Kontrollet në industrinë e qumështit zbulojnë 93 mospërputhje, 46 prej tyre lidhen me vajin e palmës

Ministria e Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural, së bashku me Agjencinë e Ushqimit dhe Veterinarisë, prezantuan më 04.08.2026 rezultatet e një kontrolli të gjerë në sektorin e qumështit. Të dhënat, të publikuara në orën 10:59, tregojnë se janë konstatuar dhjetëra parregullsi, ndërsa më të shpeshtat kanë të bëjnë me praninë ose mosdeklarimin e vajit të palmës në produkte.

Kryeshefi i AUV-it, Bekim Hoxha, njoftoi se aksioni u realizua në bashkërendim me Ministrinë e Bujqësisë gjatë periudhës prill-korrik 2026. Sipas tij, kontrollet synuan verifikimin e sigurisë ushqimore, origjinalitetit të produkteve dhe përputhjes së etiketave me legjislacionin në fuqi, si dhe mbrojtjen e konsumatorëve.

Për zhvillimin e këtij procesi, AUV-i angazhoi kapacitetet e veta inspektuese dhe laboratorike në të gjithë vendin. Në kuadër të aksionit u morën gjithsej 495 mostra, të cilat u testuan për parametra të ndryshëm të autenticitetit dhe sigurisë ushqimore.

Analizat përfshinë përmbajtjen e yndyrës dhe proteinës, praninë e vajit të palmës dhe të yndyrave bimore, si dhe niseshtenë apo amidonin dhe qumështin pluhur. Hoxha deklaroi se rezultatet kanë krijuar një pamje të qartë, të plotë dhe të mbështetur në prova për gjendjen reale të sektorit, duke e cilësuar aksionin si një nga kontrollet zyrtare më të gjera dhe më gjithëpërfshirëse të zhvilluara deri tani në industrinë e qumështit.

Nga kontrollet dhe analizat laboratorike u identifikuan gjithsej 93 mospërputhje në nivel përbërësish. Në 46 raste u konstatua prania ose deklarimi i vajit të palmës, çka përbën pothuajse gjysmën e të gjitha parregullsive dhe e rendit këtë si problemin më të shpeshtë të evidentuar gjatë aksionit.

Sipas rezultateve të laboratorit të AUV-it, në mbi 91% të rasteve me mospërputhje, përbërësit nuk ishin shënuar në etiketë sipas kërkesave të legjislacionit në fuqi. Hoxha tha se, për pasojë, konsumatorët nuk kishin marrë informacion të plotë dhe të saktë për përmbajtjen e produkteve të blera. Ai theksoi se vaji i palmës, yndyrat bimore dhe përbërësit e tjerë alternativë duhet të deklarohen qartë, në mënyrë që informimi i konsumatorit të jetë i saktë dhe transparent.

Kryeshefi i AUV-it sqaroi se kontrollet nuk u drejtuan kundër prodhuesve, por u ndërmorën për të siguruar transparencë dhe mbrojtje për konsumatorët.

Ministri në detyrë i Bujqësisë, Armend Muja, deklaroi se synimi i institucioneve nuk ishte të përcaktonin fajtorin, por të nxirrnin në pah të vërtetën. Ai tha se konstatimet duhet të mbështeten në prova, analiza laboratorike, dokumentacion teknik dhe procedura të rregullta administrative, prandaj kontrollet u kryen në mënyrë të koordinuar, të dokumentuar dhe të plotë.

Sipas Mujës, raportet e kontrollit zyrtar në një shtet demokratik nuk përbëjnë qëllim në vetvete, por shërbejnë si mjete për mbrojtjen e interesit publik. Ai nënvizoi se institucionet nuk duhet të kufizohen vetëm në evidentimin e shkeljeve, pasi kanë detyrimin të reagojnë në mënyrë të ligjshme, proporcionale dhe efektive.

Muja bëri të ditur se raporti dhe gjetjet e Agjencisë së Ushqimit dhe Veterinarisë do të trajtohen fillimisht sipas procedurës së paraparë me ligjin për procedurën administrative. Ai njoftoi se nga ajo ditë do të nxirrej vendimi lidhur me procedurën për zbatimin e ligjit në rastet e përfshira në raport.

Ministri në detyrë theksoi se AUV-i teston prodhimin, aktivitetet dhe qumështin e fermerëve kosovarë. Sipas tij, cilësia e qumështit të fermerëve garantohet përmes kontrolleve zyrtare dhe ai e cilësoi atë si qumështin më të mirë.

Megjithatë, Muja tha se kjo cilësi nuk ruhet gjithmonë pasi qumështi dorëzohet, ndaj kontrollet zyrtare u përqendruan pikërisht te përpunuesit dhe distributorët. Ai deklaroi se, sipas raporteve, disa prej tyre kanë tradhtuar besimin e fermerëve dhe të konsumatorëve.

Muja tha se i ka kërkuar AUV-it të veprojë në mënyrë proporcionale, duke marrë parasysh interesin jetik të Republikës së Kosovës për mbrojtjen e konsumatorëve, shëndetit publik, fermerëve dhe aktiviteteve të aprovuara. Ai shtoi se vendi ka nevojë për prodhimin e qumështit dhe të produkteve të tij, ndërsa mbështetja duhet t’u jepet vetëm aktiviteteve të miratuara dhe partnerëve apo përpunuesve të gatshëm të bashkëpunojnë me AUV-in dhe Ministrinë e Bujqësisë.

Më herët gjatë së njëjtës ditë, në orën 09:31, MBPZhR-ja kishte njoftuar se, në bashkëpunim me AUV-in, do të organizonte një konferencë për media për paraqitjen e rezultateve të kontrolleve zyrtare në sektorin e qumështit.

Në njoftimin e publikuar në faqen zyrtare të ministrisë në Facebook thuhej se konferenca do të fillonte në orën 10:00 dhe do të zhvillohej në objektin e AUV-it. Gjatë saj ishte paraparë të paraqiteshin gjetjet e raportit përfundimtar dhe masat që do të merreshin për mbrojtjen e konsumatorëve dhe forcimin e sigurisë ushqimore.

Edhe pse njoftimi për konferencën ishte i përgjithshëm, sektori i qumështit në Kosovë kishte marrë vëmendje të shtuar gjatë javëve të fundit, pas dyshimeve për cilësinë dhe mënyrën e deklarimit të disa produkteve të qumështit që gjendeshin në treg.

Në fokus të debatit ishte kompania Vita, pasi AUV-i kishte kryer kontrolle zyrtare dhe analiza laboratorike për të verifikuar nëse produktet e saj ishin në përputhje me legjislacionin në fuqi. Rasti kishte shkaktuar reagime të shumta.

Qumështorja “Vita” kishte deklaruar se produktet e saj i plotësonin standardet dhe kishte kërkuar vazhdimisht publikimin e rezultateve laboratorike. Kompania kishte argumentuar se transparenca ishte në interes të konsumatorëve dhe prodhuesve, ndërsa kishte shprehur shqetësimin se vonesat në publikimin e rezultateve po dëmtonin reputacionin e saj dhe besimin e konsumatorëve.

Nga ana tjetër, Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë kishte sqaruar se rezultatet zyrtare nuk mund të bëheshin publike pa përfunduar të gjitha procedurat laboratorike dhe administrative. AUV-i kishte theksuar se kontrollet zhvilloheshin në kuadër të mbikëqyrjes së rregullt për garantimin e sigurisë ushqimore dhe respektimin e legjislacionit në fuqi.