Pse inteligjenca nuk sjell gjithmonë para? Mësimi i lashtë hebraik për rëndësinë e veprimit

Diplomat, njohuritë e gjera dhe aftësitë profesionale mund të ngjallin admirim, por nuk sigurojnë vetvetiu sukses financiar. Një krahasim i lashtë na fton të mendojmë për arsyen.

Dikush mund të dalë nga fakulteti me rezultatet më të mira, të ketë lexuar qindra libra e të shkëlqejë në punë, por sërish ta ketë të vështirë të fitojë mjaftueshëm. Një person tjetër, me arsim më modest, mund të ngrejë një biznes të suksesshëm dhe të sigurojë të ardhura shumë më të larta.

Si shpjegohet që dijet dhe inteligjenca nuk kthehen përherë në mirëqenie ekonomike? Një urtësi e lashtë hebraike e lidh përgjigjen me ndryshimin mes njohurive që zotërojmë dhe mënyrës si i përdorim ato.

Ky mësim gjendet te Mishna, një prej teksteve themelore të traditës fetare hebraike. Pjesa e quajtur Pirkei Avot, ose “Mësimet e etërve”, mbledh thënie dhe këshilla morale nga mësues e rabinë hebrenj.

Në vend që të trajtojë kryesisht rregulla fetare e juridike, Pirkei Avot merret me mençurinë, ndershmërinë, përgjegjësinë, marrëdhëniet mes njerëzve dhe sjelljen e drejtë.

Sipas njërit prej mësimeve të saj, mençuria zë rrënjë kur veprat e njeriut i tejkalojnë njohuritë e tij. Kur ndodh e kundërta dhe njeriu di më shumë sesa vë në jetë, ajo mençuri mbetet pa mbështetje të fortë.

Për ta bërë më të qartë idenë, teksti përshkruan dy pemë. E para ka degë të shumta e rrënjë të pakta, ndaj era mund ta rrëzojë lehtë. E dyta ka më pak degë, por rrënjë të forta që e mbajnë në këmbë edhe gjatë stuhive. Pra, dijet bëhen të qëndrueshme kur marrin formë në veprime.

Mendoni për dikë që prej vitesh planifikon të hapë biznesin e vet. Ai lexon, ndjek ligjërata, analizon tregun dhe përgatit plane të detajuara, por nisjen e shtyn vazhdimisht.

Ndonjëherë beson se i mungon përvoja; herë të tjera e ndal frika e dështimit ose pritja për çastin e përsosur. Ndërkaq, një person tjetër e nis me një ide të thjeshtë, gabon, nxjerr mësime dhe ndërton pak nga pak diçka të suksesshme.

Ajo që i ndan nuk është medoemos niveli i inteligjencës. Mund të jetë gatishmëria për të vepruar mbi atë që dinë. Analizimi pa fund, droja nga gabimet dhe dëshira që gjithçka të jetë e përsosur mund t’i lënë njerëzit pa marrë vendime që do t’u krijonin mundësi të reja.

E njëjta gjë mund të ndodhë në punë: ekspertiza e jashtëzakonshme nuk përkthehet automatikisht në fitime të larta. Kanë peshë edhe mënyra si i paraqesim aftësitë tona, negocimi i pagës, krijimi i lidhjeve profesionale dhe dallimi i mundësive për t’u zhvilluar.

Një profesionist shumë i zoti mund të mos kërkojë asnjëherë rritje page, të hezitojë të ndërrojë punë ose të lërë pa shfrytëzuar një mundësi që i paraqitet.

Kjo nuk do të thotë se pasuria apo varfëria përcaktohen vetëm nga zgjedhjet personale. Prejardhja familjare, gjendja ekonomike, mundësitë për punësim dhe pabarazitë shoqërore kanë ndikim të madh në rezultatet financiare.

Urtësia e lashtë nuk jep një recetë pasurimi dhe nuk synon të shpjegojë drejtpërdrejt varfërinë. Në thelb, ajo përcjell një mësim etik për vlerën e veprimit, i cili mund të vlejë edhe për jetën profesionale e financiare.

Të dish çfarë duhet bërë nuk është gjithnjë e mjaftueshme. Duhet edhe kurajë për ta nisur, vullnet për të mësuar prej gabimeve dhe këmbëngulje për të ecur përpara.

Ndoshta, në vend që të kërkoni vazhdimisht çfarë tjetër duhet të mësoni, ia vlen të pyesni veten: Çfarë di tashmë, por ende nuk kam marrë guximin ta zbatoj?