Ambasadori gjerman kërkon krijimin e shpejtë të institucioneve në Kosovë, ekspertët paralajmërojnë pasoja të rënda nga vonesat

Reiner Rudolph, ambasadori i Gjermanisë në Kosovë, ka kërkuar që institucionet e reja të vendit të formohen sa më parë. Ai e konsideron këtë hap vendimtar për stabilitetin politik, funksionimin e rregullt të shtetit dhe ecjen përpara të proceseve të rëndësishme institucionale.

Gjatë një interviste, Rudolph tha se nga Kosova nevojitet një sinjal i qartë dhe bindës për atë se kush do ta drejtojë vendin në mandatin e ardhshëm katërvjeçar. Sipas tij, përcaktimi i situatës politike dhe ngritja e institucioneve legjitime janë të domosdoshme për forcimin e besimit të qytetarëve, partnerëve ndërkombëtarë dhe investitorëve te stabiliteti i Kosovës.

“Në këtë moment, mendoj se Kosova duhet të japë një sinjal se kush do t’i krijojë institucionet për katër vjetët e ardhshëm. Jam i vetëdijshëm se diskutimet po vazhdojnë dhe procesi është ende në zhvillim, por do të ishte vërtet mirë që institucionet të formoheshin shumë shpejt dhe vendi të mos hynte në një raund tjetër pasigurie”, deklaroi ambasadori gjerman.

Ai vuri në dukje se bisedimet rreth krijimit të institucioneve vazhdojnë, por kërkoi që procesi të përfundojë pa vonesa të mëtejshme. Rudolph paralajmëroi se zvarritja mund të prodhojë pasiguri politike të panevojshme dhe ta ngadalësojë marrjen e vendimeve për çështje me rëndësi të madhe shtetërore.

Sipas ambasadorit, përfundimi i shpejtë i këtij procesi do t’i krijonte Kosovës mundësinë të përqendrohej te prioritetet kryesore, mes të cilave reformat, zhvillimi ekonomik dhe bashkëpunimi me partnerët ndërkombëtarë. Ai ritheksoi se stabiliteti i institucioneve përbën një kusht të rëndësishëm për përparimin e vendit dhe trajtimin efikas të sfidave që e presin gjatë viteve të ardhshme.

Zogaj: Gjermania po e paralajmëron prej kohësh Kosovën që ta kapërcejë ngërçin institucional

Për këtë çështje është prononcuar për “Bota sot” publicisti Skënder Zogaj.

Sipas tij, mosformimi i institucioneve po i shkakton dëme serioze shtetit të Kosovës, po vë në rrezik raportet me aleatët strategjikë dhe po e pengon procesin integrues. Për këtë arsye, ai kërkon që klasa politike të ndërmarrë veprime pa humbur më kohë.

“Deklarimi i ambasadorit gjerman Rudolph mbi nevojën që institucionet e reja të Kosovës të funksionalizohen sa më shpejt duhet trajtuar si paralajmërim serioz. Nuk bëhet fjalë vetëm për një këshillë të zakonshme diplomatike, por për një mesazh të qartë se vonesat në ngritjen e institucioneve po e dëmtojnë rëndë shtetin e Kosovës.

Është e pakuptimtë që një vend përballë sfidave të mëdha të vazhdojë pa institucione funksionale. Kosova nuk e ka pasur asnjëherë luksin të mbetet në një gjendje të tillë, qoftë edhe për një ditë, e jo më për muaj të tërë. Aktualisht vendi përballet me rreziqe në disa drejtime, ndërsa shqetësimi më i madh lidhet me ftohjen e raporteve me aleatët strategjikë, kontributi i të cilëve ishte përcaktues për çlirimin dhe lirinë e Kosovës. Përgjegjësia për ndërtimin dhe konsolidimin e shtetit u takon vetë kosovarëve, kurse çdo vonesë në proceset demokratike dhe në integrimin evropian e dobëson pozitën e vendit në arenën ndërkombëtare. Pa institucione që funksionojnë, Kosova nuk mund të përfshihet plotësisht në arkitekturën strategjike të sigurisë rajonale dhe evropiane”, u shpreh Zogaj.

Ai shtoi se apelet e përsëritura të partnerëve ndërkombëtarë, në veçanti të Gjermanisë, për ngritjen e shpejtë të institucioneve nuk duhet të shpërfillen. Sipas publicistit, çdo ditë vonesë e dobëson pozitën ndërkombëtare të Kosovës dhe e bën më të vështirë rrugëtimin e saj drejt integrimit euroatlantik.

“Për këtë arsye, diplomatët e shteteve mike po e përsërisin vazhdimisht të njëjtën kërkesë: Kosova duhet t’i krijojë institucionet e veta pa humbur kohë. Çdo ditë që kalon pa zgjidhje sjell pasoja në planin politik, diplomatik dhe strategjik.

Prej një kohe të gjatë, Gjermania po i tërheq vërejtjen Kosovës që të dalë nga kjo bllokadë institucionale. Injorimi i këtyre mesazheve do të ishte i pafalshëm. Koha nuk është në anën e Kosovës dhe çdo zvarritje e vështirëson rikthimin e besimit, si dhe përshpejtimin e rrugës drejt integrimit euroatlantik”, deklaroi Skënder Zogaj për “Bota sot”.

Gashi: Kosova duhet t’i përvjelë më në fund mëngët dhe të ndërtojë institucione stabile

Njohësi i çështjeve politike Eduard Gashi, në një bisedë me “Bota sot”, vlerësoi se mesazhi i ambasadorit gjerman duhet kuptuar si një sinjal serioz diplomatik. Ai tha se bllokada e institucioneve po e dobëson pozitën ndërkombëtare të Kosovës, ndërkohë që aktorët politikë po vendosin interesat partiake përpara interesave të shtetit.

“Ambasadori i nderuar i Gjermanisë ka arsye të plota që zhvillimet në Kosovë t’i shohë me shqetësim. Fjalët e tij nuk përfaqësojnë vetëm një apel për ngritjen e institucioneve, por përçojnë edhe një sinjal diplomatik. Në diplomaci, sidomos kur mesazhi vjen nga një shtet si Gjermania, çdo fjalë zgjidhet me kujdes dhe asgjë nuk thuhet rastësisht.

Vazhdimi i ngërçit institucional po u shkakton dëme serioze marrëdhënieve të Kosovës me partnerët ndërkombëtarë. Në shumë shtete të botës, Kosova ka ambasada dhe konsullata ku zhvillohet punë e rëndësishme diplomatike dhe ndërtohen kontakte me vendet mike. Megjithatë, kjo veprimtari duhet të vazhdohet dhe të finalizohet nga institucione legjitime dhe funksionale në Prishtinë. Kur këto institucione nuk funksionojnë, edhe diplomacia më cilësore e humb ndikimin e saj.

Për fat të keq, shumë prej aktorëve politikë sot merren më tepër me ruajtjen apo zgjerimin e pushtetit personal sesa me interesin shtetëror. Ata harrojnë se politika nuk është krijuar për t’u shërbyer partive, por për ta çuar shtetin përpara dhe për ta përmirësuar jetën e qytetarëve”, tha Gashi.

Në vazhdim, njohësi politik argumentoi se zgjatja e bllokadës po e cenon besueshmërinë dhe ndikimin ndërkombëtar të Kosovës pikërisht në një periudhë kur partnerët perëndimorë kërkojnë shtete funksionale. Sipas tij, kjo situatë rrezikon të sjellë pasoja politike e ekonomike, si dhe dëme në procesin e integrimit evropian.

“Kosova sot gjendet në rrethana gjeopolitike krejtësisht të ndryshme nga ato të viteve të para pas shpalljes së pavarësisë. Evropa po përjeton transformime të mëdha në fushën e sigurisë, ndërsa partnerët perëndimorë kërkojnë vende funksionale, të parashikueshme dhe të besueshme. Askush nuk kërkon përsosmëri, por pritet që institucionet të marrin vendime dhe t’i zbatojnë politikat.

Pa dyshim, kjo periudhë e gjatë e bllokimit institucional do të lërë pasoja. Asnjë shtet nuk mund ta përballojë pafundësisht mungesën e funksionimit normal të institucioneve. Këtu nuk kemi të bëjmë me një problem partiak, por me pjekurinë politike të shtetit. Në marrëdhëniet ndërkombëtare, arsyetimet dhe akuzat ndaj njëri-tjetrit nuk kanë peshë; ajo që matet janë rezultatet. Justifikimet mund ta kalojnë kohën, por besimi ndërtohet vetëm përmes rezultateve.

Për këtë shkak, Kosova rrezikon ta humbasë besueshmërinë ndërkombëtare dhe peshën e saj politike. Besimi është kapital në diplomaci. Kur një shtet për një periudhë të gjatë nuk arrin të marrë vendime strategjike, ai nis të perceptohet jo më si pjesë e zgjidhjes, por si pjesë e problemit.

Krahasimi me të kaluarën është pjesa më e dhimbshme. Dikur, udhëheqësit e Kosovës priteshin në Shtëpinë e Bardhë, zhvillonin takime të nivelit më të lartë në kryeqytetet evropiane dhe vendi renditej ndër prioritetet e politikës perëndimore. Sot mbizotërojnë fotografitë simbolike dhe shtrëngimet e duarve, ndërsa ndikimi real politik i Kosovës në skenën ndërkombëtare është zvogëluar ndjeshëm.

Kosova do ta paguajë këtë në aspektin politik dhe ekonomik, por edhe në rrugën e integrimit evropian. Asnjë retorikë populiste nuk mund ta ndryshojë këtë realitet”, shpjegoi Gashi.

Në përmbyllje, ai theksoi se përgjegjësia për ndërtimin e institucioneve funksionale përmes dialogut dhe kompromisit u takon të gjitha forcave politike. Vetëm duke qenë stabile, serioze dhe e besueshme, sipas tij, Kosova mund ta ruajë përkrahjen e aleatëve dhe ta fuqizojë pozitën ndërkombëtare.

“Nuk është e mjaftueshme as thirrja për respektimin e vullnetit të qytetarëve. Demokracia nuk kufizohet vetëm te fitorja në zgjedhje. Ajo përfshin edhe aftësinë për të ngritur institucione funksionale, për të gjetur kompromise dhe për të marrë përgjegjësi shtetërore. Mekanizmat demokratikë janë ndërtuar për të siguruar stabilitetin e institucioneve dhe jo për të krijuar bllokada pa fund.

Të gjitha subjektet politike mbajnë përgjegjësi. Partia fituese ka mandat më të fuqishëm demokratik, por pikërisht për këtë arsye mbi të bie edhe barra më e madhe. Një udhëheqës i mirëfilltë nuk vlerësohet nga këmbëngulja ideologjike, por nga aftësia për të siguruar shumicën, për të ngritur ura bashkëpunimi dhe për të prodhuar zgjidhje. Edhe opozita, në të njëjtën kohë, ka detyrime ndaj shtetit dhe nuk duhet të lejojë që mospajtimet politike të shndërrohen në paralizë institucionale.

Kosova nuk duhet të ushqejë iluzionin se përkrahja e aleatëve do të jetë e garantuar përgjithmonë. Miqësitë në raportet ndërkombëtare bazohen në vlera të përbashkëta, por gjithashtu edhe në interesa të përbashkëta. Mbështetja nuk përbën një çek të bardhë; ajo duhet fituar vazhdimisht përmes stabilitetit, seriozitetit dhe besueshmërisë.

Për rrjedhojë, Kosova duhet t’i përvjelë më në fund mëngët, të ndërtojë institucione stabile, të sigurojë funksionimin e tyre dhe të avancojë me punë konkrete e rezultate. Në një botë që transformohet me ritme të shpejta, shteti që nuk ecën përpara nuk mbetet në të njëjtin vend, por ngec prapa. Kosova mund ta rifitojë peshën ndërkombëtare dhe respektin e partnerëve strategjikë vetëm nëse dëshmohet si shtet funksional, serioz dhe i besueshëm”, përfundoi për “Bota sot” njohësi i çështjeve politike Eduard Gashi.