Ky është vetëm fillimi!” – Bytyçi kërkon hetim të thellë mbi rrjetin serb pas aktakuzës ndaj Shehollit dhe përmend Milaim Zekën

Prokuroria Speciale e Kosovës ka ngritur aktakuzë ndaj Fatmir Shehollit për veprat penale “spiunazh” dhe “shantazh”. Në bazë të aktakuzës, ai dyshohet se ka bashkëpunuar me Agjencinë e Sigurisë dhe Informacionit të Serbisë (BIA), ndërsa në një rast tjetër pretendohet se ka shantazhuar një person për më shumë se 13 mijë euro.

Rasti ka nxitur diskutime më të gjera për praninë dhe veprimtarinë e strukturave serbe të sigurisë në Kosovë, përhapjen e narrativave proserbe dhe ndikimin e mundshëm të tyre në politikë dhe media në hapësirën shqiptare.

Profesori Enver Bytyçi, në një prononcim për “Bota sot”, deklaroi se çështja e Shehollit duhet të shërbejë si pikënisje për hetime të zgjeruara dhe jo të trajtohet thjesht si një rast i izoluar.

Sipas Bytyçit, hetimi duhet të zbardhë mënyrën e funksionimit të rrjetit të pretenduar të spiunazhit dhe ndikimit serb në Kosovë. Ai kujtoi një video të transmetuar në një emision televiziv në Kosovë, ku Sheholli kishte dërguar një meme të sigurimit serb që pretendonte “rekrutimin e Kurtit nga BIA”.

Profesori tha se prokuroria dhe hetuesia duhet të sqarojnë se si një material i tillë, të cilin e cilësoi si një akt të inskenuar diversionist kundër kryeministrit të Kosovës, përfundoi në ekranet televizive. Ai kërkoi gjithashtu shpjegime për një deklaratë të Shehollit, sipas së cilës ishte e çuditshme që Kurti ishte liruar me urdhër të Koshtunicës.

Bytyçi vlerësoi se nga ajo intervistë mund të kuptohej lehtësisht se cilën narrativë përçonte Sheholli dhe se si ajo narrativë ishte bërë pjesë e politikës opozitare në Kosovë.

Ai theksoi se zbulimi i veprimtarisë së dyshuar të Shehollit përbën vetëm fillimin e një procesi që duhet të përfshijë survejimin dhe analizimin e çdo narrative proserbe në Kosovë, por edhe në Shqipëri.

Si shembull, Bytyçi përmendi një debat të zhvilluar disa vite më parë në Euronews Albania me Milaim Zekën, ku diskutonin për mbledhjen e fundit ose të parafundit të Open Balkan në Beograd. Sipas tij, Zeka e kishte pyetur pse Kurti nuk kishte shkuar vetë në samit, edhe pa qenë i ftuar, për të parë nëse Vuçiq do ta kthente mbrapsht.

Bytyçi tha se ishte befasuar nga bindja e Zekës për “vullnetin e mirë” të presidentit të Serbisë dhe shtoi se videoja e atij debati gjendet në YouTube. Ai ngriti pyetjen se sa raste të ngjashme mund të jenë shfaqur në debatet televizive, duke i cilësuar ato si të panumërta.

Profesori pretendoi se në ekranet televizive ka pasur shumë raste kur janë mbrojtur me këmbëngulje narrativa serbe. Për këtë arsye, ai kërkoi të hetohet nëse në këto zhvillime ka pasur rol Sheholli apo persona të tjerë të ngjashëm me të, duke pyetur edhe pse vetëm Milazimit pretendohet se i janë dhënë para për të transmetuar versionin e BIA-s serbe në televizion.

Ai deklaroi se ajo që ka ndodhur deri tani me mediet dhe një pjesë të politikës në Kosovë e Shqipëri mund të jetë projekt i Beogradit, por theksoi se i takon drejtësisë të përcaktojë se kush është mashtruar dhe kush është paguar për të përçuar këto qëndrime.

Bytyçi shtoi se hetimi duhet të shqyrtojë jo vetëm personat e përfshirë në raste konkrete, por edhe mënyrën e krijimit dhe shpërndarjes së narrativave në favor të Serbisë. Sipas tij, ky diskurs shpesh paraqitet përmes nocioneve si kompromisi, interesi publik, liria e shprehjes, bashkëjetesa dhe nevoja për të jetuar në paqe me fqinjët.

Ai përmendi në këtë kontekst Edi Ramën, Baton Haxhiun dhe persona të tjerë që i cilësoi si intelektualë, duke thënë se qëndrimet proserbe shpesh nisin me argumente të paraqitura si liberale. Sipas Bytyçit, këto terma përdoren për të legjitimuar jo vetëm një logjikë liberale, por edhe veprimtari që ai i konsideron antikombëtare dhe në shërbim të armiqve të Shqipërisë, Kosovës dhe shqiptarëve.

Profesori kërkoi që të hetohen edhe institucionet e sigurisë në Kosovë dhe Shqipëri, përfshirë mundësinë që persona të caktuar të kenë pasur lidhje me shërbimet serbe. Ai deklaroi se një spiun mbetet i tillë dhe se spiunazhi është një profesion.

Bytyçi shprehu habinë se si Fatmir Sheholli, të cilin e cilësoi si spiun të rafinuar, kishte mundur të merrte një milion euro nga AKI e Thaçit dhe e Shqipërisë. Ai ngriti gjithashtu pikëpyetje për pagesat prej qindra mijëra eurosh që, sipas tij, i janë dhënë djalit të Baton Haxhiut nga SHIK-u i Shqipërisë për një angazhim të pretenduar në shërbimin sekret të Shqipërisë.

Ai pyeti përse favorizohen persona që njihen për shërbime ndaj agjencive armike të spiunazhit dhe kërkoi që drejtësia të verifikojë nëse në shërbimet sekrete të Shqipërisë dhe Kosovës, apo në strukturat që kanë ekzistuar më herët, ka pasur persona të rekrutuar nga BIA serbe.

Sipas Bytyçit, rasti i Shehollit duhet të çojë në zbardhjen e të gjithë dinamikës dhe rrjetit të pretenduar të spiunazhit serb në Kosovë dhe në trevat shqiptare. Ai tha se përmendet një shifër prej mbi dhjetë mijë personash, por sipas tij numri logjikisht mund të jetë në dhjetëra mijëra, duke pasur parasysh buxhetin shumë të madh të Serbisë për destabilizimin e Kosovës dhe zhbërjen e shtetit të saj.

Profesori kërkoi të zbulohet se ku përfundojnë qindra milionë, e ndoshta miliarda, euro të Serbisë, kush i merr ato, çfarë shërbimesh ofrohen dhe çfarë kontratash janë lidhur. Ai shtoi se duhet të identifikohen edhe politikanët që mbështesin shërbimin sekret të Serbisë, ndërsa deklaratat e personave si Sheholli duhet të përdoren për thellimin e hetimeve.

Një tjetër përfundim i një hetimi të tillë, sipas Bytyçit, duhet të jetë izolimi i veprimtarisë së personave që provohet se kanë bashkëpunuar me struktura të huaja të spiunazhit. Ai theksoi se ndëshkimi ligjor dhe distancimi shoqëror nga kjo veprimtari janë të domosdoshme për mbrojtjen e sigurisë së Kosovës.

Bytyçi tha se spiunët duhet të kenë frikë jo vetëm nga drejtësia, por edhe nga shoqëria. Ai solli në kujtesë periudhën kur Ibrahim Rugova kishte homogjenizuar Kosovën si kurrë më parë në historinë e saj, duke pretenduar se në atë kohë spiunët ishin fshehur, nuk shfaqeshin në ekranet shqiptare dhe paraqiteshin vetëm në ato serbe, siç kishte vepruar edhe Fatmir Sheholli.

Sipas tij, ndëshkimi është një nga mënyrat për të izoluar veprimtarinë e spiunëve serbë në Kosovë dhe kudo tjetër. Ai konsideroi se largimi i tyre nga politika dhe ekranet televizive është rruga e vetme për ta realizuar këtë izolim.

Bytyçi përfundoi se projekti i BIA-s, i gjetur në telefonin e Fatmir Shehollit, është i mjaftueshëm për ta trajtuar çështjen me seriozitet të lartë. Ai paralajmëroi se siguria kombëtare e Kosovës rrezikohet mbi të gjitha nga përçimi i agjendës serbe në media dhe politikë përmes narrativave të përhapura nga persona që veprojnë në interes të Serbisë.