Tetova regjistron rastin e parë, Maqedonia arrin 70 të prekur me ethet e Nilit Perëndimor

Në Maqedoni, gjatë gjysmës së dytë të shtatorit vazhdojnë të zbulohen infeksione me ethet e Nilit Perëndimor. Sipas të dhënave të Institutit të Shëndetit Publik deri më 22 shtator, janë shënuar 70 raste, prej të cilave 65 janë të konfirmuara dhe pesë të mundshme. Vetëm në javën nga 16 deri më 22 shtator u raportuan pesë raste të reja, tre në Shkup, një në Veles dhe një në Tetovë. Nga të gjithë të sëmurët, 63 janë banorë të Shkupit, ndërsa pjesa tjetër vjen nga Velesi, Kumanova, Sveti Nikola, Kavadari dhe Tetova.

Shpërndarja e re gjeografike sërish e vë theksin te rajoni i Shkupit. Sipas komunës së mundshme të ekspozimit, numri më i madh i rasteve lidhet me Kisella Vodën, 15, dhe Gazi Babën, 14. Pas tyre renditen Buteli me shtatë raste, Aerodromi me pesë dhe Ilindeni me katër. Zelenikova dhe Studeniçani kanë nga tre raste secila, ndërsa infeksione janë regjistruar edhe në Qendër, Petrovec, Sopisht, Saraj, Haraçinovë dhe Çair. Jashtë rajonit të Shkupit përmenden Velesi, Çashka, Kavadari, Sveti Nikola, Kumanova, Dollneni dhe, në raportin më të fundit, Tetova.

Sidoqoftë, këto pika nuk duhet të lexohen si adresa të sakta ku pacientët janë infektuar. ISHP thekson se bëhet fjalë për një “komunë të mundshme ekspozimi”, e cila përcaktohet përmes anketës epidemiologjike, periudhës së inkubacionit dhe lëvizjes së pacientit. Ky është një tregues indirekt i qarkullimit të mundshëm lokal të virusit, jo një vend infektimi i vërtetuar laboratorikisht.

Nga 70 pacientët e regjistruar, 57 janë mbi 60 vjeç. Mosha mesatare e të gjithë pacientëve është 66.5 vjeç, ndërsa 52 prej tyre janë burra.

Deri tani kanë vdekur nëntë pacientë. Të gjithë ishin burra me formën neuroinvazive të sëmundjes, të moshës 62 deri në 83 vjeç, me moshë mesatare 71.1 vjeç. Tetë nga nëntë personat kishin sëmundje shoqëruese. Tetë prej të ndjerëve ishin nga Shkupi dhe një nga Kumanova.

Nga 70 rastet e evidentuara, 68 zhvilluan formën neuroinvazive dhe u shtruan në spital. Prej tyre, 50 pacientë kanë dalë nga spitali, nëntë janë ende në mjekim dhe nëntë kanë ndërruar jetë.

Megjithatë, kjo përqindje nuk do të thotë se pothuajse të gjithë personat e infektuar me virusin e Nilit Perëndimor zhvillojnë sëmundje të rënda neurologjike. Autoritetet shëndetësore evropiane dhe amerikane vlerësojnë se rreth 80 për qind e infeksioneve janë asimptomatike, rreth 20 për qind shkaktojnë ethe të lehta të Nilit Perëndimor dhe më pak se një për qind përparojnë në formën neuroinvazive.

Përqindja e lartë e rasteve të rënda në statistikat maqedonase ka gjasa të lidhet edhe me mënyrën e zbulimit të pacientëve. ISHP rekomandon testim laboratorik sidomos për rastet e dyshuara me encefalit, meningjit aseptik, paralizë akute flacide ose ethe me shkak të panjohur. Kjo nënkupton që sistemi i regjistron më lehtë pacientët që shtrohen në spital, ndërsa një pjesë e madhe e infeksioneve të lehta dhe atyre pa simptoma nuk hyn kurrë në shifrat zyrtare.

ECDC e përshkroi situatën në Maqedoni si një sezon të paprecedentë të virusit të Nilit Perëndimor në fillim të shtatorit, veçanërisht në rajonin e Shkupit. Në nivel evropian, deri më 17 shtator ishin raportuar 1,482 infeksione të fituara brenda vendit në 16 shtete, dhe Maqedonia kishte 66 raste në atë rajon evropian. Pesë ditë më vonë, numri kombëtar tashmë kishte arritur në 70.

Instituti i Shëndetit Publik bën të ditur se përhapja më e fortë në Maqedoni ka ndodhur në korrik dhe gusht, por rastet vazhdojnë të shfaqen edhe në shtator. Instituti kishte raportuar një epidemi në Kisella Vodë, Gazi Babë, Aerodrom dhe Butel më 11 gusht, ndërsa tani vlerëson se përqendrimi i rasteve në rajonin e Shkupit tregon qarkullim aktiv lokal të virusit.

Një sinjal shtesë vjen nga mbikëqyrja e kafshëve. Deri më tani, virusi është konfirmuar laboratorikisht në dy korba të ngordhur të gjetur në Shkup dhe në një në Resnjë. Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë e ka intensifikuar mbikëqyrjen e shpendëve në mbarë vendin që nga fundi i gushtit.

Virusi i Nilit Perëndimor te njerëzit transmetohet më shpesh përmes pickimit të një mushkonje të infektuar. Instituti i Shëndetit Publik rekomandon largimin e ujit të ndenjur rreth banesave, vendosjen e rrjetave në dritare, veshjen e rrobave që mbulojnë pjesën më të madhe të trupit dhe përdorimin e repelentëve sipas udhëzimeve të produktit. Mushkonjat janë veçanërisht aktive në agim dhe në muzg.

Disa persona të infektuar mund të përjetojnë ethe, dhimbje koke, dhimbje muskulore dhe të kyçeve, lodhje, të vjella ose skuqje. ISHP rekomandon kërkimin e ndihmës mjekësore nëse shfaqen simptoma, sidomos nëse zhvillohen shenja neurologjike.