Atifete Jahjaga zbulon detajet e zgjedhjes si presidente: Kosova në krizë të thellë politike

Ish-presidentja e Kosovës, Atifete Jahjaga, ka ndarë kujtimet e saj nga periudha në krye të shtetit, duke përshkruar kontekstin politik që çoi në zgjedhjen e saj si dhe sfidat që hasi gjatë mandatit pesëvjeçar.

Gjatë një ligjërate në kuadër të “Prishtina International Summer University” mbi lidershipin, fuqizimin e grave dhe ndërtimin e paqes, Jahjaga theksoi se vendimi për të pranuar kandidaturën nuk u motivua nga interesa personale, por nga nevoja për të tejkaluar bllokadën politike dhe për të rivendosur stabilitetin institucional.

Ajo rikujtoi se midis viteve 2010 dhe 2011, Kosova po përballej me një destabilitet të thellë politik. Sipas dispozitave kushtetuese, nëse presidenti nuk zgjidhej në raundin e tretë të votimit, vendi do të detyrohej të shkonte në zgjedhje të parakohshme. Në atë periudhë, brenda një viti, Kosova ishte në prag të raundit të tretë parlamentar, ndërsa skena politike ishte skajshmërisht e polarizuar. Jahjaga vuri në dukje se situata ishte edhe më delikate ngaqë vendi ndodhej vetëm në vitin e tretë pas shpalljes së pavarësisë, dhe disa kriza, në rrethana të caktuara, mund të ishin të vështira për t’u menaxhuar apo të përktheheshin në pasoja negative për të ardhmen.

Për shkak se subjektet politike nuk arrinin të siguronin votat e nevojshme për kandidatët e propozuar, lindi nevoja për një figurë konsensuale me integritet dhe eksperiencë në shërbimin publik.

Jahjaga tregoi se emri i saj doli në listën e kandidatëve pikërisht për shkak të karrierës së gjatë në Policinë e Kosovës. Kriteret kryesore, sipas saj, ishin integriteti i lartë, një e kaluar e pastër dhe shërbimi i dëshmuar publik. Ajo beson se përvoja e saj mbi 15-vjeçare në administratën shtetërore, e nisur menjëherë pas luftës si një juriste e re, e bëri emrin e saj të përshtatshëm. Ajo iu bashkua Policisë së Kosovës, një institucion i dominuar nga burrat, me qëllimin për të futur rolin e gruas në atë strukturë, në një shoqëri që ajo e përshkroi si thellësisht patriarkale, ku disa profesione shiheshin si ekskluzivisht për burrat.

Ish-presidentja theksoi se gjatë gjithë kohës, prioriteti i saj ishte interesi i shtetit dhe i qytetarëve, jo ai personal. Ajo shtoi se ishte edukuar me bindjen se një pozitë e lartë nuk të përket ty, por vendit dhe popullit. Për këtë arsye, refuzimi i ofertës ishte pothuajse i pamundur, pasi vendi po zhytej gjithnjë e më shumë në krizë. Kështu, ajo pranoi të ishte kandidatja konsensuale dhe, për habinë e saj, u zgjodh që në raundin e parë me mbi 80% të votave, duke hyrë në histori si femra e parë presidente në Kosovë dhe në Evropën Juglindore, si dhe si një nga më të rejat, vetëm 35 vjeçe. Ajo ishte plotësisht e ndërgjegjshme për barrën e rëndë që mbante mbi supe.

Gjatë mandatit të saj, Jahjaga synoi që kabineti presidencial të kishte përfaqësim të lartë të grave dhe të rinjve. Fillimisht, objektivi ishte që gratë të përbënin gjysmën e stafit, por më vonë përqindja e tyre kaloi 70%. Ajo vlerësoi se presidenca e saj kontribuoi në fuqizimin e rolit të gruas në jetën institucionale dhe politike të Kosovës.

Jahjaga vuri në dukje se kur mori detyrën, përfaqësimi i grave bazohej gati tërësisht në kuota, por sot kjo kuotë është tejkaluar. Ajo shtoi se në vitin 2011, institucioni i Presidencës gëzonte më pak se 12% besim publik, ndërsa pas pesë vitesh, sipas sondazheve zyrtare, e la me mbi 50% besim, dhe sondazhet jozyrtare e kalonin 70%. Ajo u shpreh krenare që kjo rritje besimi i dedikohej institucionit, jo personit të saj.

Atifete Jahjaga u zgjodh presidente në vitin 2011 dhe shërbeu deri në vitin 2016, duke qenë gruaja e parë dhe më e reja në krye të shtetit të Kosovës.