Eksperti austriak kundërshton kërkesën e Vuçiqit ndaj NATO-s për Urën e Ibrit: Kosova duhet të ketë liri të plotë lëvizjeje

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, i ka dërguar një letër sekretarit të përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, përmes së cilës kërkon që KFOR-i të pengojë hapjen e Urës së Ibrit në Mitrovicë.

Apeli i presidentit serb ka rihapur diskutimet mbi lëvizjen e lirë, sigurinë në veri të Kosovës dhe misionin e KFOR-it në këtë pjesë të vendit.

Eksperti austriak Gunther Fehlinger, në një prononcim për “Bota sot”, e cilëson kërkesën e Vuçiqit si të gabuar në aspektin politik dhe të dëmshme në planin strategjik.

Fehlinger thotë se Kosova nuk mund të vazhdojë pafundësisht të ketë pengesa fizike që ndajnë pjesë të territorit të saj.

“Kërkesa e Presidentit Vuçiq që NATO të ndalojë hapjen e Urës së Ibrit është politikisht e gabuar dhe strategjikisht kundërproduktive.

Një urë duhet të shërbejë për të afruar njerëzit, jo për t’i mbajtur ata të ndarë. Lëvizja mes Mitrovicës së Veriut dhe asaj të Jugut duhet të jetë një realitet i zakonshëm evropian. Kosova nuk mund të mbajë përgjithmonë barriera të brendshme fizike vetëm sepse Beogradi kundërshton ushtrimin e përgjegjësive nga institucionet e Kosovës brenda territorit të saj”.

Sipas ekspertit austriak, shqetësimet që lidhen me sigurinë e komunitetit serb duhen trajtuar me seriozitet, por nuk mund të përdoren për ta bllokuar për një kohë të pacaktuar hapjen e urës.

“Siguria e komunitetit lokal serb duhet patjetër të merret në konsideratë. Procesi i hapjes duhet të zhvillohet në bashkërendim të kujdesshëm me KFOR-in, Policinë e Kosovës, komunat dhe përfaqësuesit e të gjitha komuniteteve. Megjithatë, konsultimet nuk mund të shndërrohen në një veto të përhershme serbe ndaj infrastrukturës së brendshme të Kosovës.

Kjo ndërhyrje e fundit e vendos gjithashtu në një këndvështrim tjetër paraqitjen e fundit pro-ukrainase të Vuçiqit pranë Presidentit Zelenskyy. Sipas mendimit tim, fotografitë dhe gjestet diplomatike në drejtim të Ukrainës po duken gjithnjë e më shumë si teatër politik, kur shoqërohen me politika ndaj Kosovës që vijojnë logjikën e vjetër të presionit, pengesave dhe ndikimit territorial”.

Duke iu referuar lumit Ibër dhe çështjeve të infrastrukturës në këtë zonë, Fehlinger thekson se ato nuk duhet të kthehen në mjete për përplasjen politike.

Ai nënvizon se NATO duhet të dëgjojë shqetësimet e arsyeshme për sigurinë, por nuk duhet të pranojë kërkesën e Beogradit për ruajtjen e një ndarjeje të përhershme.

“E njëjta qasje duhet të vlejë edhe për mosmarrëveshjen rreth sistemit të ujit të Ibrit. Uji, urat dhe infrastruktura nuk duhet të përdoren asnjëherë si mjete të konfrontimit politik. Në vend që ta shndërrojë çështjen e Ibrit në një tjetër fushë përplasjeje mbi sovranitetin, Beogradi duhet të bashkëpunojë me Kosovën për sigurinë e ujit dhe infrastrukturën rajonale.

Vuçiq ishte pjesë e sistemit politik të Slobodan Millosheviqit dhe gjatë asaj periudhe shërbeu si ministër i informacionit i Serbisë. Serbia duhet ta kishte braktisur shumë kohë më parë atë kulturë politike. Por kërkesat për ta mbajtur Mitrovicën të ndarë fizikisht dhe përplasjet e përsëritura rreth Ibrit rikthejnë në mënyrë të pashmangshme kujtimet e doktrinës së epokës së Millosheviqit, e cila bazohej te presioni, përçarja dhe kriza e vazhdueshme.

Kjo nuk është Serbia Europiane.

NATO duhet të marrë në konsideratë shqetësimet legjitime të sigurisë, por nuk duhet të pranojë kërkesën politike të Beogradit për ndarje të përhershme. KFOR-i është krijuar për të garantuar sigurinë dhe stabilitetin, jo për ta institucionalizuar ndarjen përgjithmonë”.

Fehlinger shprehet se zgjidhja që ai mbështet është e qartë: Ura e Ibrit duhet të hapet, ndërsa siguria dhe të drejtat e të gjitha komuniteteve duhet të mbrohen.

“Qëndrimi im është i qartë:

Hapeni Urën e Ibrit. Siguroni mbrojtje për çdo serb dhe çdo shqiptar. Mbroni të drejtat e pakicave dhe vendet fetare. Garantoni lirinë e lëvizjes. Siguroni infrastrukturën ujore të Kosovës. Kundërshtoni dhunën nga çdo anë. Refuzoni politikën e krizës së përhershme. Dhe mos pranoni pretendimin e Beogradit për të pasur veto mbi çështjet e brendshme sovrane të Kosovës.

Nëse Presidenti Vuçiq dëshiron të dëshmojë realisht se Serbia ka zgjedhur Evropën, Ukrainën dhe paqen në vend të trashëgimisë politike të epokës së Millosheviqit, këtë duhet ta tregojë përmes politikave dhe jo përmes mundësive për fotografi. E ardhmja e Mitrovicës nuk duhet të jetë një tjetër brez ndarjeje. Ajo duhet të jetë një qytet i hapur evropian, në një Kosovë paqësore, të integruar në NATO, Bashkimin Evropian dhe komunitetin euroatlantik”, përfundoi Gunther Fehlinger për “Bota sot”.