Maqedonia e Veriut kryeson rajonin për vjetërsinë e automjeteve, mesatarja shkon në 19.4 vjet

Automjetet në Maqedoninë e Veriut janë më të vjetrat në Ballkan, me moshë mesatare prej 19.4 vjetësh. Këto të dhëna janë publikuar nga Al Jazeera Balkans dhe raportohen nga InfoShqip.

Analiza e publikuar më 23 tetor tregon se në vitin 2024 në vend ishin të regjistruara afro 700 mijë automjete. Në vitin 2012, numri i tyre ishte rreth 350 mijë.

Me një popullsi prej afërsisht 1.83 milionë banorësh, kjo përkthehet në rreth 383 automjete të regjistruara për çdo 1.000 banorë.

Një tjetër tregues shqetësues është se 87.9 për qind e automjeteve në vend janë mbi shtatë vjet të vjetra.

Mosha mesatare prej 19.4 vjetësh tejkalon ndjeshëm atë të Bashkimit Evropian, e cila sipas të dhënave të paraqitura në analizë është 12.7 vjet. Pra, automjetet në Maqedoninë e Veriut janë mesatarisht pothuajse shtatë vjet më të vjetra se ato në BE.

Maqedonia e Veriut ka automjetet më të vjetra mes vendeve të Ballkanit të përfshira në analizë.

Mosha mesatare është 18 vjet në Kosovë, 17.3 vjet në Greqi dhe 17.06 vjet në Mal të Zi.

Në Kroaci, automjetet e regjistruara kanë mesatarisht 14.63 vjet, ndërsa në Slloveni kjo shifër është 11.2 vjet.

Gjatë viteve 2004–2008, gjendja në Maqedoninë e Veriut ishte më e mirë: mosha mesatare e automjeteve arrinte në 15.4 vjet. Më pas, në vend që parku automobilistik të përtërihej, mesatarja u rrit dhe qëndroi e lartë gjatë dekadës së fundit. Edhe në vitet pasuese, numri i automjeteve më të reja nuk u shtua; përkundrazi, mosha mesatare u rrit dhe vijoi të mbetej e lartë gjatë dekadës së fundit.

Një nga faktorët kryesorë që ndikon në këtë situatë është importi në masë i makinave të përdorura nga Evropa Perëndimore, kryesisht nga Gjermania dhe Italia.

Automjetet që dalin gradualisht nga tregjet perëndimore shpesh dërgohen në vendet e Ballkanit. Këtu, fuqia blerëse e qytetarëve nuk ua mundëson lehtësisht përballimin e kostos së makinave të reja.

Fenomeni nuk prek vetëm Maqedoninë e Veriut. Në Bosnjë e Hercegovinë, pothuajse 80 për qind e automjeteve janë më të vjetra se dhjetë vjet. Në Bullgari, të dhënat e mesit të vitit 2024 tregojnë se 75.6 për qind e automjeteve rrugore të regjistruara ishin mbi 15 vjet të vjetra.

Ndërsa Bashkimi Evropian po shtrëngon kërkesat mjedisore dhe po harton rregulla të reja për automjetet që kanë përfunduar jetëgjatësinë e përdorimit, vendet e Ballkanit ende kanë një park automobilistik të amortizuar.

Komisioni Evropian vlerëson se çdo vit rreth gjashtë milionë automjete në Evropë arrijnë në fund të jetëgjatësisë së tyre.

Disa shtete të rajonit kanë nisur të kufizojnë importin e makinave të vjetra. Bosnja e Hercegovina dhe Mali i Zi kanë ndaluar hyrjen e disa kategorive të automjeteve të vjetra me naftë. Serbia, nga ana tjetër, sipas analizës, ende lejon importimin e makinave mbi dy dekada të vjetra.

Edhe pse numri i automjeteve në qarkullim është rritur, vjetërsia e tyre mbetet shqetësim serioz në Maqedoninë e Veriut. Kjo ndikon veçanërisht te siguria në komunikacion dhe ndotja e ajrit, ndërsa mundësitë ekonomike të qytetarëve për të blerë makina më të reja mbeten të kufizuara.