Çfarë duhet të kenë parasysh prindërit gjatë rritjes së një djali adoleshent?

Të rrisësh një djalë në adoleshencë mund të jetë një përvojë e vështirë, me sfida që ndryshojnë ndjeshëm nga ato të rritjes së një vajze.

Për ta përballuar këtë periudhë, prindërve u duhen durim, empati dhe dhembshuri ndaj vetes, sepse reagimet e adoleshentëve shpesh nuk kuptohen lehtë. Krahasuar me brezat e mëparshëm, të rinjtë e sotëm ndihen më të vetmuar dhe përballen më shpesh me depresion e ankth.

Vajzat zakonisht janë më të gatshme të flasin për atë që ndiejnë, ndërsa djemtë priren të izolohen kur kalojnë periudha të vështira. Për këtë arsye, prindërit dhe terapistët jo gjithmonë arrijnë t’u japin në kohë ndihmën e nevojshme, shkruan Akademia Newport, transmeton Klankosova.tv.

Ndikimi i ndryshimeve në trup dhe në tru

Transformimet hormonale dhe neurobiologjike të pubertetit ndikojnë në masë të madhe te sjellja e djemve. Truri i adoleshentit vazhdon të zhvillohet, ndërsa korteksi prefrontal, zona që lidhet me gjykimin dhe marrjen e vendimeve, nuk arrin pjekurinë e plotë deri në mesin e të njëzetave.

Kjo bën që adoleshentët të kenë impulse të forta dhe luhatje të menjëhershme emocionale. Edhe pse prindërit mund ta kenë shumë të vështirë menaxhimin e këtyre reagimeve, duhet të kuptojnë se ato lidhen me ndryshime të fuqishme fizike dhe emocionale.

Prirja për sjellje të rrezikshme

Një burim i zakonshëm shqetësimi për prindërit është përfshirja në rreziqe, si drejtimi i rrezikshëm i makinës, seksi i pambrojtur, abuzimi me substanca, konsumimi i tepërt i alkoolit apo grindjet. Djemtë mund të kërkojnë rrezikun për disa arsye. Presioni nga bashkëmoshatarët dhe dëshira për rebelim kanë ndikim të madh, ndërsa faktorët e jashtëm stresues mund t’i shtyjnë të kërkojnë një mënyrë për t’u larguar nga problemet.

Kufijtë, rregullat dhe pasojat

Është e nevojshme që prindërit të përcaktojnë kufij të kuptueshëm dhe pasoja të përshtatshme, duke treguar njëkohësisht përgjegjësi përmes shembullit të tyre. Parimet e prindërimit pozitiv kërkojnë që rregullat të diskutohen e të miratohen së bashku dhe të mbështeten te vlerat e familjes për sigurinë. Për t’i bërë udhëzimet të qarta për të gjithë, familja mund të hartojë edhe një marrëveshje me shkrim.

Kur rregullat thyhen, duhet të zbatohen pasoja, si për shembull heqja e së drejtës për të përdorur makinën. Në rast se adoleshenti nuk e respekton marrëveshjen, ai duhet të ndërmarrë veprime për ta ndrequr situatën.

Zemërimi dhe përqendrimi te vetja

Paturpësia dhe qëndrimi i keq i djemve janë ankesa të shpeshta të prindërve. Ruajtja e qetësisë bëhet veçanërisht e vështirë kur djali sillet në mënyrë agresive, shfaq zemërim ose qëndron vazhdimisht i mbyllur në dhomën e vet.

Megjithatë, është më e dobishme që prindi të mos e konsiderojë këtë sjellje si diçka personale. Zemërimi shfaqet shpesh si reagim automatik te djemtë, pasi shoqëria e pranon më lehtë atë sesa shprehjen e cenueshmërisë, frikës apo trishtimit.

Vështirësitë e kohës digjitale

Edhe përdorimi i teknologjisë mund të kthehet në një problem serioz. Djemtë mund të kalojnë shumë orë me videolojëra, duke rrezikuar të krijojnë varësi. Ndonëse besohet se vajzat i përjetojnë më fort pasojat negative të mediave sociale, edhe djemtë preken nga frika se po humbasin diçka dhe mund të bëhen objekt i ngacmimeve në internet.

Mënyrat për të nxitur komunikimin

Për shumë djem, shprehja e emocioneve është e vështirë dhe bisedat për to nuk janë të dëshiruara. Sipas hulumtimeve, një e treta e djemve mendojnë se shoqëria pret prej tyre t’i mbajnë të fshehura ndjenjat. Pavarësisht kësaj, prindërit mund të krijojnë një raport të mbështetur te besimi, duke komunikuar shkurt dhe qartë, transmeton Klankosova.tv.

Hapat drejt pavarësisë

Nxitja e pavarësisë përbën një nga përgjegjësitë kryesore të prindit. Për ta ndihmuar djalin të rritet si njeri i përgjegjshëm, duhet gjetur masa e duhur mes mbështetjes dhe lirisë. Atij duhet t’i lihet përgjegjësia për vendimet që merr, programin shkollor dhe marrëdhëniet me miqtë.

Nëse gabon, prindi duhet t’i rezistojë tundimit për të ndërhyrë menjëherë dhe për ta zgjidhur problemin në vend të tij. Gabimet shërbejnë si mësime me vlerë dhe ndihmojnë në krijimin e qëndrueshmërisë. Kalimi i kohës cilësore së bashku krijon mundësi për të trajtuar çështje të vështira, ndërsa dëgjimi pa paragjykim e bën më të fortë marrëdhënien mes prindit dhe djalit.