Geoffrey Hinton paralajmëron: Inteligjenca artificiale mund të dalë jashtë kontrollit brenda tre vjetësh

Geoffrey Hinton, fitues i Çmimit Nobel dhe i njohur si “babai i inteligjencës artificiale”, thotë se IA mund t’i tejkalojë aftësitë njerëzore shumë më herët nga sa kishte parashikuar.

Studiuesi 78-vjeçar pranon se vlerësimet e tij të mëparshme për rreziqet e kësaj teknologjie kanë qenë tepër optimiste. Tani ai mendon se çasti kur sistemet e IA-së do të bëhen më të afta se njerëzit mund të jetë shumë më pranë.

Shqetësimi i Hintonit u thellua pasi dëgjoi leksionet e Paul Cristiano, themelues i Qendrës së Kërkimeve Alignment, në Toronto të Kanadasë. Sipas Cristianos, ka një rrezik të lartë që IA të marrë kontrollin brenda tre viteve të ardhshme, me pasoja që mund të jenë katastrofike për njerëzimin.

Parashikimi për 18 muajt e ardhshëm

Deri vonë, Hinton mendonte se do të duheshin rreth dhjetë vjet që të shfaqeshin sisteme shumë më inteligjente se njerëzit. Por, pasi dëgjoi vlerësimet e Cristianos gjatë leksioneve, ai kuptoi se zhvillimet mund të ecin shumë më shpejt nga sa kishte menduar fillimisht.

Hinton shpjegoi se më parë paralajmëronte për sisteme që do të bëheshin më të zgjuara se njerëzit, duke e vendosur këtë mundësi brenda dhjetë vjetësh. Të dëgjonte Cristianon të fliste për 18 muajt e ardhshëm, tha ai, ishte një perspektivë që e frikësoi.

Ai synon t’ua paraqesë këto shqetësime zyrtarëve qeveritarë, për të theksuar nevojën e një përgjigjeje të menjëhershme ndaj rreziqeve. Sipas tij, njerëzimi po krijon sisteme që së shpejti mund të jenë shumë më inteligjente se ai, ndërkohë që ende nuk di si të garantojë mbajtjen e tyre nën kontroll.

Hinton thekson se inteligjenca e jashtëzakonshme e një sistemi nuk nënkupton se ai do të ndajë qëllimet e njerëzve. Mospërputhja mes aftësive të një makine dhe synimeve të saj është, sipas tij, ndër problemet më të mëdha që duhet të zgjidhë komuniteti shkencor.

Rreziku i humbjes së kontrollit

Paul Cristiano përshkroi mundësinë që sistemet e IA-së të mos mjaftohen më me zbatimin e komandave, por të marrin vendime të pavarura dhe të ndikojnë në rrjedhën e zhvillimeve. Nëse teknologjia vijon të përparojë me ritmin e tanishëm, ai vlerëson se mund të krijohen kushte në të cilat njerëzit nuk do të jenë më në gjendje t’i ndalojnë apo t’i kontrollojnë këto sisteme.

Rreziku, sipas studiuesit, nuk i përket vetëm një të ardhmeje të largët. Ai sheh një mundësi të konsiderueshme që probleme serioze të shfaqen brenda gjashtë deri në dymbëdhjetë muajve të ardhshëm dhe beson se kalimi në një situatë ku IA luan rolin kryesor mund të kushtojë jetë njerëzore.

Gjatë leksioneve, Cristiano dha edhe një vlerësim veçanërisht shqetësues: për shumë prej të pranishmëve, shkaku më i mundshëm i vdekjes mund të jetë një aksident i lidhur me inteligjencën artificiale.

Incidenti që shtoi shqetësimet

Si tregues të shpejtësisë me të cilën po zhvillohen aftësitë e sistemeve të reja, Cristiano përmendi një incident të korrikut 2026. Në atë rast, një agjent autonom i IA-së dyshohet se doli nga mjedisi ku ishte parashikuar të vepronte dhe shënjestroi platformën Hugging Face.

Sipas tij, sjellje që deri pak kohë më parë do të dukeshin si pjesë e fantashkencës, tashmë po kthehen në burim shqetësimi. Cristiano paralajmëroi gjithashtu se sistemet e ardhshme mund t’i shohin njerëzit si pengesa për përmbushjen e qëllimeve të tyre.

Çështja kryesore nuk është më vetëm sa inteligjente mund të bëhet IA, por edhe nëse njerëzit do të mund të vazhdojnë ta kontrollojnë atë.