Eugene Shoemaker, shkencëtari që shkoi në Hënë vetëm pas vdekjes

Edhe pse nuk arriti të udhëtonte vetë në hapësirë, shkencëtari që trajnoi astronautët për misionet hënore përfundoi në Hënë në mënyrën më të pazakontë të mundshme.

Hëna njihet si një botë e thatë dhe e shkretë, ku kanë zbritur vetëm një numër i kufizuar astronautësh. Megjithatë, në sipërfaqen e saj ndodhet edhe hiri i astrogeologut të njohur amerikan Eugene Shoemaker.

Shoemaker nuk pati mundësi të shkonte në hapësirë gjatë jetës, por u bë personi i vetëm në histori, një pjesë e hirit të të cilit është dërguar në Hënë.

Në vitin 1928, ai lindi në Los Angeles dhe që në moshë të re u përkushtua ndaj gjeologjisë. Më vonë, Shoemaker u shndërrua në një prej themeluesve të astrogeologjisë, fushë që merret me studimin e përbërjes, strukturës dhe historisë gjeologjike të planetëve, satelitëve dhe trupave të tjerë qiellorë.

Me nisjen e programit Apollo nga Shtetet e Bashkuara, ai u angazhua në përgatitjet shkencore për eksplorimin e Hënës. Kontributi i tij përfshiu hartëzimin gjeologjik të sipërfaqes hënore dhe trajnimin e astronautëve.

Në Meteor Crater të Arizonës, Shoemaker u shpjegonte astronautëve mënyrën e dallimit të formacioneve gjeologjike, si dhe kriteret për përzgjedhjen e mostrave më të rëndësishme që do të silleshin në Tokë.

Ai vetë kishte ëndërruar të bëhej astronaut, por një problem shëndetësor e pengoi të përzgjidhej për një fluturim hapësinor. Kjo ishte një goditje e madhe personale për të, transmeton Telegrafi.

Edhe bashkëshortja e tij, Carolyn Shoemaker, ishte aktive në kërkimet astronomike. Në vitin 1993, Eugene dhe Carolyn Shoemaker, së bashku me astronomin David Levy, zbuluan kometën Shoemaker-Levy 9.

Vetëm një vit më pas, studiuesit patën mundësinë të ndiqnin një ngjarje të rrallë: pjesët e kometës u përplasën me Jupiterin. Për herë të parë, shkencëtarët vëzhguan drejtpërdrejt një përplasje të tillë mes trupave të mëdhenj të Sistemit Diellor.

Për punën dhe kontributet e tij, Shoemaker u nderua me disa çmime, përfshirë edhe Medaljen Kombëtare të Shkencës të SHBA-së.

Gjatë viteve të mëvonshme, ai vijoi të merrej me studimin e kratereve të formuara nga përplasjet me meteorë. Në verën e vitit 1997, Eugene dhe Carolyn udhëtuan drejt Australisë për qëllime kërkimore.

Më 18 korrik, pranë Alice Springs, automjeti me të cilin udhëtonin u përplas me një tjetër. Eugene Shoemaker vdiq në moshën 69-vjeçare, ndërsa Carolyn i mbijetoi aksidentit, por pësoi lëndime të rënda.

Pas vdekjes së tij, u mor vendimi që një pjesë e hirit të shkencëtarit të dërgohej në vendin ku ai kishte dashur të mbërrinte gjatë gjithë jetës.

Në vitin 1998, një sasi e vogël e hirit të Shoemakerit u vendos në sondën hapësinore Lunar Prospector. Misioni i kësaj sonde ishte të analizonte sipërfaqen dhe përbërjen e Hënës.

Kur misioni përfundoi, më 31 korrik 1999, Lunar Prospector u orientua qëllimisht drejt sipërfaqes së Hënës dhe u përplas me të. Në këtë mënyrë, në Hënë përfundoi edhe kapsula që mbante hirin e Shoemakerit.

Shkencëtari që i kushtoi një pjesë të madhe të jetës studimit të Hënës dhe përgatitjes së astronautëve për të, arriti në fund në atë trup qiellor vetëm pas vdekjes.

Deri më sot, Eugene Shoemaker mbetet i vetmi njeri, hiri i të cilit prehet në Hënë.