IHDNj apel për shpëtim të menjëhershëm të minatorëve të bllokuar në Stan Tërg

64 minatorë kanë mbetur të bllokuar në nëntokën e minierës së Stan Tërgut, në nivelet 11, 10, 9 dhe 8, ku thellësia arrin deri në rreth 645 metra. Ekipet e angazhuara në terren po punojnë për nxjerrjen e tyre përmes daljeve emergjente.

Ngjarja ka shkaktuar shqetësim të madh lidhur me sigurinë e punëtorëve, ndërsa prioriteti kryesor mbetet përfundimi i operacionit dhe nxjerrja e sigurt e minatorëve.

Instituti për Hulumtime dhe të Drejtat e Njeriut (IHDNj) u ka bërë thirrje institucioneve dhe ekipeve të shpëtimit që të veprojnë pa vonesa. Sipas këtij institucioni, çdo minutë është vendimtare dhe ndërhyrja duhet të kryhet me koordinim të plotë e profesionalizëm maksimal.

Informacionet e deritanishme bëjnë të ditur se minatorët po përpiqen të dalin përmes rrugëve të emergjencës, ndërsa ekipet shpëtuese po ndërmarrin hapa për të krijuar kushte sa më të sigurta për nxjerrjen e tyre.

Përtej operacionit të shpëtimit, IHDNj kërkon që të hetohen në mënyrë të plotë rrethanat e incidentit. Instituti i ka bërë thirrje Prokurorisë kompetente të nisë një hetim të pavarur për të verifikuar funksionimin e pajisjeve dhe mekanizmave të sigurisë, si dhe respektimin e rregullave për sigurinë në punë.

Hetimi duhet të shqyrtojë edhe mundësinë e neglizhencës institucionale, defekteve teknike apo përgjegjësive individuale dhe institucionale. Nëse evidentohen shkelje, personat përgjegjës duhet të përballen me pasojat që parashikon ligji.

Incidenti në Stan Tërg e ka rikthyer vëmendjen te kushtet e punës dhe rreziqet e vazhdueshme me të cilat përballen minatorët në Kosovë. Angazhimi në qindra metra nën sipërfaqe i ekspozon punëtorët ndaj rreziqeve të shumta, ndaj siguria në vendin e punës duhet të trajtohet si çështje e përhershme.

IHDNj thekson se këto problematika janë evidentuar edhe më herët në hulumtimin “Punëtorët e padukshëm të Nëntokës”, ku janë pasqyruar kushtet e vështira të punës dhe rreziqet profesionale që shoqërojnë punën në miniera.

Gjetjet e këtij hulumtimi tregojnë se minatorët përballen me pluhur, gazra, sforcim të madh fizik dhe faktorë të tjerë që mund të cenojnë drejtpërdrejt shëndetin dhe sigurinë e tyre.

Rasti pritet të hapë sërish diskutimin për forcimin e kontrolleve mbi standardet e sigurisë, mirëmbajtjen e pajisjeve dhe infrastrukturës, si dhe gatishmërinë e rrugëve e procedurave të emergjencës.

Pas përfundimit të misionit të shpëtimit, IHDNj kërkon një vlerësim gjithëpërfshirës të gjendjes së minierës, pajisjeve dhe masave të sigurisë. Ky proces duhet të ndihmojë në përcaktimin e shkaqeve të incidentit dhe në marrjen e masave konkrete për të shmangur përsëritjen e rasteve të tilla.

Aktualisht, objektivi kryesor është nxjerrja e sigurt e 64 minatorëve nga nëntoka. Në vijim, hetimet pritet të sqarojnë shkakun e incidentit dhe nëse ka persona apo institucione që duhet të mbajnë përgjegjësi.