Ish-diplomatët bëjnë thirrje që Kosova të ngrejë çështjen e Gjykatës Speciale në forumin e OKB-së

Prania e Kosovës në takimet e Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së në Nju Jork ofron një mundësi për të ngritur zërin për dënimet e dhëna ndaj ish-udhëheqësve të UÇK-së nga Dhomat e Specializuara, sipas ish-përfaqësuesve diplomatikë.

Sipas ish-diplomates Alma Lama, takimet që ka mbajtur kryeministri Albin Kurti gjatë qëndrimit në Nju Jork kanë vlerën e tyre, por ajo thekson se për çështjen e Gjykatës Speciale nevojitet një angazhim në shkallë më të lartë me Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimin Evropian.

Gjatë vizitës së tij, kryeministri Kurti zhvilloi një sërë bisedimesh dypalëshe, përfshirë takimet me presidentin turk Recep Tayyip Erdoğan, kryeministrin kroat Andrej Plenkoviq, përfaqësuesen e lartë të BE-së Kaja Kallas, si dhe me ligjvënës amerikanë nga Senati dhe Kongresi.

Komunikatat zyrtare të Qeverisë bëjnë të ditur se Kurti shprehu shqetësimin e tij lidhur me ato që i cilësoi si dënime të ashpra dhe të padrejta ndaj ish-drejtuesve të UÇK-së në vendimin e shkallës së parë të Dhomave të Specializuara, duke e vënë në dyshim transparencën e plotë të procesit gjyqësor.

Lama vlerëson se është pozitive që kryeministri ka përfshirë fatin e ish-krerëve të UÇK-së në bisedimet në Nju Jork, por thotë se adresa e duhur duhet të jetë administrata Trump.

“Është pozitive që zoti Kurti e ka kuptuar rëndësinë e angazhimit diplomatik, megjithatë kam përshtypjen se, njësoj si ekzekutivët e mëparshëm, këto takime i shërbejnë më shumë perceptimit publik në Kosovë sesa forcimit të bashkëpunimit afatgjatë me ato shtete dhe përfaqësuesit e tyre. Sa i përket Gjykatës Speciale, mendoj se objektivi duhet të ishte takimi me zyrtarë të lartë të qeverisë amerikane, diçka që nuk e kemi parë ende. Kemi parë kontakte me ligjvënës, gjë që është e mirëseardhur, por jo me përfaqësuesit ekzekutivë të administratës. Kongresistët kanë rëndësinë e tyre, por qëndrimet e tyre mund të ndryshojnë. Objektivi tjetër duhet të ishte Bashkimi Evropian, pasi Gjykata Speciale u krijua nën autoritetin e tij. Të jemi realistë, në këtë fazë nuk ka shumë hapësirë për manovrim, sepse procesi është në pritje të shkallës së apelit dhe nuk mund të devijohet. Qeveria e Kosovës duhet ta mbështesë procesin nga brenda, duke ndihmuar në sigurimin e përfaqësimit më të mirë ligjor, në mënyrë që vendimi përfundimtar të jetë më i favorshëm për Republikën e Kosovës,” deklaroi Lama.

Nga ana tjetër, ish-diplomati Albert Prenkaj theksoi nevojën për një përpjekje të vazhdueshme diplomatike për të adresuar këtë çështje.

Prenkaj u shpreh se delegacioni kosovar në Nju Jork duhej ta kishte shtruar këtë temë në takimet me përfaqësuesit ndërkombëtarë, por ngriti pikëpyetje nëse kjo ishte bërë me intensitetin e duhur.

Ai insiston se kjo çështje nuk duhet të mbyllet dhe se rrjeti diplomatik i Kosovës duhet shfrytëzuar për të përcjellë qëndrimin e saj nëpër kryeqendrat më me ndikim në botë.

“Ky mekanizëm gjyqësor, i miratuar nga Kuvendi i Kosovës në bashkërendim me partnerët ndërkombëtarë, duhet të marrë një formë të përcaktuar qartë dhe të lidhet juridikisht me Kosovën. Ai nuk mund të mbetet një ishull i paprekshëm, që duket i destinuar t’i shkaktojë dëm vendit… Shpresoj që delegacioni ynë në Nju Jork ta ketë ngritur këtë shqetësim dhe të ketë kërkuar adresimin e duhur të tij. Megjithatë, kam dyshimet e mia… Zakonisht, krerët e shteteve e trajtojnë këtë në nivel informativ gjatë takimeve. Por unë besoj se përpjekjet duhet të vazhdojnë. Dera duhet mbajtur e hapur dhe bashkëpunimi të vijojë pa ndërprerje. Ne kemi një rrjet diplomatik nëpër qendra të rëndësishme globale, i cili duhet të aktivizohet për të shpërndarë mesazhin e Kosovës. Mesazhin e atyre qytetarëve të pakënaqur që presin në rrugë që elita politike ta shtrojë këtë problem,” tha ai.

Më 16 shtator, Gjykata Speciale shpalli fajtorë për krime lufte ish-udhëheqësit e UÇK-së, Hashim Thaçin, Kadri Veselin, Jakup Krasniqin dhe Rexhep Selimin, duke i dënuar me një total prej 81 vitesh burgim.