Kurti merr raportin vjetor të IKKL-së, vlerëson punën për dokumentimin e krimeve të luftës

Gjatë një vizite të zhvilluar sot në Institutin e Krimeve të Kryera gjatë Luftës në Kosovë (IKKL), kryeministri i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, mori nga drejtori Atdhe Hetemi Raportin Vjetor të Punës së këtij institucioni.

Sipas Kurtit, rezultatet mbresëlënëse të paraqitura në raport dëshmojnë nevojën e madhe që ka ekzistuar për ngritjen e këtij Instituti. Ai theksoi bashkëpunimin e ngushtë që IKKL-ja ka ndërtuar me organizata të ndryshme, institucione, komuna dhe qytetarë të Republikës së Kosovës, si dhe përtej saj.

Ndër rezultatet e veçuara nga kryeministri ishte publikimi i listës preliminare të personave të vrarë gjatë luftës, në të cilën janë verifikuar 13,195 persona për periudhën 1998-2000. Ai bëri të ditur se të dhënat plotësohen përditë dhe se rezultatet e përditësuara do të bëhen publike pas gjashtë muajsh.

Kurti vizitoi edhe arkivin e Institutit, zgjerimin e të cilit përmes grumbullimit, digjitalizimit dhe verifikimit të dokumenteve mbi krimet e luftës e cilësoi si një arritje me rëndësi të veçantë. Sipas tij, ky institucion po merr rolin e kujtesës institucionale të historisë së popullit.

Për punën e pandërprerë, kryeministri falënderoi drejtorin Hetemi dhe bashkëpunëtorët e tij. Ai vlerësoi përpjekjen për të rikuperuar kohën e humbur dhe për t’u përcjellë brezave që vijnë një trashëgimi sa më të pasur dokumentare mbi përjetimet e prindërve dhe gjyshërve të tyre.

Në fjalën e tij, Kurti shpjegoi se ishte kthyer në Institut për t’u takuar me drejtorin, Dr. Atdhe Hetemi, dhe me stafin, si dhe për të marrë raportin njëvjeçar të punës. Kjo ishte hera e tretë që, në cilësinë e kryeministrit, ai pranonte këtë raport nga Hetemi. Ai i konsideroi arritjet e renditura në të si dëshmi të domosdoshmërisë së Institutit dhe të bashkëpunimit të afërt me organizatat, institucionet, komunat dhe qytetarët e Kosovës, por edhe jashtë saj.

Duke iu referuar dokumentimit të viktimave, kryeministri rikujtoi se lista preliminare e të vrarëve gjatë luftës ishte publikuar në fund të Korrikut. Ajo përmban 13,195 persona të verifikuar për vitet 1998-2000.

Ai sqaroi se databaza pasurohet në baza ditore, ndërsa publikimi i rezultateve të reja do të bëhet pas gjashtë muajsh, përkatësisht në fund të Janarit të vitit 2027.

Në fushën shkencore, Kurti përmendi nxjerrjen e vëllimit të parë me 12 punime shkencore nga shtëpia botuese prestigjioze ndërkombëtare Routledge. Po ashtu, ai veçoi mbajtjen e konferencës së dytë shkencore ndërkombëtare, ku morën pjesë mbi 200 pjesëmarrës dhe ku u trajtuan përmasat, gjykimet dhe dokumentimi i krimeve të kryera gjatë luftës në Kosovë.

Një tjetër veprimtari e përmendur prej tij ishte forumi me të mbijetuarit e helmimeve të fillimit të viteve të ’90-ta, në dekadën e fundit të shekullit të kaluar. Kurti e lidhi atë periudhë me paralajmërimin e gjenocidit të ri që Serbia do të kryente pas suprimimit të Autonomisë së Kosovës në vitin 1989.

Kryeministri u ndal gjithashtu te rritja e bashkëpunimit ndërkombëtar përmes marrëveshjeve me institucione partnere. Ai paraqiti ecurinë e tyre ndër vite: 7 marrëveshje në vitin e parë, 10 në të dytin dhe 21 në vitin e tretë. Këto marrëveshje përfshijnë trajnimin profesional të stafit në vende të ndryshme dhe bashkëpunimin me interes të ndërsjellë.

Për t’ia bërë të njohur opinionit botëror veprimtarinë e Institutit, është punuar edhe me ambasadat dhe konsullatat e Kosovës. Përmes ekspozitave të ndryshme janë prezantuar ndërkombëtarisht krimet e kryera dhe puna për dokumentimin e tyre.

Në kuadër të projektit “Kujtesa e masakrave”, mbledhja e dëshmive dhe intervistimi i të mbijetuarve kanë sjellë realizimin e mbi 127 intervistave, nga rreth 1000 të parashikuara. Kurti nënvizoi se grumbullimi, digjitalizimi dhe verifikimi i materialeve dëshmuese për krimet e luftës po e pasurojnë vazhdimisht arkivin, të cilin e vizitoi edhe gjatë kësaj ndalese. Ai e vlerësoi këtë proces si një nga arritjet kryesore të Institutit në rrugën drejt shndërrimit të tij në kujtesë institucionale për historinë e popullit.

Sipas kryeministrit, kjo punë po ndërton një themel të qëndrueshëm dokumentar e shkencor për mbrojtjen e së vërtetës historike. Njëkohësisht, ajo po krijon një arkiv me vlerë të madhe për drejtësinë, veçanërisht për Prokurorinë e Shtetit, në funksion të zbardhjes së së vërtetës dhe kërkimit të përgjegjësisë. Ai theksoi synimin që urdhërdhënësit dhe zbatuesit e krimeve ndaj shqiptarëve, të kryera nga forcat e ndryshme të Serbisë nën drejtimin e regjimit të Millosheviçit, të gjykohen dhe të dënohen në Republikën e Kosovës.

Kurti vuri në dukje edhe mundësinë që tashmë ekziston për dënimin në mungesë. Ai shprehu bindjen se është vërejtur nga të gjithë rritja nga viti në vit e numrit të personave që përballen me akuza, gjykime dhe dënime.

Në përmbyllje, kryeministri përsëriti falënderimin për Atdhe Hetemin dhe gjithë bashkëpunëtorët e tij, duke çmuar angazhimin e tyre të pandalur për të zënë kohën e humbur. Ai theksoi se kjo punë u shërben njëkohësisht brezave të ardhshëm, të cilëve duhet t’u mbetet sa më shumë dëshmi e dokumentuar për atë që kanë përjetuar prindërit dhe gjyshërit e tyre.