Pasojat e dhunës në familje, shtohen pacientët që i drejtohen Klinikës së Psikiatrisë

Në shtatë muajt e parë të këtij viti, Klinika universitare e Psikiatrisë në ISHP ka regjistruar 101 raste të pacientëve që kanë kërkuar mbështetje profesionale për pasojat psikologjike të dhunës familjare ose të dhunës nga partneri. Sipas analizës së të dhënave elektronike shëndetësore, kjo shifër tejkalon 79 rastet e evidentuara gjatë të gjithë vitit 2025.

Në bazë të hulumtimit qëndron shqyrtimi retrospektiv i të dhënave të sistemit “Termini im”, për periudhën janar 2025–korrik 2026. Në analizë janë përfshirë pacientët me diagnoza të grupit F43, që lidhen me çrregullimet e shkaktuara nga stresi.

Klinika bëri të ditur se rezultatet u paraqitën nga prof. dr. Sllavica Arsova gjatë Konferencës ndërkombëtare për psikiatrinë ligjore 2026 në Ohër, në ligjëratën e saj mbi aspektet mjeko-ligjore të dhunës në familje, epidemiologjinë, pasojat për shëndetin mendor dhe rolin terapeutik e mjeko-ligjor të psikiatrit. Gjatë vitit 2026, shifrat më të larta u shënuan në mars me 27 pacientë, në prill me 23 dhe në qershor me 21. Sipas Klinikës, kjo periudhë përkon me ngjarjen në Shkup, ku një nënë kërceu nga ballkoni me fëmijën e saj, pasi kishte përjetuar dhunë në familje për vite të tëra.

Megjithatë, prof. Arsova sqaroi se këto shifra pasqyrojnë raste të dokumentuara në shërbimin mjekësor dhe nuk dëshmojnë domosdoshmërisht shtim të dhunës familjare në shoqëri. Ajo vuri në dukje se numri i regjistruar mund të lidhet edhe me identifikimin dhe dokumentimin më të mirë të rasteve, si dhe me dërgimin më efikas të pacientëve drejt institucioneve shëndetësore.

Analiza tregon se pasojat e dhunës brenda familjes dhe nga partneri intim shtrihen në të gjitha grupmoshat. Pacientët kanë një moshë mesatare prej 40 vjeçësh; mes tyre janë 19 persona nën 18 vjeç dhe 29 mbi 60 vjeç. Numri i grave ka qenë tre herë më i lartë se ai i burrave.

Në komunikatë bëhet e ditur se ligjërata nënvizoi rëndësinë që profesionistët shëndetësorë të pyesin për sigurinë e pacientit në një mjedis të sigurt. Gjithashtu, u kërkua dokumentimi sistematik i formës dhe kohëzgjatjes së dhunës, krahas zbatimit të protokolleve që parashikojnë përfshirjen e të gjitha institucioneve përgjegjëse. Identifikimi i dhunës u cilësua thelbësor për ofrimin e mbështetjes së përshtatshme psikiatrike, vlerësimin e rrezikut dhe mundësimin e mbrojtjes së nevojshme për pacientët.

Të dhënat e paraqitura nga Klinika mbështeten në statistikat e Ministrisë së Punëve të Brendshme, të cilat tregojnë se denoncimet për dhunë në familje kanë kaluar nga 4,421 në vitin 2022 në 5,436 në vitin 2025.

Sipas Klinikës, në kategoritë e Ministrisë së Punëve të Brendshme për vitin 2025, gratë figurojnë më shpesh si viktima, me 1,438 raste, ndërsa prindërit janë regjistruar në 1,000 raste dhe ish-bashkëshortët në 708. Po atë vit janë evidentuar 1,195 kallëzime të lidhura me dhunën familjare, kundrejt 1,117 në vitin 2022.