Ngërçi politik i kushton Kosovës mbi 40 milionë euro fonde të BE-së

Bllokada në Kuvend i ka shkaktuar Kosovës humbjen zyrtare të më shumë se 40 milionë eurove nga Bashkimi Evropian. Në të njëjtën kohë, kryeministri Albin Kurti ka paralajmëruar se vendi mund të përballet me zgjedhje të reja nëse presidenti i ri nuk zgjidhet deri më 6 tetor.

Gjatë mbledhjes së Këshillit Ministror për Integrim Evropian, Kurti i cilësoi zgjedhjet e mundshme si të panevojshme dhe me kosto të lartë. Sipas tij, mosfunksionimi i legjislativit ka penguar miratimin e ligjeve të nevojshme dhe ka lënë jashtë buxhetit miliona euro të parashikuara për Kosovën përmes Planit të Rritjes.

Me afrimin e afatit kushtetues, zgjedhjet e reja parlamentare po rikthehen si një mundësi konkrete. Ato do të ishin të katërtat brenda më pak se dy vjetësh. Në mbledhjen e dytë të Këshillit Ministror për Integrim Evropian, që shërben edhe si Komitet Drejtues për Planin e Rritjes, kryeministri u bëri thirrje deputetëve të arrijnë një marrëveshje për zgjedhjen e kreut të shtetit, proces që zhvillohet në sallën plenare.

Kurti deklaroi se, nëse presidenti nuk zgjidhet, Kosova do të shkojë përsëri në zgjedhje, ndonëse tashmë vendi ka kryetarin e Kuvendit dhe një Qeveri të zgjedhur. Ai argumentoi se një proces i ri zgjedhor do të prodhonte sërish një Kuvend dhe një Qeveri, e jo një president, duke ngritur pikëpyetjen se pse duhet të votohet përsëri për një organ që mund të mos jetë në gjendje ta zgjedhë kreun e shtetit.

Ndikimi i krizës institucionale, sipas kryeministrit, shkon përtej përplasjes politike dhe prek drejtpërdrejt fondet që Kosova pret nga Brukseli. Deri më 30 qershor, vendi ka përmbushur 20 hapa reformash me vlerë 153.3 milionë euro, ndërsa raporti për zbatimin e tyre është duke u shqyrtuar nga Komisioni Evropian për lirimin e fondeve.

Megjithatë, mosmiratimi i ligjeve për shkak të bllokadës parlamentare ka pamundësuar realizimin në kohë të 6 prej 13 reformave të planifikuara. Si pasojë, Kosova ka humbur mundësinë për të përfituar mbi 40 milionë euro.

Kurti njoftoi gjithashtu se në fillim të javës së ardhshme në Kuvend do të dërgohen tri marrëveshje ndërkombëtare për programet IPA. Përmes tyre, Kosova synon të sigurojë 258 milionë euro, por shqetësimi kryesor lidhet me afatet që skadojnë në fund të vitit.

Sipas kryeministrit, fokusi duhet të vendoset te zbatimi i 22 reformave me vlerë 131.4 milionë euro në fonde të BE-së, të cilat përfundojnë në fund të dhjetorit të sivjetmë. Tetë prej tyre, ose më shumë se një e treta, varen nga miratimi i projektligjeve në Kuvend. Bëhet fjalë për 10 projektligje që skadojnë më 31 dhjetor 2026. Kurti tha se funksionaliteti i Kuvendit do të ishte garancia që reformat dhe fondet përkatëse të mos humbnin.

Pas deklarimeve për mediat, mbledhja e Këshillit Ministror vijoi me dyer të mbyllura. Mesazhi i kryeministrit, megjithatë, ishte i qartë: mungesa e një Kuvendi funksional, që zgjedh presidentin dhe miraton ligjet e nevojshme, e ekspozon Kosovën ndaj rrezikut të destabilizimit institucional dhe humbjes së qindra milionë eurove të destinuara për zhvillim.