Arrestimi i Vlorës Hysenit hap debat për përgjegjësinë e Ramës dhe drejtimin e SHISH-it

Vendosja e masës së arrestit shtëpiak nga Gjykata e Posaçme ndaj ish-drejtoreshës së Shërbimit Informativ Shtetëror, Vlora Hyseni, ka rikthyer në vëmendje diskutimet për funksionimin e institucioneve të sigurisë dhe përgjegjësinë e drejtimit politik të tyre.

Çështja nuk është kufizuar vetëm te akuzat ndaj ish-drejtueses së SHISH-it apo te vendimi gjyqësor. Në qendër të debatit është përfshirë edhe kryeministri Edi Rama, për shkak të rolit institucional që ai ka në raport me këtë shërbim.

Rama e ka cilësuar masën e arrestit ndaj Hysenit si “ekstreme”, ndërsa përgjegjësitë institucionale që lidhen me rastin janë diskutuar edhe në Këshillin e Sigurisë. Qëndrimi i kryeministrit ka nxitur pikëpyetje mbi përgjegjësinë politike për administrimin e strukturave të sigurisë dhe mbi kufijtë e marrëdhënies mes ekzekutivit dhe drejtësisë.

Prokuroria e Posaçme e akuzon Vlorën Hyseni për përkrahje të autorit të krimit dhe nxjerrje të sekreteve shtetërore. Përveç përgjegjësisë individuale, e cila do të përcaktohet nga organet e drejtësisë, rasti ka hapur diskutime edhe për mënyrën e drejtimit të një institucioni kyç për sigurinë kombëtare.

Vlerësimi i Ramës për masën e arrestit ka sjellë pyetje të tjera në opinionin publik. Nëse ai e konsideron vendimin “ekstrem”, debati lidhet me arsyet e këtij qëndrimi dhe me përgjegjësinë që kryeministri ka ndaj strukturave të sigurisë. Gjithashtu, shtrohet çështja nëse përgjegjësia do të mbetet vetëm te ish-drejtoresha apo do të shtrihet edhe te mënyra e funksionimit dhe e drejtimit të SHISH-it.

Vëmendje ka marrë edhe komunikimi i SPAK-ut. Publikimi i pjesëve të dosjes ka shkaktuar reagime lidhur me ekuilibrin mes të drejtës së publikut për t’u informuar dhe respektimit të prezumimit të pafajësisë, ndërkohë që procesi gjyqësor nuk ka përfunduar.

Kapiti: Përgjegjësia politike për SHISH-in nuk mund të ndalet te ish-drejtoresha

Analisti Skënder Kapiti, në një prononcim për “Bota sot”, shprehet se çështja e Vlorës Hyseni duhet analizuar përtej përgjegjësisë së saj personale.

Sipas Kapitit, akuzat e ngritura nga Prokuroria e Posaçme dhe zhvillimet brenda një institucioni të sigurisë kombëtare lidhen edhe me drejtimin politik të vendit. Ai mendon se në këtë rast duhet shqyrtuar roli i kryeministrit Edi Rama dhe mënyra se si është administruar SHISH-i.

Kapiti thotë se Hyseni akuzohet për përkrahje të autorit të krimit dhe nxjerrje të sekreteve shtetërore, ndërsa e paraqet kryeministrin si përgjegjësin de facto të Shërbimit Informativ të Shtetit. Në deklarimin e tij, ai e lidh Ramën me korrupsionin, paligjshmërinë, tradhtinë dhe pazaret me interesat kombëtare, duke pretenduar se historia do ta kujtojë atë dhe “oborrin e rilindasve” për dëmet, korrupsionin, hajdutërinë dhe largimin e shqiptarëve nga atdheu. Sipas tij, Rama do të shënohet si keqbërësi më i madh ndaj shqiptarëve, Shqipërisë dhe Kosovës.

Analisti e zgjeron kritikën te mënyra e përzgjedhjes së drejtuesve të institucioneve. Ai pretendon se ministrat, drejtorët, diplomatët dhe këshilltarët e emëruar nga kryeministri janë njerëz besnikë, të bindur dhe zbatues të urdhrave të tij. Kapiti thotë se bindja ndaj Ramës, sipas tij, është kriter për të marrë poste si deputet, ministër, drejtor i SHISH-it apo drejtues i strukturave të tjera shtetërore, por edhe për role si akademik, mercenar mediatik, patronazhist, konsomolas apo pionier i Ramës.

Në vijim, Kapiti argumenton se kryeministri nuk mund të ndahet nga përgjegjësia për situatën e krijuar në SHISH. Sipas tij, ky institucion është përdorur në funksion të interesave politike të qeverisë.

Ai e akuzon Ramën se ka cenuar inteligjencën dhe dinjitetin njerëzor me gjuhën e përdorur në batutat e tij, ndërsa e kritikon edhe për mënyrën se si sillet me protestuesit, gjyqtarët dhe gazetarët. Kapiti e përshkruan kryeministrin si mbrojtës të ministrave, drejtorëve, hajdutëve dhe personave të korruptuar, duke thënë se ai po mbron edhe ish-drejtoreshën e SHISH-it, të cilën e ka zgjedhur vetë.

Për rastin konkret, analisti shprehet se përgjegjësia politike bie më shumë mbi kryeministrin sesa mbi ish-drejtoreshën. Sipas tij, Hyseni e ka gjetur një terren të caktuar institucional dhe, me ose pa vullnetin e saj, ka zbatuar urdhra politikë të drejtuesit të saj. Kapiti pretendon se SHISH-i është vendosur në shërbim të korrupsionit, hajdutërisë, narkoshtetit dhe qeverisë.

Kapiti e lidh situatën edhe me marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Kosovës. Ai kujton se në vitin 2012 ka shkruar librin “Triumfi i Kombit”, me shpresën se pas fitores së Pavarësisë dhe krijimit të shtetit të Kosovës do të hapej rruga drejt Bashkimit Kombëtar. Sipas tij, në vitin 2026 Shqipëria dhe Kosova ndodhen në një udhëkryq dhe marrëdhëniet mes tyre nuk kanë qenë kurrë në një nivel kaq të ulët. Ai thotë se historia do t’ua atribuojë këtë gjendje “keqbërësve kombëtarë”, si qeverisë së Tiranës ashtu edhe opozitës së sotme të Kosovës.

Ndoj: Rama mban përgjegjësi morale dhe politike për SHISH-in

Publicisti Llesh Ndoj e sheh përgjegjësinë e kryeministrit në cilësinë e eprorit të drejtpërdrejtë të SHISH-it. Ai bën dallim mes përgjegjësisë morale e politike dhe asaj penale, duke theksuar se nuk e konsideron veten kompetent për të përcaktuar nëse Rama ka apo jo përgjegjësi penale.

Ndoj e cilëson reagimin e kryeministrit si normal, duke pasur parasysh, sipas tij, situatën alarmante për shtetin dhe Ramën. Ai vëren se dikur do të ishte e paimagjinueshme që një person në detyrë dhe në nivele shumë më të ulëta të arrestohej, ndërsa tani është arrestuar kreu i shërbimit, jo vetëm gjatë ushtrimit të detyrës, por edhe kur ndodhej jashtë shtetit.

Publicisti kritikon edhe mënyrën e komunikimit të SPAK-ut. Sipas tij, nëse shteti dhe institucionet do të funksiononin normalisht në shërbim të tij, Vlora Hyseni duhej të ishte kthyer në atdhe dhe të kishte dhënë dorëheqjen përpara shpalljes së masës së arrestit. Ai thekson se kjo do të kishte rëndësi për seriozitetin e shtetit shqiptar dhe jo vetëm për Hysenin apo Ramën.

Ndoj shton se SPAK-u nuk duhej të publikonte pjesë të dosjes, pasi kjo, sipas tij, ka ndikuar në denigrimin e ish-drejtoreshës në opinionin publik përpara se të shpallej fajësia ligjore.