Si t’i dalloni personat që e kthejnë debatin në betejë kontrolli pa pranuar fajin

Individët që shmangin marrjen e përgjegjësisë shpesh e transformojnë një diskutim në një lojë pushteti dhe fajësimi.

Një marrëdhënie e shëndetshme duhet t’ju bëjë të ndiheni të sigurt, të përkrahur dhe të vlerësuar. Megjithatë, kur dikush nuk ka ndërgjegjësim për sjelljen e vet, debati me të mund të kthehet me shpejtësi në një përvojë rraskapitëse, hutuese dhe emocionalisht të rënduar.

Personat me vetëdije të ulët për veten e kanë të vështirë të pranojnë përgjegjësinë, ta dëgjojnë tjetrin dhe ta vështrojnë situatën nga një këndvështrim më i gjerë. Në vend që të orvaten ta kuptojnë çështjen, ata mund ta devijojnë bisedën, të bëhen mbrojtës me çdo kusht ose t’ju imponojnë ndjenjën e fajit.

Në pamje të parë mund të shfaqen të qetë, racionalë apo edhe bindës. Por sapo përfshiheni në një konflikt me ta, del shpejt në pah se sa e ndërlikuar është të realizoni një bisedë të ndershme dhe të balancuar.

Më poshtë po rendisim disa nga qëndrimet më të shpeshta që shfaqin gjatë një mosmarrëveshjeje njerëzit me shumë pak vetëdije për veten, transmeton Telegrafi.

1. E interpretojnë veten si viktima, edhe kur realiteti nuk e justifikon

Një ndër shenjat më konsumuese është kur individi paraqitet vazhdimisht në rolin e viktimës, edhe pse rrethanat nuk e mbështesin këtë qëndrim. Në vend që të dëgjojë përjetimin tuaj, ai synon ta kthejë dialogun drejt vetes.

Për ilustrim, mund të zvogëlojë dhimbjen, mundin apo përvojën tuaj duke deklaruar se edhe ai “e njeh shumë mirë atë ndjesi”, ndonëse e vërteta është krejt tjetër. Në këtë mënyrë, jo vetëm që nuk ju dëgjon, por edhe monopolizon hapësirën emocionale të bisedës për llogari të tij.

Në vend që të shprehet: “E kuptoj që kjo të ka lënduar”, ai mund të replikojë: “Edhe unë kam hequr të njëjtat vuajtje”, duke e spostuar vëmendjen nga problemi thelbësor.

2. Ndryshojnë gjendjen shpirtërore në mënyrë të menjëhershme

Gjatë një debati, një person pa vetëdije të qartë për sjelljen e tij mund të kalojë papritmas nga toni i qetë te sulmi i drejtpërdrejtë. Në një çast mund të duket i arsyeshëm, ndërsa në tjetrin kthehet i ashpër, ofendues ose fajësues.

Ai mund të kërkojë ndjesë, e pastaj menjëherë të rikthehet te akuza. Mund t’ju flasë me butësi për pak sekonda, dhe më pas ta përdorë të njëjtën bisedë si mjet për t’ju fajësuar.

Kjo ndodh për shkak se personi nuk po orvatet domosdoshmërisht ta zgjidhë konfliktin, por të mbajë kontrollin mbi rrëfimin e ngjarjes. Ai synon të dalë i pafajshëm në përfundim të debatit, edhe sikur kjo të nënkuptojë shtrembërimin e fakteve ose ndryshimin e qëndrimit nga një moment në tjetrin.

3. Përdorin një gjuhë përçmuese dhe ju ulin vlerën

Një tjetër qëndrim tipik është toni përçmues. Këta njerëz shpesh përpiqen të ruajnë një dukje të matur dhe të kontrolluar, por e shfrytëzojnë atë vetëpërmbajtje për t’ju folur nga lartësia.

Ata mund të shqiptojnë fraza si: “Ti s’je në gjendje ta kuptosh”, “Po e tepron me dramën”, “Je shumë i ndjeshëm/e” ose “Nuk ia vlen të diskutoj me ty kur je në këtë gjendje”.

Këto fjalë nuk e zgjidhin mosmarrëveshjen. Përkundrazi, e bëjnë palën tjetër të ndihet e zhvleftësuar dhe e nënçmuar. Në vend që debati të jetë një përpjekje për mirëkuptim, ai shndërrohet në një garë për superioritet.

Kur dikush ju drejtohet me përçmim, qëllimi shpeshherë nuk është të kuptojë se çfarë ndodhi, por ta vendosë veten në pozitën e “më të arsyeshmit” dhe ju lë në atë të “problematikes”.

4. Nuk pranojnë asnjëherë se kanë gabuar

Personat pa vetëdije për sjelljen e tyre e kanë tejet të rëndë të artikulojnë: “Kam gabuar” ose “Më vjen keq që të lëndova”. Edhe kur provat janë flagrante, ata arrijnë ta devijojnë fajin te dikush tjetër.

Nëse kryejnë një gabim, mund të pretendojnë se ishin provokuar. Nëse ju shkaktojnë dhembje, mund të pohojnë se ju e keni interpretuar keq. Nëse sillen në mënyrë të padrejtë, mund të deklarojnë se kishin një arsye të fortë për atë veprim.

Në këtë mënyrë, përgjegjësia nuk u takon kurrë atyre. Fajin e ka gjithmonë dikush tjetër: ju, rrethanat, stresi, historia ose “toni që përdorët”.

Në një raport të shëndoshë, pranimi i fajit është pjesë e zhvillimit. Por te njerëzit që nuk janë në gjendje ta shohin veten me sinqeritet, çdo gabim përjetohet si një sulm ndaj egos së tyre.

5. Ju ngarkojnë juve me problemet e tyre personale

Në debatet më intensive, këta individë shpesh ju akuzojnë pikërisht për sjelljet që ata vetë po kryejnë. Nëse ata po sillen në mënyrë të ashpër, mund t’ju etiketojnë juve si agresivë. Nëse po manipulojnë, mund t’ju quajnë ju manipulues. Nëse nuk po ju dëgjojnë, mund të këmbëngulin se ju nuk po i kuptoni.

Ky fenomen njihet si projeksion: kur dikush ia mvesh tjetrit ndjenjat, frikërat ose sjelljet që vetë nuk do t’i pranojë kurrë.

Debati me një person që projekton pandërprerë mund të jetë shumë i lodhshëm, sepse ju detyroheni të mbroni veten nga akuza që nuk ju takojnë. Në vend që të shqyrtohet problemi real, biseda shndërrohet në një luftë për të dëshmuar se nuk jeni “i paarsyeshëm”, “i padrejtë” apo “fajtori kryesor”.

Çfarë është e rëndësishme të keni parasysh

Jo çdo individ që sillet keq gjatë një mosmarrëveshjeje është medoemos manipulues ose i pandryshueshëm. Të gjithëve mund të na ndodhë të mbrohemi në mënyrë të ekzagjeruar, të shprehemi pa takt ose të mos e pranojmë në çast gabimin.

Por nëse këto sjellje përsëriten vazhdimisht, nëse çdo përplasje ju lë të rraskapitur, të hutuar dhe me ndjesinë se ju mbani barrën e fajit për gjithçka, atëherë është thelbësore të vendosni kufij të shëndoshë.

Në një debat konstruktiv, të dyja palët duhet të gëzojnë hapësirë për të folur, për t’u dëgjuar dhe për të marrë pjesën që u takon të përgjegjësisë. Kur dikush nuk e bën kurrë këtë hap, çështja nuk lidhet thjesht me debatin – ajo ka të bëjë me mënyrën se si ai e percepton veten, ju dhe vetë marrëdhënien.

Si përfundim, mbani mend: nuk jeni të detyruar të dilni fitues në çdo diskutim. Ndonjëherë, zgjidhja më e shëndetshme është të mos hyni në lojën e dikujt që nuk kërkon mirëkuptim, por vetëm kontroll mbi variantin e tij të së vërtetës.