Shqipëria fitoi krenari nga Kombëtarja, shteti 1.5 milionë euro në tatime: çfarë iu kthye futbollit?

Ndërsa për projekte të tjera shpenzohen miliona, klubet nuk marrin mbështetje të drejtpërdrejtë dhe Ligji i Sponsorizimit vijon të presë prej vitesh. Reforma mbetet peng i ministrit të Financave, ndërkohë që kryeministrit i takon ta vendosë sportin mes përparësive.

Emocionet dhe krenaria që futbollistët e Kombëtares i dhuruan Shqipërisë sollën edhe të ardhura për arkën e shtetit: tatimet mbi shpërblimet e tyre për Europianin arritën në rreth 1.5 milionë euro. Për klubet, megjithatë, kërkesa për ndihmë vazhdon, problemet infrastrukturore nuk janë zgjidhur dhe premtimi për Ligjin e Sponsorizimit ende nuk është përmbushur.

Këtu qëndron kundërthënia e futbollit shqiptar, të cilën arsyetimet burokratike nuk mund ta mbulojnë më. Një sport që tërheq njerëzit në stadiume, i bashkon shqiptarët dhe i bën krenarë përmes Kombëtares, në çështjet e financimit shihet si një përgjegjësi që shteti ngurron ta pranojë.

Zoti ministër i Financave, thuhet se keni pyetur për çfarë arsyeje futbolli kërkon financim nga buxheti shtetëror. Përse ky shqyrtim nuk shtrihet njësoj mbi të gjitha shpenzimet publike?

Si shpjegohet që financimi i fushave, akademive dhe formimit sportiv të fëmijëve ngre shqetësime, kur projekte të tjera me kosto të larta bëhen objekt hetimi nga SPAK-u për dyshime abuzimi ose përdorimi të papërshtatshëm të fondeve?

Kjo nuk nënkupton se çdo pagesë nga paratë publike është e pajustifikuar, apo se futbollit duhen dhënë fonde pa kontroll. Debati lidhet me përparësitë që vendosen dhe me mënyrën se si zbatohet i njëjti standard.

Përse një investim sportiv përballet me kaq shumë kërkesa për llogaridhënie, ndërkohë që për miliona të shpenzuar në drejtime të tjera qytetarët shpesh nuk marrin sqarime të plota?

Mbi të gjitha, zoti ministër, kush po mendon për fëmijët tanë? Për ta duhen fusha stërvitjeje, akademi ku të marrin njohuri dhe klube që t’u krijojnë hapësirë për t’u zhvilluar.

Bëhet fjalë për fëmijët e familjeve të zakonshme, të cilat nuk mund të përballojnë arsimimin e tyre jashtë Shqipërisë dhe kërkimin atje të një të ardhmeje më të sigurt. Shumë prej drejtuesve të vendit mund ta gjejnë jashtë kufijve rrugëdaljen për fëmijët e vet; po për fëmijët që jetojnë këtu, cila është rruga që ofrohet?

Ajo që kërkon futbolli nuk është mëshirë financiare, por një mekanizëm funksional. Ky mekanizëm duhet të përfshijë një Ligj Sponsorizimi që i shtyn bizneset të investojnë, rregulla procedurale të kuptueshme dhe mjedise sportive ku të rinjtë të luajnë.

Premtimi i dhënë në vitin 2019 parashikonte ndryshimin e ligjit brenda 100 ditësh. Sot kanë kaluar vite dhe projekti i ri, ndonëse është paraqitur për diskutim, mbart ndërlikime, pengesa dhe paqartësi rreth mënyrës së zbatimit.

Në rrugën drejt miratimit, barriera kryesore vazhdon të jetë Ministria e Financave. Prej saj kërkohet një rrugëzgjidhje, jo zgjatja e bllokimit të reformës përmes procedurave dhe rezervave.

Edhe premtimet për stadiume në Durrës, Vlorë e Korçë nuk kanë dalë nga faza e projekteve. Nga ana tjetër, “Selman Stërmasi” mbetet dëshmi e një infrastrukture të papërshtatshme për historinë e futbollit të kryeqytetit. Edhe sa vite pritjeje duhen që sporti të vlerësohet si investim, në vend që të shihet si pretendim i tepruar ndaj buxhetit?

Përballë kësaj gjendjeje, marrëdhënia e kryeministrit me futbollin e bën kontrastin edhe më të dukshëm. Ai është takuar me José Mourinhon, e ka ftuar Carlo Ancelottin në Kryeministri, ka shkuar për vizitë te Juventusi dhe e ka pritur disa herë Jorge Mendesin.

Ndonëse në të shkuarën ka luajtur basketboll, në publik kryeministri paraqitet si mbështetës i futbollit, gjë krejt e natyrshme. Por hapja e dyerve për personalitetet e futbollit botëror ngre një pyetje: përse nuk tregohet e njëjta vendosmëri ndaj reformës që do t’i jepte frymëmarrje futbollit në Shqipëri?

Pikërisht kur Ministria e Financave e konsideron të vështirë çështjen e Ligjit të Sponsorizimit, nevojitet ndërhyrja e kryeministrit. Kjo ndërhyrje nuk duhet të shmangë rregullat apo detyrimin për të dhënë llogari, por të kërkojë zgjidhje konkrete, të caktojë afate detyruese dhe ta bëjë reformën përparësi.

Rezervat e një ministrie nuk mund të shërbejnë si arsye që një sektor i tërë të mbetet në pritje pa fund. Qeverisë i nevojitet një orientim i qartë dhe përgjegjësia për ta çuar atë përpara i përket kryeministrit.

Çfarë e pengon kthimin në prioritet të një ligji që do të nxiste më shumë financime private? Përse nuk krijohet një mjedis ku klubet të dalin nga mbijetesa sezon pas sezoni dhe ku mundësitë e fëmijëve të mos mbështeten vetëm te sakrificat familjare?

Në thelb, diskutimi nuk ka të bëjë me dhënien e parave futbollit pa asnjë kusht. Ai ka të bëjë me ekzistencën ose jo të një politike serioze shtetërore për sportin, përtej vëmendjes që shfaqet kur Kombëtarja fiton dhe flamuri shqiptar ngrihet në stadiumet europiane.

Takimet me Mourinhon dhe pritjet për Ancelottin nuk janë të mjaftueshme. Nuk mjafton as t’i jepet një “dorë” vëllait, tashmë menaxher futbolli, përmes ftesës dhe pritjes së Jorge Mendes, një prej emrave më të mëdhenj në menaxhimin botëror.

Rezultatet e Kombëtares janë vetëm një pjesë e ndërtimit të krenarisë kombëtare. Pjesa tjetër nis te fushat ku zhvillohen futbollistët e ardhshëm, vazhdon te klubet që i përgatisin dhe kërkon një shtet që sportin e futbollin t’i shohë si investim te njerëzit, jo si shpenzim të panevojshëm.