Bukëpjekësit në Maqedoni paralajmërojnë për presion të ri nga kostot e prodhimit

Çmimet e bukës dhe të ëmbëlsirave të bardha mund të përballen me një goditje të re. Industria e bukëpjekjes njofton se shpenzimet e prodhimit janë rritur sërish, ndërsa mundësitë për t’i përballuar ato pa ndërhyrë në çmime po kufizohen gjithnjë e më shumë.

Ende nuk është bërë e ditur se sa mund të jetë rritja eventuale dhe as nëse çmimet do të ndryshohen nga të gjithë prodhuesit. Përfaqësuesit e sektorit thonë se po e ndjekin me kujdes zhvillimin e situatës.

Mielli përbën peshën kryesore në këtë presion, por nuk është shpenzimi i vetëm. Përpara se buka të vendoset në raftet e dyqaneve, prodhuesit duhet të mbulojnë edhe lëndët e tjera të para, paketimin, energjinë elektrike, karburantin, transportin dhe fuqinë punëtore. Kur disa prej këtyre zërave shtrenjtohen në të njëjtën kohë, kostoja përfundimtare rëndon mbi prodhuesin dhe, në shumicën e rasteve, edhe mbi konsumatorin.

Sektori i furrave paralajmëron se, nëse prirja aktuale vazhdon, disa prodhues do të detyrohen të bëjnë korrigjime të çmimeve.

Një ndër shqetësimet kryesore mbetet energjia. Furrat nuk mund ta ndërpresin thjesht punën në oraret kur energjia elektrike kushton më shumë. Procesi zgjat për shumë orë, prodhimi nis gjatë natës dhe produktet e përfunduara duhet të dërgohen çdo ditë nëpër dyqane. Për këtë arsye, çdo ndryshim i çmimit të energjisë pasqyrohet drejtpërdrejt në shpenzimet e prodhimit.

Ndjeshmëria e kësaj industrie ndaj kostove të energjisë u pranua edhe pranverën e kaluar. Në prill, përfaqësuesit e industrisë së bluarjes dhe pjekjes vendosën që çmimet të mbeteshin të pandryshuara deri në fund të muajit, ndërkohë që do të ndiqej situata me naftën dhe shpenzimet e tjera. Në atë periudhë u tha se, në rast përkeqësimi të gjendjes me energjinë dhe naftën, do të kërkoheshin zgjidhje.

Po atëherë, sektori deklaroi se “çmimet e bukës dhe ëmbëlsirave nuk duhet të rriten” dhe njoftoi se zhvillimet do të analizoheshin më tej. Megjithatë, vetëm disa muaj më vonë, presioni mbi kostot është rikthyer sërish në vëmendje.

Sipas ekonomistëve, te një produkt si buka nuk mund të merret parasysh vetëm një komponent. Shtrenjtimi i miellit mund të jetë ndikimi kryesor, por nëse paralelisht rriten edhe kostot e transportit, energjisë, pagave, paketimit dhe lëndëve të tjera të para, prodhuesve u mbetet gjithnjë e më pak hapësirë për ta përthithur barrën shtesë.

Të dhënat zyrtare dëshmojnë se presioni mbi shpenzimet nuk është larguar plotësisht. Në qershor, çmimet e inputeve bujqësore ishin 6.4 për qind më të larta krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Ndërkaq, në korrik u shënua një rritje mujore prej 0.1 për qind e çmimeve të konsumit.

Një tjetër burim pasigurie është tregu ndërkombëtar. Gjatë korrikut, çmimet e grurit dhe misrit u rritën sërish, në kushtet e tensioneve gjeopolitike dhe vështirësive të shkaktuara nga moti në rajonet kryesore prodhuese. Kryeekonomisti i Organizatës së Ushqimit dhe Bujqësisë të Kombeve të Bashkuara paralajmëroi gjithashtu për mundësinë e një vale të re të inflacionit ushqimor, si pasojë e konflikteve, kostove të energjisë dhe ndikimeve klimatike.

Për qytetarët, pyetja kryesore mbetet se sa do të paguajnë për bukën në arkë. Aktualisht nuk është përcaktuar ndonjë çmim i ri konkret, pasi bukëpjekësit po flasin për trysninë mbi prodhimin dhe jo për një listë të përgatitur çmimesh. Megjithatë, nëse mielli, energjia dhe transporti vazhdojnë të shtrenjtohen, mbetet e mundshme një ndërhyrje në çmimet e bukës dhe të ëmbëlsirave të bardha, raporton Alsat.