Në Maqedoni janë regjistruar 10.697 vende të lira pune

Të dhënat e Entit Shtetëror të Statistikave tregojnë se gjatë tremujorit të dytë të vitit 2026 kërkesa më e madhe për punëtorë është shënuar në sektorët e shërbimeve dhe të shitjeve.

Shkalla më e lartë e vendeve të paplotësuara është evidentuar në veprimtaritë e akomodimit dhe shërbimit ushqimor, ku ajo ka arritur në 6.23%. Sektori i mikpritjes dhe turizmit po përballet me vështirësi të mëdha në sigurimin e stafit, për shkak të presioneve sezonale, pagave të ulëta dhe largimit masiv të të rinjve për punë jashtë vendit.

Norma më e ulët është regjistruar në sektorin e Furnizimit me Energji Elektrike, Gaz, Avull dhe Ajër të Kondicionuar, me vetëm 0.38%. Ky sektor njihet tradicionalisht për stabilitetin, pagat e mira dhe qarkullimin e kufizuar të fuqisë punëtore.

Rajoni i Shkupit vazhdon të jetë qendra kryesore ekonomike e vendit. Me një shkallë prej 2.30% të vendeve të lira, kryeqyteti prin në kërkesën për punonjës, pasi aty është përqendruar pjesa më e madhe e veprimtarisë biznesore.

Mungesa e personelit duket veçanërisht e theksuar te bizneset që kanë nga 10 deri në 49 punonjës. Në këtë kategori është regjistruar shkalla më e lartë e vendeve të lira, prej 3.20%. Ndërsa kompanitë e mëdha kanë mundësi të ofrojnë paga dhe përfitime më të larta, bizneset e mesme e kanë më të vështirë të tërheqin dhe të mbajnë punëtorët.

Sa u përket profesioneve, grupi i pestë, Punëtorët e Shërbimeve dhe Shitjeve, ka pasur 2,980 pozicione të lira pune. Në të njëjtën kohë, sipas të dhënave të fundit të Entit Shtetëror të Statistikave, papunësia në Maqedoni është 11.3 përqind, ndërsa numri i të papunëve arrin në 90,020.

Mospërputhja mes numrit të të papunëve dhe vendeve të lira shpjegohet nga disa faktorë. Një prej tyre është hendeku i madh ndërmjet profileve që prodhon sistemi arsimor dhe nevojave të tregut real të punës. Në vend ka më shumë të diplomuar në drejtime administrative, ndërsa mungojnë punonjësit me kualifikime profesionale dhe artizanale.

Gjithashtu, një pjesë e konsiderueshme e të papunëve të regjistruar mund të jetë e angazhuar në ekonominë gri, pra të punojë në mënyrë të padeklaruar. Të tjerë regjistrohen në Agjencinë e Punësimit kryesisht për të përfituar të drejta sociale dhe sigurim shëndetësor, pa pasur synim real të pranojnë një ofertë pune.

Një tjetër problem lidhet me pagat dhe kushtet e punës në sektorët ku mungesa e stafit është më e madhe, veçanërisht në shërbime dhe shitje. Shpesh, këto kushte nuk janë aq tërheqëse sa për të aktivizuar personat që janë jashtë tregut aktiv të punës.

Përballë kësaj situate, nevojitet një rishikim urgjent i politikave.

Maqedonia tashmë nuk po përballet vetëm me sfidën e krijimit të vendeve të reja të punës, por edhe me vështirësinë për të gjetur njerëzit që do t’i plotësojnë ato. Ky paradoks po kthehet në një pengesë serioze për rritjen ekonomike. Nëse kompanitë nuk sigurojnë punonjësit e nevojshëm në shërbime dhe shitje, zgjerimi i veprimtarisë së tyre do të pengohet. Zgjidhja kërkon rikualifikim të shpejtë të të papunëve, rritje të produktivitetit dhe pagave, si dhe luftë të vendosur kundër ekonomisë informale. Në të kundërt, bizneset mund ta shohin importimin e fuqisë punëtore nga jashtë si të vetmen mënyrë për të përballuar mungesën e stafit.