Këshilli Ministror për Integrim Evropian shqyrton zbatimin e reformave dhe fondet e Planit të Rritjes

Kryeministri i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, drejtoi mbledhjen e dytë të Këshillit Ministror për Integrim Evropian, i cili zhvilloi punimet në cilësinë e Komitetit Drejtues për Planin e Rritjes. Në takim u trajtua progresi i reformave, projektet në zbatim dhe programet IPA.

Kurti bëri të ditur se më 15 korrik Kosova i ka dorëzuar Komisionit Evropian raportin e parë zyrtar për realizimin e Agjendës së Reformave, së bashku me kërkesën e parë për disbursimin e fondeve të Planit të Rritjes.

Sipas tij, deri më 30 qershor janë përmbushur dhe raportuar te Komisioni Evropian 20 hapa reformues, me vlerë të përgjithshme prej 153,3 milionë eurosh në fonde të Bashkimit Evropian. Aktualisht, Komisioni Evropian po kryen vlerësimin përkatës. Pas përfundimit të tij, pritet që të merret vendimi për lirimin e fondeve, të cilat Kosova do t’i përfitojë në përputhje me këtë vendim.

Kryeministri njoftoi gjithashtu se në fillim të javës së ardhshme Kuvendit do t’i dërgohen tri marrëveshje ndërkombëtare që lidhen me programet IPA. Në paketë përfshihen dy amendamente për projektet e IPA 2021 dhe IPA 2022, si dhe Marrëveshja Financiare IPA 2026-2027. Nga këto marrëveshje, Kosova pritet të përfitojë 258 milionë euro. Ai kërkoi që Zyra Ligjore dhe Ministria e Financave të përmbyllin pa vonesa opinionet e nevojshme.

Kurti theksoi se fondet e pritshme nga Plani i Rritjes dhe programet IPA kapin së bashku mbi 400 milionë euro. Këto mjete do të përdoren për qeverisje të mirë dhe për zbatimin e reformave që synojnë anëtarësimin e Kosovës në Bashkimin Evropian.

Ai tha se, nga 13 reformat që duhej të përfundonin deri më 30 qershor, gjashtë nuk u realizuan brenda afatit. Për pasojë, nga 90,7 milionë eurot e parapara për këtë periudhë, nuk u përfituan më shumë se 40 milionë euro.

Sipas kryeministrit, moslirimi i këtyre mjeteve erdhi si pasojë e bllokadës në Kuvend, e cila pengoi miratimin e ligjeve të nevojshme. Megjithatë, të gjitha projektligjet e lidhura me afatin e 30 qershorit do të procedohen në seancën e ardhshme parlamentare.

Kurti nënvizoi se bllokimi i Kuvendit nuk e anulon zbatimin e reformave të përfshira në Planin e Rritjes dhe as punën e kryer nga qeveria, por rrezikon humbjen e fondeve të dedikuara për këto reforma.

Vëmendja, sipas tij, duhet të përqendrohet te 22 reformat që kanë afat përfundimtar fundin e dhjetorit të këtij viti dhe që lidhen me 131,4 milionë euro në fonde të Bashkimit Evropian. Tetë prej tyre, pra më shumë se një e treta, kërkojnë miratimin e projektligjeve në Kuvend.

Bëhet fjalë për 10 projektligje me afat deri më 31 dhjetor 2026. Kryeministri tha se këto akte janë në fazën e finalizimit dhe do të miratohen në qeveri brenda këtij afati. Ndërkohë, institucionet kanë bashkëpunuar me Komisionin Evropian që projektligjet me afat 31 dhjetorin ta përfundojnë konsultimin me Bashkimin Evropian në një periudhë më të shkurtër.

Ai paralajmëroi se, nëse Kuvendi funksionon, as reformat dhe as fondet e parashikuara për to nuk do të humbasin. Kurti përsëriti se bllokada parlamentare nuk çon në humbjen e reformave, por mund të shkaktojë humbjen e mjeteve financiare të Planit të Rritjes.

Kryeministri kujtoi se Kuvendi është një pushtet i ndarë nga qeveria dhe njëra prej tri shtyllave të një shteti demokratik. Detyrat kryesore të tij janë miratimi i ligjeve dhe mbikëqyrja e qeverisë, funksione që mund të ushtrohen vetëm nga një Kuvend funksional. Ai shtoi se, në kushtet e pluralizmit shoqëror dhe politik, përgjegjësia për institucionin më të lartë përfaqësues dhe ligjvënës është e përbashkët.

Sipas Kurtit, qytetarët kanë përcaktuar përmes votës peshën dhe përgjegjësinë e secilit subjekt në Kuvend, pa i dhënë asnjërit prej tyre përgjegjësi absolute.

Duke iu referuar njoftimit të pardjeshëm të Gjykatës Kushtetuese, ai tha se afati për zgjedhjen e presidentit përfundon më 6 tetor. Nëse presidenti i ri nuk zgjidhet, vendi do të shkojë përsëri në zgjedhje, të cilat do të ishin të katërtat brenda më pak se dy vitesh.

Kryeministri i cilësoi zgjedhjet e reja të panevojshme dhe të kushtueshme, duke argumentuar se Kosova tashmë ka kryetare të Kuvendit dhe një qeveri të zgjedhur. Sipas tij, ky Kuvend është në gjendje t’i japë vendit presidentin ose presidenten e re.

Kurti sqaroi se në Kosovë nuk zhvillohen zgjedhje presidenciale. Zgjedhjet e radhës do të ishin përsëri për Kuvendin dhe qeverinë, ndërsa presidenti zgjidhet nga Kuvendi.

Ai shtroi pyetjen se përse vendi duhet të rikthehet në zgjedhje për të formuar sërish një Kuvend që nuk arrin të zgjedhë presidentin. Sipas tij, nuk është e arsyeshme që zgjedhjet të përsëriten vazhdimisht vetëm për të prodhuar të njëjtat rezultate.

Në vijim të mbledhjes, kryeministri njoftoi se fjalën do t’ia kalonte Koordinatorit Kombëtar për Reforma të Planit të Rritjes, i cili do të prezantonte gjendjen e reformave dhe të projekteve investuese në kuadër të Kornizës Investuese për Ballkanin Perëndimor.

Mbledhjen e përshëndeti edhe zëvendëskryeministrja dhe ministrja e Drejtësisë, Donika Gërvalla Schwarz, si dhe Jeton Zulfaj, Kryenegociator i Republikës së Kosovës me Bashkimin Evropian dhe Koordinator Kombëtar për Instrumentin për Reforma dhe Rritje. Në takim morën pjesë ministra, zëvendësministra dhe përfaqësues të institucioneve shtetërore.

Kryeministri i falënderoi pjesëmarrësit për praninë dhe vëmendjen.