Anija antike e fundosur në Mesdhe ruan mijëra enë luksoze qeramike

Arkeologët kanë zbuluar pranë brigjeve turke një anije të fundosur rreth 2,100 vjet më parë, e cila mbante mijëra objekte luksoze prej qeramike.

Ngarkesa përfshin vazo, pjata, tasa dhe tabaka të llojeve e përmasave të ndryshme. Ruajtja e tyre e jashtëzakonshme u ofron studiuesve dëshmi të rëndësishme për tregtinë e artikujve luksozë dhe zakonet e të ngrënit në Romën e lashtë.

Gërmimet nënujore nisën në vitin 2025 dhe kanë nxjerrë në dritë mijëra objekte, njoftoi ministri turk i Kulturës dhe Turizmit, Mehmet Nuri Ersoy.

Anija ndodhet rreth 55 metra nën sipërfaqen e detit, pranë Adrasanit, në rajonin e Antalias. Studiuesit mendojnë se ajo ishte nisur nga vendbanimi i lashtë i Rusoit, në territorin e provincës së sotme Hatay, dhe po udhëtonte drejt Romës. Një stuhi dyshohet se e çoi drejt një zone të cekët, ku anija u fundos.

Deri tani janë identifikuar mijëra enë qeramike, mes tyre pjata, tasa e tabaka, të prodhuara në 122 forma dhe përmasa të ndryshme. Ato pasqyrojnë luksin që shoqëronte kulturën e ushqimit te shtresat e pasura romake.

Në rrënojat nënujore janë gjetur edhe enë të prodhuara në ishuj të ndryshëm të Egjeut. Kjo larmi tregon se ngarkesa vinte nga disa qendra prodhimi dhe se rrugët detare bashkonin zona të ndryshme të Mesdheut.

Qeramika e Rusoit përmendet edhe në burime historike si mall i kërkuar nga klientët e pasur. Në vitin 50 para Krishtit, oratori dhe filozofi i njohur romak Ciceroni shkroi në një letër drejtuar mikut të tij Atikus për një porosi enësh qeramike nga ky vendbanim.

Arkeologët kanë vënë në dukje edhe mënyrën e kujdesshme të paketimit: enët ishin sistemuar në arka druri dhe mes tyre ishte vendosur argjilë, për t’i mbrojtur gjatë transportit.

Pas fundosjes, ky sistem paketimi duket se ka vepruar si një mburojë natyrore. Ai ka zvogëluar dëmtimet dhe ka ndihmuar që pjesa më e madhe e ngarkesës të mbijetojë.

Monedhat e gjetura në rrënoja, të datuara në shekullin I para Krishtit, u kanë shërbyer studiuesve për të përcaktuar periudhën e udhëtimit të fundit të anijes.

Ministri Mehmet Nuri Ersoy e cilësoi zbulimin si dëshmi me rëndësi për traditën e prodhimit të qeramikës në Anadoll dhe për marrëdhëniet tregtare që shtriheshin në Mesdhe gjatë lashtësisë.