Pse ndërrimi i shpeshtë i korsisë në trafik është i dëmshëm: Shpjegon matematika

Përballja me radhët e gjata të makinave, sidomos në orët e pikut, mbetet një nga shqetësimet më të mëdha për drejtuesit e automjeteve.

Por ekspertët paralajmërojnë se refleksi më i shpeshtë i shoferëve – kalimi i menjëhershëm në korsinë tjetër – jo vetëm që nuk sjell përfitim në kohë, por edhe e rëndon më shumë bllokimin e trafikut për të gjithë përdoruesit e rrugës.

Sipas doktoreshës Randa Herzallah, llogaritjet matematikore të rrjedhës së mjeteve provojnë se ndërrimi i vijës së lëvizjes rrallëherë jep rezultatin e shpresuar nga patentëmbajtësit.

“Nuk jeni të paktë në qoftë se shikoni me smirë radhën e makinave pranë jush, duke menduar se ato po ecin më lirshëm,” saktësoi ajo.

“Shumë njerëz mendojnë në mënyrë instinktive se duke u futur në një korsi tjetër do të kursejnë sekonda apo minuta. Megjithatë, analiza matematikore sugjeron se ky është një iluzion i pastër.”

Arsyeja që ndërrimi i korsisë rëndon kolonën

Manovra e zhvendosjes së një makine nga njëri krah i rrugës në tjetrin detyron mjetet fqinje të frenojnë, të pakësojnë shpejtësinë ose të rregullojnë distancat që mbajnë.

Edhe pse një veprim i izoluar sjell një ndërprerje minimale, në rastet kur një numër i lartë përdoruesish sillen njësoj, këto mikrongërresa grumbullohen dhe formojnë një ortek vonesash.

“Lëvizja anësore gjeneron një turbullirë të hollë, së cilës i përgjigjen menjëherë fqinjët në rrugë,” vijoi Herzallah.

“Kur një turmë drejtuesish veprojnë paralelisht, këto çrregullime lokale shumëfishohen dhe rritet dukshëm probabiliteti për t’u krijuar valë stanjacioni.”

Në këtë mënyrë, ajo që një shofer e percepton si veprim efikas, në plan të përgjithshëm kthehet në një faktor bllokues për mbarë komunikacionin.

Tri udhëzime për përballimin më të efektshëm të bllokimit

Specialistja solli në vëmendje tri rregulla praktike që mund të ndihmojnë në zbutjen e pasojave të trafikut të ngjeshur.

E para kërkon mbajtjen e hendekut të mjaftueshëm nga makina para jush. Kjo hapësirë ju lejon të reagoni pa qenë nevoja të shtypni fort frenat.

E dyta lidhet me nxitimin dhe ngadalësimin gradual. Lëvizjet pa kërcitje ndihmojnë në ruajtjen e një kadence të qëndrueshme dhe parandalojnë ato luhatjet e vazhdueshme të ritmit që shkaktojnë efektin ‘ndalo-e-shko’.

Udhëzimi i tretë këshillon shmangien e kalimit të herëpashershëm në korsi të tjera vetëm për të përfituar disa metra.

“Modelet matematike konfirmojnë se rruga më e shpejtë për në destinacion nuk qëndron te ngasja më e furishme,” sqaroi Herzallah.

“Alternativa optimale është të kontribuoni në mbajtjen stabël të tërë sistemit rrugor.”

Në rast se një masë më e madhe përdoruesish do t’i përvetësonte këto parime, minutat e humbura në kolonë do të mund të reduktoheshin në mënyrë të ndjeshme.

Mekanizmi i formimit të valëve të trafikut

Ndryshe nga ç’mendohet shpesh, kolonat e automjeteve jo gjithnjë vijnë nga incidente, punime në asfalt apo segmente rrugësh të mbyllura.

Nganjëherë mjafton një frenim i vetëm i papritur. Makinat që vijnë pas frenojnë progresivisht më shumë, dhe çdo njësi në varg detyrohet të ulet ndjeshëm në shpejtësi.

Ky fenomen përhapet në drejtim të kundërt si një valëzim, deri në atë pikë sa mjetet arrijnë të ndalojnë krejtësisht, pavarësisht se më tutje rruga mund të jetë e lirë.

Prandaj, respektimi i distancave dhe frenimi i butë mund të amortizojnë këto përhapje valore duke e bërë lëvizjen më fluide.

Semaforë me sinjale më të shkurtra për të kufizuar përdorimin e makinave

Këto rekomandime mbërrijnë pasi një grup tjetër akademikësh propozoi se zgjatja e kohës së qëndrimit të veturave te semaforët mund t’i motivojë qytetarët të zgjedhin forma më ekologjike të lëvizjes.

Sipas tyre, semaforët ushtrojnë ndikim jo vetëm në lëvizjen mekanike të trafikut, por edhe në zgjedhjet personale që bëjnë njerëzit për mënyrën e transportit.

Nëse drejtuesit e mjeteve përballen me pritje më të gjata në kryqëzime, ata mund të fillojnë të marrin në konsideratë alternativat si autobusët, shëtitjet në këmbë ose pedalimi i biçikletës.

Hulumtuesit sugjerojnë po ashtu që autobusëve, çiklistëve dhe kalimtarëve t’u akordohet një interval më i gjatë i sinjalit të gjelbër, duke i transformuar këto opsione në mënyra më joshëse për të lëvizur.

“Simulimet tona ilustrojnë se një reduktim i matur i kohës së dritës së gjelbër të dedikuar për makinat mund ta drejtojë publikun drejt ecjes, çiklizmit dhe transportit publik, dhe kjo pa pasur nevojë për investime të kushtueshme në infrastrukturë,” bënë të ditur studiuesit.

Sipas tyre, semaforët nuk janë thjeshtë mjete për të rregulluar kalim-kalimin, por edhe instrumente promovimi për një mobilitet urban më të gjelbër dhe metropole më jetëgjatë.

Zgjatja e mundshme e itinerareve me makinë

Studimi tregon se një ulje nga 10 në 20 për qind e kohëzgjatjes së dritës së gjelbër për automjetet mund të formësojë sjelljen e udhëtarëve.

Sidoqoftë, kjo ndërhyrje ka gjasa të shtojë disa minuta në çdo itinerar me veturë, duke e bërë atë në mënyrë të dukshme më të zgjatur.

Për ata shoferë që nuk heqin dorë nga timoni, porosia kryesore thjesht nuk ndryshon: të ruajnë boshllëkun para, të frenojnë pa ashpërsi dhe t’i bëjnë ballë impulsit për të ndryshuar vazhdimisht korsitë. /GazetaExpress/