16 punëtorë humbën jetën në vendin e punës, kërkohet zero tolerancë ndaj punëdhënësve

Që nga fillimi i vitit, 16 punëtorë kanë humbur jetën në vendin e tyre të punës. Nga këto raste, 65.7 për qind janë regjistruar në sektorin e ndërtimtarisë.

Përfaqësuesit e shoqërisë civile e konsiderojnë shqetësuese situatën aktuale të sigurisë dhe shëndetit në punë. Ndërkaq, Inspektorati Qendror i Punës është institucioni që shqipton masa ndëshkuese ndaj punëdhënësve kur evidentohen shkelje në vendin e punës.

Gersi Gashi, nga Qendra për Politika dhe Avokim, deklaroi për KosovaPress se vdekjet e punëtorëve e bëjnë sigurinë dhe shëndetin në punë çështjen më shqetësuese për momentin. Sipas tij, Inspektorati i Punës duhet ta trajtojë këtë problem duke zbatuar një metodë që deri diku ka rezultuar e suksesshme: mbylljen e punishteve.

Gashi theksoi se ndalimi i veprimtarisë është mënyra e vetme për të garantuar që një punishte pa kushte të përshtatshme për sigurinë dhe shëndetin në punë të mos vazhdojë punën. Ai kërkoi gjithashtu forcimin e politikës së zero tolerancës, në mënyrë që Inspektorati i Punës të mos tolerojë aspak raste të tilla. Sipas tij, shtimi i numrit të gjyqtarëve të rinj dhe standardizimi i mënyrës së trajtimit të lëndëve do t’u mundësonin gjykatave ta përshpejtonin epilogun e rasteve që lidhen me të drejtat e punëtorëve.

Nga aspekti juridik, gjyqtari i Gjykatës Supreme, Qerim Ademaj, tha për KosovaPress se gjykatat kanë kompetencë të shqyrtojnë kërkesat e palës së dëmtuar për kompensimin e çfarëdo dëmi.

Ademaj bëri të ditur se, në raste të caktuara kur një punëtor ka vdekur gjatë punës, punëdhënësit i kanë kompensuar vullnetarisht familjarët e tij. Megjithatë, kur palët nuk janë pajtuar për shumën e kompensimit ose për çështje të tjera, familjet i janë drejtuar gjykatës për të kërkuar dëmshpërblimin që vlerësojnë se u takon. Ai tha se gjykatat trajtojnë shpesh lëndë të kësaj natyre, përfshirë dëmet që prekin familjen e viktimës.

Sipas Ademajt, përveç kompensimit të dëmit, nuk ekziston ndonjë formë tjetër ndëshkimi ndaj punëdhënësve në situata të tilla.

Kryetari i Sindikatës së Punëtorëve të Sektorit Privat, Jusuf Azemi, vlerësoi se mungesa e dënimeve për rastet e mëparshme i inkurajon kompanitë private që të mos tregohen të përgjegjshme ndaj punëtorëve. Ai tha se dëshira kryesore është të mos ketë asnjë vdekje në vendin e punës dhe se sindikata nuk synon dënimin e askujt.

Megjithatë, Azemi theksoi se një punëtor mund të humbë jetën, ndërsa pronari i kompanisë mund të mbahet më së paku 48 orë, të lirohet më pas dhe të mbetet i lirë. Sipas tij, mosndëshkimi i rasteve të mëparshme u jep pronarëve një lloj inkurajimi për të mos mbajtur përgjegjësi ndaj punëtorëve të sektorit privat të Kosovës.

KosovaPress i ka dërguar pyetje Inspektoratit Qendror të Punës lidhur me këtë çështje dhe aksionin në vendpunishte, por deri në publikimin e artikullit nuk ka marrë përgjigje.