Rokas: Ndikimi politik në drejtësi, pengesë serioze për Maqedoninë e Veriut

Michalis Rokas, ambasadori i Bashkimit Evropian në Maqedoninë e Veriut, ka ngritur shqetësime të forta lidhur me presionin që politika ushtron mbi sistemin e drejtësisë. Sipas tij, për të ecur përpara në rrugën europiane, vendi duhet të garantojë një gjyqësor të pavarur, me burime njerëzore të mjaftueshme dhe mbështetje të plotë financiare.

Gjatë një bisede në emisionin “Rishtazi” në KohaCast, Rokas theksoi se Raporti i radhës i BE-së mbi gjendjen e shtetit ligjor evidenton hapat pozitivë, por në të njëjtën kohë vë në dukje të meta thelbësore që vazhdojnë të minojnë efikasitetin e drejtësisë.

Duke komentuar përmbajtjen e dokumentit, ambasadori pranoi se janë shënuar përparime, sidomos me aprovimin e një sërë ligjesh thelbësorë. Gjithsesi, ai vuri në pah se problemet e pazgjidhura mbeten shqetësuese. “Ndërhyrja nga politika është një prej këtyre çështjeve. Është jetësore që gjyqësori të veprojë i painfluencuar dhe të prodhojë rezultate në mënyrë të pavarur”, u shpreh Rokas. Ai shtoi se mungesa e stafit dhe fondeve janë dy sfida shtesë që cenojnë drejtpërdrejt performancën e sistemit. “Nëse synojmë një drejtësi funksionale, ajo duhet të ketë personelin dhe buxhetin e duhur, sikurse parashikohet nga ligjet dhe Kushtetuta. Këto janë tri shtyllat e para që kërkojnë vëmendje urgjente dhe që pasqyrohen në raportin tonë vjetor,” vijoi diplomati.

I pyetur rreth qëndrimit të kryeministrit, i cili ka deklaruar se gjykatave nuk u duhen më shumë para, Rokas nënvizoi se Brukseli mban një linjë të pandryshueshme dhe se institucionet duhet t’u përmbahen standardeve evropiane. “Qëndrimi ynë ka qenë tejet konstant. Raportet tona çdo vit flasin troç për domosdoshmërinë e forcimit të shtetit ligjor. Ligjet duhet të miratohen sipas procedurave të rregullta dhe kjo është pjesë e planit të reformave. Paralelisht, u kërkojmë politikanëve dhe forcave partiake që të distancohen nga komentet dhe vlerësimet për punën e gjykatësve e prokurorëve,” theksoi ai.

Më tej, ambasadori nënvizoi se pavarësia e drejtësisë nuk sigurohet vetëm përmes ndryshimeve normative, por kërkon investime të prekshme në burimet njerëzore dhe infrastrukturën teknologjike. “Sistemi duhet të jetë në gjendje të rekrutojë dhe të mbajë gjyqtarë e prokurorë të rinj, si dhe të ketë pajisjet logjistike dhe teknologjike për të funksionuar. Në takimet e mia në terren, kam dëgjuar shpesh ankesa se drejtësia vonohet ose nuk mund të administrohet siç duhet për shkak të pengesave administrative. Këto probleme janë të ndërlidhura dhe nuk mund të zgjidhen veç e veç,” deklaroi ai.

Në fund, Rokas rikujtoi se kuadri ligjor aktual përcakton se buxheti i gjyqësorit duhet të jetë në përputhje me normat kushtetuese. Ai vuri në dukje se aktualisht, sistemi përfiton vetëm rreth 50 për qind të fondeve që i takojnë me ligjin më të lartë. “Jemi plotësisht të vetëdijshëm se, në këtë çast, gjyqësori merr vetëm gjysmën e financimit që i garanton Kushtetuta,” përmbylli përfaqësuesi i lartë i BE-së, Michalis Rokas.