6 gushti shihet si provë vendimtare, dështimi për konstituimin e Kuvendit mund të thellojë krizën

Mbajtja e seancës konstituive më 6 gusht konsiderohet nga njohësit e zhvillimeve politike si një pikë kyçe për daljen nga bllokada institucionale, megjithëse nuk mungojnë kritikat se ajo është caktuar me shumë vonesë.

Sipas vlerësimeve të tyre, zvarritja e procesit ka shtuar tensionet në skenën politike dhe ka krijuar mundësi për tentativa që përgjegjësia t’u bartet partive opozitare.

Rezultati i seancës, siç theksojnë ata, do të përcaktohet nga vullneti i subjekteve politike për të bërë kompromis dhe për t’i dhënë përparësi interesit shtetëror ndaj llogarive partiake.

Nëse nuk arrihet një marrëveshje, ekziston rreziku që kriza institucionale të përkeqësohet, ndërsa mundësia për organizimin e zgjedhjeve të reja të bëhet edhe më e madhe.

Funksionalizimi i institucioneve vlerësohet si domosdoshmëri për ruajtjen e stabilitetit politik dhe për përballimin e sfidave të brendshme e ndërkombëtare me të cilat ndeshet Kosova.

Analisti politik Jeton Kelmendi e kundërshton vendimin që seanca konstituive të mbahet më 6 gusht, duke e përshkruar zgjedhjen e kësaj date si një veprim të paramenduar.

Kelmendi deklaroi se thirrja e seancës më 6 gusht, vetëm një ditë përpara përfundimit të afatit, përbën sipas tij një gabim të qëllimshëm.

Në një prononcim për ‘Bota sot’, ai tha se edhe kryetari i LDK-së, Lumir Abdixhiku, është rreshtuar përkrah atyre që synojnë të përcaktojnë një “fajtor kujdestar”, ndërkohë që tentohet që këtë përgjegjësi ta mbajë LDK-ja.

Duke iu referuar situatës së brendshme në LDK, Kelmendi paralajmëroi se çdo vendim lidhur me Abdixhikun do të prodhojë pasoja në planin politik.

Sipas tij, shkarkimi i Lumir Abdixhikut do t’i jepte çështjes përmasa më të mëdha politike. Në rast se ai nuk shkarkohet, Kelmendi vlerësoi se kjo do t’i dobësonte drejtpërdrejt kërkesat për reformimin e LDK-së.

Ai argumentoi se seanca duhej të ishte thirrur shumë më herët, në mënyrë që fillimisht të konstituohej Parlamenti dhe vetëm më pas të vazhdohej me negociatat politike.

Kelmendi shtoi se bisedimet është dashur të fillonin madje në periudhën kur rezultatet ende nuk ishin certifikuar.

Në përfundim, ai e cilësoi gjithë këtë vonesë si pjesë të një strategjie politike, që sipas tij synon përgatitjen e terrenit për zgjedhje të reja.

Ndryshe nga Kelmendi, eksperti i marrëdhënieve ndërkombëtare dhe diplomacisë, Assoc. Prof. Dr. Nijazi Halili, e sheh caktimin e 6 gushtit për seancën konstituive të Kuvendit të Kosovës si një moment me peshë të veçantë politike dhe institucionale.

Në deklaratën e tij për ‘Bota sot’, Halili tha se përcaktimi i kësaj date krijon një afat të rëndësishëm për procesin. Sipas tij, koha e lënë në dispozicion për konsultime ndërmjet subjekteve politike dëshmon për një përpjekje që formimi i institucioneve të mos përfundojë në një bllokadë tjetër politike.

Ai vlerësoi se mundësia për arritjen e një marrëveshjeje deri më 6 gusht lidhet drejtpërdrejt me vullnetin e partive për kompromis.

Sipas Halilit, gjasat për pajtim varen si nga gatishmëria politike për lëshime, ashtu edhe nga aftësia e liderëve institucionalë për ta vendosur interesin e shtetit përpara kalkulimeve afatshkurtra të partive.

Halili nënvizoi se zgjedhja e Presidentit tradicionalisht ka qenë ndër temat më delikate të politikës në Kosovë.

Ai shpjegoi se ndjeshmëria rreth çështjes së Presidentit buron nga fakti se ky institucion, përveç funksionit kushtetues, mbart edhe përgjegjësi simbolike në përfaqësimin e unitetit të qytetarëve dhe të shtetit.

Sipas tij, ngërçi institucional mund të kapërcehet nëse subjektet politike pajtohen për një kandidat që siguron mbështetje më të gjerë në rrafshin politik dhe shoqëror.

Halili paralajmëroi se procesi mund të ecë përpara vetëm nëse arrihet një marrëveshje e tillë. Nëse dialogu vazhdon të udhëhiqet ekskluzivisht nga interesat partiake, ai tha se rreziku për zgjatjen e krizës institucionale mbetet real.

Duke renditur sfidat e vendit, eksperti theksoi se krijimi i institucioneve funksionale ka rëndësi jetike për të ardhmen e Kosovës.

Ai tha se stabiliteti politik është i nevojshëm veçanërisht në një periudhë kur Kosova përballet me sfida të rëndësishme në integrimin evropian, zhvillimin ekonomik, sigurinë dhe marrëdhëniet ndërkombëtare. Sipas tij, funksionimi i institucioneve është parakusht për fuqizimin e pozitës së Kosovës në arenën ndërkombëtare.

Në përmbyllje, Halili kërkoi që 6 gushti të mos trajtohet thjesht si një afat procedural, por si një test për pjekurinë dhe përgjegjësinë politike të subjekteve parlamentare.

Ai vlerësoi se një marrëveshje do të dërgonte sinjal pozitiv për demokracinë dhe stabilitetin institucional, ndërsa mungesa e kompromisit do ta forconte edhe më shumë perceptimin se vendi ndodhet në krizë politike.