Çfarë ndodh nëse të gjitha dritat në botë ndizen në të njëjtën kohë?

Një gjest i thjeshtë, i përditshëm, i shumëzuar me miliarda: ndezja e dritës. Por nëse do të ndodhte kudo në të njëjtën kohë, efekti do të ishte shumë më kompleks nga sa mund të imagjinohet. Nuk ka të bëjë vetëm me energjinë: është një eksperiment që prek fizikën, ekologjinë dhe marrëdhënien tonë me natën.

Ndikimi i parë do të ishte energjia. Çdo llambë e ndezur është një thirrje e menjëhershme për rrjetin elektrik, i cili duhet të përgjigjet menjëherë me një furnizim ekuivalent të energjisë.

Kjo ndodh sepse ekuilibri midis furnizimit dhe kërkesës duhet të jetë konstant: rrjeti nuk e “konservon” energjinë elektrike në sasi të mëdha, por e shpërndan atë në kohë reale. Nëse ky ekuilibër prishet, edhe vetëm për disa sekonda, sistemi mund të shembet. Një ndërprerje e energjisë, siç e shohim shpesh në verë, nuk është e largët.

Centralet e qymyrit dhe ato bërthamore, ndërsa janë të fuqishme, kanë kohë reagimi të ngadaltë. Centralet me gaz natyror janë më të shkathëta dhe përdoren pikërisht në orët e pikut. Burimet e energjisë së rinovueshme, varen nga kushtet e motit që nuk mund të programohen: dielli nuk shkëlqen sipas kërkesës dhe era ndjek ritmet e veta.

Edhe bateritë e magazinimit që janë gjithnjë e më të përhapura nuk janë ende të afta të mbështesin një qytet të tërë për periudha të gjata kohore.

Por ka një faktor tjetër që duhet marrë në konsideratë: nuk ka një rrjet të vetëm global të energjisë elektrike. Çdo vend, ose grup vendesh, ka një sistem autonom, shpesh të ndërlidhur, por edhe të aftë të izolohet shpejt. Kjo do të thotë që një ngjarje ekstreme në një pjesë të botës nuk ka gjasa të ketë efekte të valëzuara në një shkallë globale.

Megjithatë, edhe pa një kolaps të përgjithshëm, efektet do të ishin të dukshme diku tjetër. Vizualisht, për shembull. Një kulm i njëkohshëm në ndriçim do ta amplifikonte në mënyrë eksponenciale fenomenin e ndotjes nga drita.

Qielli i natës do të errësohej nga një shkëlqim i shpërndarë, i njohur si shkëlqim qielli, i nxitur nga drita që reflektohet nga pluhuri dhe sipërfaqet urbane. Yjet do të zhdukeshin, të mbuluara nga një vello artificiale që tashmë na pengon të vëzhgojmë Rrugën e Qumështit nga qytetet. /zero1.al