Si po e bëjnë robotët internetin gjithnjë e më të vështirë për përdoruesit

Hapja e një faqeje interneti shpesh nuk ndodh më menjëherë: përpara se të vazhdoni, shfaqet një provë bezdisëse që kërkon të demonstroni se nuk jeni robot.

Në ekran mund të paraqiten shtatë imazhe të vogla e të paqarta kafshësh, ndërsa ju duhet të përcaktoni cila prej tyre ushqehet njësoj si kafsha në fotografinë e tetë, një lopë me sfond të kuq.

Teksa përpiqeni të dalloni pamjet e turbullta, pyetjet lindin njëra pas tjetrës: “Është kalë apo luan? Çfarë ha pelikani?” Në fund, zgjedhja juaj bie mbi fotografinë e deles.

Kështu keni dëshmuar se jeni njeri, ndonëse ndoshta më të acaruar se më parë. Në skenarin më të mirë, kjo ju kushton pak sekonda; në më të keqin, një gabim në klikim apo një çast shpërqendrimi ju kthen në fillim të procesit.

Testet e njohura me pyetjen “A jeni robot?”, ose CAPTCHA, kanë shoqëruar internetin pothuajse që në hapat e tij të parë. Altavista, motori i kërkimit që tashmë nuk funksionon më, vendosi në vitin 1997 një test bazë kundër robotëve. CAPTCHA-t e para kishin edhe një funksion praktik: përdoruesit shkruanin fjalë të marra nga tekste të vjetra të skanuara, duke kontribuar në digjitalizimin e librave.

Megjithatë, përhapja e robotëve të përdorur për sulme kibernetike dhe, në periudhën e fundit, zhvillimi i inteligjencës artificiale të avancuar, e kanë intensifikuar përballjen mes sulmuesve dhe atyre që mbrojnë faqet. Pasoja është një internet më i ngadaltë dhe më irritues, me prova gjithnjë e më të vështira për përdoruesit.

Të dhënat e kompanisë së sigurisë kibernetike Imperva tregojnë se, për herë të parë në vitin 2024, trafiku online i prodhuar nga robotët kaloi atë të krijuar prej njerëzve. Sipas kompanisë, në këtë ndikojnë chatbot-et që grumbullojnë informacione nga rrjeti, si edhe inteligjenca artificiale që u jep robotëve mundësi të shmangin identifikimin.

“Vëllimi i madh i agjentëve të IA-së që mbledhin të dhëna për të trajnuar modelet e mëdha gjuhësore ka ndryshuar plotësisht rregullat e lojës,” thotë BryanBecker, drejtor produkti në Cloudflare, kompani që zhvillon sisteme mbrojtëse kundër robotëve.

Robotët po u shmangen CAPTCHA-ve

Në përgjithësi, pronarët e faqeve nuk i mirëpresin robotët. Këta mund të përdoren për të përmbytur një faqe me trafik deri në nxjerrjen e saj jashtë funksionit. Ata shërbejnë gjithashtu për konkurrentët që duan të mbledhin të dhëna për çmimet, ose për spekulantët që blejnë bileta dhe rezervojnë vende në testet e patentës së drejtimit.

Një rol në rritje po marrin edhe “agjentët IA-je”, të cilët kryejnë veprime në emër të përdoruesve të tyre. Kjo nënkupton se nuk është një njeri ai që sheh reklamat apo kryen blerje spontane, ndërkohë që informacioni shpesh merret pa miratimin e pronarëve të tij.

CAPTCHA-t dhe mekanizma të tjerë kundër robotëve tashmë janë të pranishëm pothuajse kudo. Cloudflare, që përdor edhe mënyra të tjera, përfshirë kutitë “Verifiko që je njeri”, deklaron se kryen 7.7 miliardë kontrolle çdo ditë, krahasuar me 2.1 miliardë në vitin 2023.

Por aftësitë e robotëve për t’i kapërcyer këto barriera janë rritur. Studiuesit e Universitetit të Cyrihut zbuluan dy vjet më parë se sistemet e të mësuarit automatik arrinin të zgjidhnin 100% të provave të reCaptcha-s, sistemit CAPTCHA të Google. Ky është testi që kërkon të përzgjidhni të gjithë katrorët me autobusë, ura ose hidrantë në një rrjet prej 16 kutish.

Kompanitë kanë reaguar duke i bërë ushtrimet më komplekse. ArkoseLabs, e përdorur nga shumë kompani teknologjike, u kërkon vizitorëve të gjejnë çiftin e zareve me shumën shtatë ose të vendosin një personazh vizatimor në pozicionin e saktë në avion. Kompania i paraqet këto prova si “rezistente ndaj IA-së”.

Nga ana tjetër, hCaptcha, kompania rivale, shfaq nëntë fotografi ushqimesh dhe pijesh, duke kërkuar që përdoruesit të identifikojnë cilat prej tyre formojnë një pjatë kryesore. “Mendoj se këto teste janë bërë për të penguar njerëzit, jo robotët,” shkruan një përdorues në internet.

Një zëdhënës i hCaptcha deklaroi se të dhënat e kompanisë nuk tregojnë që njerëzit po shpenzojnë më shumë kohë për përfundimin e testeve, “por larmia e pyetjeve është rritur me kalimin e kohës, pasi edhe sulmet janë bërë më të sofistikuara”. Sipas kompanisë, përballja me automatizimin kërkon përditësimin e vazhdueshëm të këtyre provave.

Edhe pse pjesa më e madhe e njerëzve arrijnë t’i zgjidhin testet pa vështirësi, organizatat që mbrojnë personat me aftësi të kufizuara paralajmërojnë se ato shpesh i përjashtojnë personat me probleme të shikimit. Edhe humbja e kohës është domethënëse: Cloudflare vlerësoi pesë vjet më parë se plotësimi i një CAPTCHA-je kërkon mesatarisht 32 sekonda, që përkthehet në rreth 500 vite të humbura nga njerëzimi çdo ditë vetëm në zgjidhjen e këtyre testeve.

Shtresat e vazhdueshme të sigurisë mund ta ngadalësojnë më tej internetin, pasi çdo faqe po shton masa të reja mbrojtëse.

“I gjithë koncepti i CAPTCHA-së është, në fund të fundit, një betejë e humbur. Mund të duket si një garë armatimi, por ne, njerëzit, e kemi humbur tashmë,” thotë profesori GeneTsudik nga Universiteti i Kalifornisë në Irvine.

Disa platforma po zgjedhin masa edhe më të rrepta, duke u kërkuar përdoruesve të hapin llogari ose të identifikohen më shpesh për të dëshmuar se janë njerëz. Reddit njoftoi këtë muaj se për të parë postimet e vjetra përdoruesit do të duhet të jenë të identifikuar, me synimin për “të kufizojë mënyrën se si sistemet e automatizuara kanë qasje te Reddit”.

Nuk duket se robotët do të zhduken, as se kërkesa për mbrojtje ndaj tyre do të bjerë.

“Nëse nuk ndalojmë robotët, situata do të jetë edhe më e keqe, sepse një valë e pakontrolluar trafiku të automatizuar do t’i mbingarkojë serverët dhe do t’i nxjerrë faqet jashtë funksionit,” thotë BryanBecker nga Cloudflare.

Njerëzit janë tashmë pakicë në internet dhe vërtetimi se i përkasin kësaj pakice pritet të bëhet gjithnjë e më i vështirë. /Telegraph – Syri.net