjo marrëveshje të ketë sukses dhe të krijohen institucione të reja, sipas tij, është që LVV-ja të heqë dorë nga posti i presidentit.

“Edhe në rastin më të favorshëm, që LVV-ja të arrijë një koalicion me LDK-në, përsëri ky koalicion nuk garanton se mund të kemi institucione të reja dhe dalje nga kriza, e cila sërish mund të na çojë në zgjedhje të reja.

E vetmja formulë për t’i shmangur zgjedhjet dhe për të pasur institucione funksionale është që z. Kurti dhe LVV-ja të heqin dorë nga posti i Presidentit dhe, si kompromis, ky post t’i takojë opozitës. Përndryshe, duhet të përgatitemi për zgjedhje të reja”, ka përfunduar Nexhat Haziri për “Bota sot”.