Një javë me të panjohurit: si ndikojnë bisedat e rastësishme në mirëqenien tonë

Edhe bisedat e shkurtra me persona që nuk i njohim mund të ndikojnë në disponimin, vetëbesimin dhe ndjenjën e lidhjes me ata që na rrethojnë – këtë e tregoi një provë e thjeshtë.

Çdo ditë, shumica prej nesh kalon pranë dhjetëra të panjohurve në ambiente si dyqani, parku, autobusi, palestra apo teksa presim fëmijët pas aktiviteteve të tyre, pa shkëmbyer asgjë më shumë se një vështrim.

Megjithatë, a do të mundte një bisedë disaminutëshe me një person të panjohur të ndryshonte mënyrën si ndihemi dhe si lidhemi me të tjerët?

Gazetarja dhe autorja Katharine Chan mori guximin ta testonte këtë ide për shtatë ditë. Detyra që i vuri vetes ishte e qartë: çdo ditë, t’i jepte fill një dialogu me dikë që s’e njihte.

Një përditshmëri e mbushur me njerëz, por e varfër në biseda domethënëse

Chan tregon se i shoqi është ai lloj njeriu që, pasi i çon fëmijët në stërvitjen e futbollit, kthehet në shtëpi me kontaktet e prindërve të sapo takuar.

Ndërsa ajo, krejt ndryshe, shpeshherë i merr fëmijët me kapele në kokë dhe syze dielli, me shpresën që të mos e ndalë kush për muhabet.

Për shkak të punës së saj si shkrimtare, ditën e gdhend kryesisht para ekranit, duke komunikuar përmes email-eve dhe mesazheve. Në të njëjtën kohë, bashkëbisedimet e saj të drejtpërdrejta zhvillohen pothuajse tërësisht me partnerin dhe, herë pas here, me ndonjë prind tjetër.

Kjo situatë e bëri të dyshonte nëse e kishte bindur veten gabimisht që krijimi i raporteve të reja kërkon patjetër kohë dhe energji të jashtëzakonshme. Eksperimenti nisi si pasojë e këtyre pyetjeve.

Kontakti i parë: një rrëfim që e lidhi me të kaluarën familjare

Dialogun e parë e hapi me kujdestarin e shkollës ku mësonin fëmijët e saj.

Ajo që nisi si një pyetje e zakonshme u shndërrua papritur në një tregim rreth emigrimit dhe historisë së familjes. Ai ndau rrugëtimin e tij deri në Kanada, ndërkohë që Chan solli ndërmend përvojën e prindërve të vet, të nisur po ashtu nga atdheu shumë vite më parë.

Një figurë që e kishte parë qindra herë në korridoret e shkollës papritmas doli të kishte një histori të pasur për të rrëfyer.

Momenti do të mbetej një nga më të bukurit e gjithë kësaj sfide.

Hapi i dytë: mjaftoi një pyetje modeste

Të nesërmen, teksa priste të bijën të dilte nga kursi i ukuleles, pranë saj u ul një nënë tjetër.

Chan e pyeti thjesht nëse kishte qenë një ditë e lodhshme për të.

Nga ajo pyetje e thjeshtë lindi një bisedë spontane rreth fëmijëve, rraskapitjes dhe sfidave të prindërimit. Qeshën pa e menduar dhe, kur u ndanë, kishin ndjesinë se ka shumë mundësi të bisedonin përsëri në takimin e radhës.

Nuk ndodhi asgjë spektakolare, por pikërisht ky ishte mesazhi: afria me të tjerët nuk kërkon përherë muhabete të stërgjata.

Jo të gjitha tentativat shkojnë siç prisnim

Në këndin e lojërave, ajo provoi t’i drejtohej një babai që po përkujdesej për vajzën e tij të mitur.

Dialogu nuk zgjati shumë. Ai ishte plotësisht i përqendruar te fëmija dhe momenti nuk ishte i përshtatshëm.

Megjithatë, Chan nuk e vlerësoi këtë si një dështim.

Eksperimenti po i mësonte një gjë tjetër: jo gjithkush ka vullnetin apo mundësinë të flasë në ato çaste, dhe kjo është tërësisht e pranueshme.

Mes një qeni, një palestre dhe pak çaste shoqërie

Një tjetër ditë, një kafshë shtëpiake u kthye në urë komunikimi me një çift të moshuar, duke përfshirë në bisedë edhe vajzën e saj.

Ndryshe ishte situata në palestër. Shumica mbanin kufje në veshë dhe dukeshin thellësisht të përqendruar pas ushtrimeve. Arriti të ndërrojë vetëm ca fjali me njërin nga stafi.

Ky ishte gjithashtu një mësim: disa hapësira janë më mikpritëse ndaj ndërveprimeve, të tjera më pak.

Frazat që ia ndriçuan ditën

Një prej episodeve më ngazëlluese ndodhi në bibliotekë.

Chan dhe të vegjlit e saj i ofruan ndihmë një gruaje të moshuar në karrocë. Ajo ndihmesë e vogël hapi rrugën për një diskutim për nipërit dhe familjen.

Para se të ndaheshin, gruaja e panjohur i tha se ishte një nënë e mrekullueshme dhe ta vijonte ashtu punën e saj.

Për Chan, këto pak fjalë nga dikush që nuk e kishte takuar kurrë më parë ia zbukuruan tërë pjesën e mbetur të ditës.

Një takim i rastësishëm me vlera praktike

Në ditën e fundit, pranë sportelit të mishit në supermarket, ajo zuri muhabet me një grua.

Rasti desh që ajo ishte një shefe kuzhine me profesion dhe i tregoi si të dallonte copa të ndryshme mishi dhe të përzgjidhte një biftek cilësor.

E bija e Chan më vonë i tha se ishte fat që ajo kishte komunikuar me të.

Dhe mu aty, gazetarja kuptoi një tjetër anë pozitive të këtyre takimeve: njerëzit që hasim përditë mund të mbajnë njohuri që ne s’i mësojmë kurrë, veçse nëse bëjmë hapin e parë për t’iu drejtuar.

Lidhjet e dobëta dhe dobitë e tyre psikologjike

Në psikologji, këto kontakte përshkruhen si “lidhje të dobëta” – raporte që nuk kanë intimitetin e miqësisë apo familjes, por që megjithatë mund të përmirësojnë shëndetin tonë mendor.

Psikologu Harry Cohen sqaron se ndërveprimet e vogla shoqërore mund të shtojnë ndjesinë e të qenit pjesë e një grupi, të pakësojnë vetminë dhe të ndikojnë pozitivisht në humor.

Edhe psikoterapistja Terri Cole citon një studim që tregon se udhëtarët që zhvilluan një bisedë me një të panjohur në autobus ose tren e vlerësuan veten më të gëzuar se ata që i kryen udhëtimet në heshtje.

Si ndryshoi perspektiva pas eksperimentit?

Chan nuk fitoi shtatë miq të rinj dhe jeta e saj nuk pësoi përmbysje rrënjësore.

Por transformimi ndodhi në vështrimin që ajo u hidhte njerëzve përreth.

Filloi të priste me kuriozitet se kë do të haste të nesërmen dhe ç’histori të re mund të dëgjonte.

Mes gjithë atyre bisedave, ajo që mbeti më thellë në kujtesë ishte dialogu me kujdestarin e shkollës – dikush që kishte kohë aty, por të cilin ajo nuk e kishte njohur kurrë me të vërtetë.

Mjaftuan vetëm disa minuta bisedë që të dy të përjetonin pjesën e mbetur të ditës me një ndjesi më të lehtë.

Nuk duhet gjithmonë një muhabet i gjatë

Cohen sugjeron të nisemi me gjeste fare të vogla: një buzëqeshje, një të thënë “mirëmëngjesi”, një përshëndetje për fqinjin ose ofrimi i një ndihme të vogël.

Nuk kemi pse të ndihemi të detyruar të ndërtojmë miqësi me këdo që hasim, por nuk duhet ta nënvlerësojmë forcën e këtyre kontakteve minimale njerëzore.

Në fund të rrugëtimit, Chan arriti në përfundimin se për të dalë nga zona e sigurisë nuk nevojiten lëvizje madhore.

Disa minuta me një të panjohur mjaftojnë shpesh për ta bërë ditën më të gjallë, për të lehtësuar disponimin dhe për të na sjellë ndërmend se bota ku jetojmë është shumë më e ndërlidhur sesa e perceptojmë.