Studimi: Aktiviteti i përditshëm lidhet me vëmendje dhe vendimmarrje më të mirë

Numri i hapave që një person kryen gjatë ditës mund të tregojë jo vetëm nivelin e aktivitetit fizik, por edhe aspekte të vëmendjes dhe mënyrës së marrjes së vendimeve, sipas një studimi të raportuar nga ScienceAlert.

Për të shqyrtuar këtë lidhje, studiuesit analizuan të dhënat e aktivitetit dhe rezultatet e testeve njohëse të 3,093 të rriturve mbi 14 vjeç. Në kërkim u përfshinë edhe matjet e presionit të gjakut, ndërsa gjetjet u publikuan në revistën Scientific Reports.

“Individët në grupet më aktive shënuan rezultate më të mira në teste në disa fusha kognitive”, deklaroi psikiatri Olaoluwa Okusaga nga Shkolla e Mjekësisë Baylor.

Analiza u mbështet në të dhënat e pajisjeve Fitbit dhe në matjet e presionit të gjakut të mbledhura përmes programit kërkimor “Të gjithë ne” të Institutit Kombëtar të Shëndetit. Pjesëmarrësit ishin nga 18 deri në 93 vjeç, me një moshë mesatare rreth 58 vjeç, transmeton Klankosova.tv.

Ndryshe nga hulumtimet që përdorin deklarimet personale për aktivitetin fizik, një metodë që mund të prodhojë pasaktësi, pajisjet e veshshme u dhanë studiuesve mundësinë të regjistronin më objektivisht lëvizjet e përditshme.

Të dhënat u mblodhën përgjatë 14 viteve, nga viti 2009 deri në vitin 2023. Meqë jo të gjithë pjesëmarrësit kishin regjistrime për të gjithë këtë periudhë, studiuesit përcaktuan modelet e aktivitetit të tyre duke u bazuar në të dhënat e disponueshme, shkruan Index.hr, transmeton Klankosova.tv.

Në shtator 2023, pjesëmarrësit iu nënshtruan një serie testesh njohëse. Detyrat matën vëmendjen e qëndrueshme, aftësinë për të shpërfillur informacionin shpërqendrues, zgjedhjen mes shpërblimeve të menjëhershme dhe atyre të vonuara, si dhe aftësinë për të identifikuar emocionet në fytyra, transmeton Klankosova.tv.

Në bazë të numrit të hapave, individët u ndanë në tri kategori, me mesatare ditore prej 5,108, 8,875 dhe 14,161 hapash. Dy grupet më aktive dolën më mirë se grupi me aktivitetin më të ulët në testet për vëmendjen, kontrollin e shpërqendrimit dhe zgjedhjen e shpërblimeve.

Pas marrjes në konsideratë të moshës, arsimit, të ardhurave, statusit martesor dhe vendlindjes, grupi mesatarisht aktiv kishte rreth 1.76 pikë më shumë, ndërsa grupi më aktiv 2.17 pikë më shumë, në testin e vëmendjes së qëndrueshme, krahasuar me grupin më pak aktiv. Megjithatë, studiuesit theksuan se dallimet në funksionin njohës ishin të vogla.

Rezultatet përputhen me kërkimet e mëparshme që lidhin numrin e hapave me shëndetin, por e zgjerojnë këtë marrëdhënie edhe te aftësi të dobishme në jetën e përditshme. Sipas Okusagës, këtu përfshihen përqendrimi në punë, shmangia e vendimeve impulsive dhe respektimi i objektivave afatgjata, si kursimi i parave ose ndjekja e një plani ushqimor.

Lidhja me presionin e gjakut rezultoi më e dobët. Presioni sistolik më i lartë, pra numri më i madh, u shoqërua me një performancë pak më të dobët në detyrën që lidhej me zgjedhjen e shpërblimeve. Ndërkohë, pas përshtatjes për faktorë të tjerë, presioni diastolik, numri më i ulët, nuk pati lidhje të rëndësishme me asnjërin prej katër testeve.

Një analizë e mëtejshme sugjeroi se presioni më i ulët sistolik mund të shpjegonte statistikisht rreth 5% të lidhjes mes numrit të hapave dhe rezultateve në testin e zgjedhjes së shpërblimit. Megjithatë, kjo nuk dëshmon se ulja e presionit të gjakut përmirëson drejtpërdrejt funksionin njohës.

Studiuesit mendojnë se lidhja mes aktivitetit fizik dhe aftësive njohëse mund të ndikohet nga mekanizma si metabolizmi më i mirë i glukozës, reduktimi i inflamacionit dhe aftësia e trurit për t’u përshtatur. Këto mekanizma, megjithatë, nuk u shqyrtuan drejtpërdrejt në këtë studim.

Nuk u vunë re dallime të rëndësishme mes grupeve në aftësinë për të njohur emocionet e shfaqura në fytyra. Po ashtu, ndryshimet e nivelit të aktivitetit me kalimin e kohës nuk patën lidhje të rëndësishme me rezultatet njohëse. Hulumtimi nuk përcaktoi as një numër të caktuar hapash ditorë që mund të përdorej si objektiv për përmirësimin e vëmendjes.

“Studimi ynë është vëzhgues dhe nuk ishte hartuar për të përcaktuar numrin optimal të hapave ditorë për shëndetin njohës”, tha Okusaga.

Meqë aftësitë njohëse u matën vetëm një herë, studiuesit nuk mundën të përcaktonin nëse ato ndryshuan, u përmirësuan apo u përkeqësuan me kalimin e kohës.