BDI akuzon: 300 milionë denarë investime fiktive, ndërsa qeveria shkurton paratë për shëndetin parandalues

Nga analiza e ribalancit buxhetor të Ministrisë së Shëndetësisë, Bashkimi Demokratik për Integrim ka ngritur shqetësime të forta. Sipas tyre, dokumentet tregojnë një realitet shqetësues: qeveria paralelisht prezanton qindra milionë denarë investime kapitale pa një mbështetje financiare të qartë dhe ul fondet për programe jetike si parandalimi shëndetësor, kontrollet e fëmijëve, shëndeti i nënave, lufta kundër kancerit, tuberkulozit dhe kujdesi për shëndetin mendor.

Në qendër të kritikës është një zë prej 300 milionë denarësh, afërsisht 4.9 milionë euro, i planifikuar në programin për rikonstruksionin dhe zgjerimin e objekteve të institucioneve publike shëndetësore, konkretisht për “objekte të tjera ndërtimore”. Problemi qëndron te burimi i këtyre fondeve: ato nuk ishin pjesë e buxhetit fillestar, por janë regjistruar në kategorinë e shpenzimeve nga aktivitetet vetëfinancuese, një llogari e cila varet nga të ardhurat që Ministria duhet t’i grumbullojë vetë.

Sipas burimeve brenda Ministrisë së Shëndetësisë të cituara nga BDI, kjo llogari gjeneron vetëm 1 deri në 3 milionë denarë në vit. Kjo ngre pyetje të drejtpërdrejta: si mund të planifikohen 300 milionë denarë nga një burim që nxjerr një shumë kaq minimale? Nga do të sigurohen realisht këto para? A ekzistojnë vërtet ato mjete, apo janë futur vetëm në letër për qëllime të propagandës ditore? Madje shtrohet edhe dyshimi nëse po krijohen detyrime ndaj kompanive ekzekutuese pa siguruar mbulim financiar, duke rrezikuar që shteti të përballet më vonë me padi për punë të kryera por të papaguara.

Përderisa ky investim prej 300 milionë denarësh konsiderohet i dyshimtë, dokumentet fokusohen edhe në shkurtime reale në programe të ndryshme që prekin drejtpërdrejt mirëqenien e qytetarëve. Buxheti i përgjithshëm për mbrojtjen shëndetësore preventive ka rënë nga 677,195,000 denarë në 669,995,000 denarë, që përbën një shkurtim prej 7.2 milionë denarësh.

Më konkretisht, fondet për parandalimin e sëmundjeve kardiovaskulare janë ulur nga 18 milionë në 17.1 milionë denarë, duke humbur 900 mijë denarë. Kontrollet sistematike për nxënësit dhe studentët kanë pësuar një shkurtim prej 500 mijë denarësh, duke kaluar nga 10 milionë në 9.5 milionë denarë. Mjetet për kujdesin parësor shëndetësor janë reduktuar me 3.25 milionë denarë, nga 65 milionë në 61.75 milionë denarë. Po ashtu, programi për parandalimin e tuberkulozit tani ka 300 mijë denarë më pak, duke zbritur nga 12.5 milionë në 12.2 milionë denarë.

Shkurtime të tjera përfshijnë programin për shëndetin aktiv të nënave dhe fëmijëve, që ulet nga 17 milionë në 16.15 milionë denarë (850 mijë denarë më pak), dhe zbulimin e hershëm të sëmundjeve malinje, i cili bie nga 23 milionë në 22.4 milionë denarë, duke humbur 600 mijë denarë. Fondet për programin “Shëndet për të gjithë” janë zvogëluar me 170 mijë denarë, nga 3.5 milionë në 3.33 milionë denarë, ndërsa mjetet për mbrojtjen shëndetësore të personave me çrregullime mendore pësuan një rënie prej 3 milionë denarësh, duke kaluar nga 65 milionë në 62 milionë denarë. Së fundmi, trajtimi për personat që përdorin drogë tani ka një buxhet prej 1.9 milionë denarësh, 100 mijë denarë më pak se më parë.

BDI thekson se pasojat e këtyre shkurtimeve nuk mbesin thjesht statistika në tabela buxhetore. Qytetarët do t’i ndiejnë ato përmes mungesës së kontrolleve, diagnostikimit me vonesë dhe trajtimeve të pamjaftueshme, sidomos në fusha kritike si sëmundjet kardiovaskulare, kanceri, shëndeti mendor dhe kujdesi për nënat e fëmijët.

Si përfundim, BDI i kërkon Ministrisë së Shëndetësisë që menjëherë të bëjë transparente disa të dhëna. Ato përfshijnë: realizimin e llogarisë së vetëfinancimit në tri vitet e fundit, burimin konkret të 300 milionë denarëve, listën e projekteve dhe kontratave që do të financohen nga kjo shumë, detyrimet e papaguara ndaj kompanive, arsyet për çdo shkurtim në programet parandaluese, si dhe numrin e qytetarëve dhe shërbimeve që do të preken. Sipas tyre, sistemi shëndetësor nuk mund të menaxhohet me shifra të trilluara, investime pa mbulim real dhe reduktime në programet që janë jetësore për qytetarët, duke kërkuar përgjigje konkrete dhe jo prezantime propagandistike.