
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/">

<channel>
	<title>shkencetaret Archives - Albeu.com</title>
	<atom:link href="https://albeu.com/lajme/shkencetaret/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://albeu.com/lajme/shkencetaret/</link>
	<description>Portali Albeu.com, Lajmet e fundit, shqiperi, kosove, maqedoni</description>
	<lastBuildDate>Tue, 09 Apr 2024 12:55:09 +0000</lastBuildDate>
	<language>en-US</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=6.9.4</generator>
<site xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">200116473</site>	<item>
		<title>NASA “kap objektin që lëvizte me shpejtësi rreth hënës” – zbulojnë se për çfarë bëhet fjalë</title>
		<link>https://albeu.com/lajme/bota/nasa-kap-objektin-qe-levizte-me-shpejtesi-rreth-henes-zbulojne-se-per-cfare-behet-fjale/661832/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[D Marku]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 09 Apr 2024 12:55:09 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[bota]]></category>
		<category><![CDATA[nasa]]></category>
		<category><![CDATA[objekti]]></category>
		<category><![CDATA[shkencetaret]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://albeu.com/?p=661832</guid>

					<description><![CDATA[<p>“Orbiteri i Zbulimit Hënor” i NASA-s (LRO) muajin e kaluar vuri re një copëz të çuditshme të një objekti që po kalonte me shpejtësi mbi sipërfaqen hënore. Dhe siç rezulton, objekti që u pa nuk ishte UFO, shkruan yahoonews. Rezulton se imazhi i LRO-së tregon satelitin artificial i njohur ndryshe si Danuri, i cili po [...]</p>
<p><a class="btn btn-secondary understrap-read-more-link" href="https://albeu.com/lajme/bota/nasa-kap-objektin-qe-levizte-me-shpejtesi-rreth-henes-zbulojne-se-per-cfare-behet-fjale/661832/">Read More...</a></p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lajme/bota/nasa-kap-objektin-qe-levizte-me-shpejtesi-rreth-henes-zbulojne-se-per-cfare-behet-fjale/661832/">NASA “kap objektin që lëvizte me shpejtësi rreth hënës” – zbulojnë se për çfarë bëhet fjalë</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>“Orbiteri i Zbulimit Hënor” i NASA-s (LRO) muajin e kaluar vuri re një copëz të çuditshme të një objekti që po kalonte me shpejtësi mbi sipërfaqen hënore.</p>
<p>Dhe siç rezulton, objekti që u pa nuk ishte UFO, shkruan yahoonews.</p>
<p>Rezulton se imazhi i LRO-së tregon satelitin artificial i njohur ndryshe si Danuri, i cili po udhëtonte në orbita pothuaje paralele me LRO-në , sipas një deklarate të NASA-s.</p>
<p>Ndryshe, Danuri nisi misionin në gusht të vitit 2022, duke u bërë kështu misioni i parë i Koresë së Jugut në Hënë.</p>
<p>Sateliti hyri në orbitën hënore në dhjetor të vitit 2022 dhe është projektuar për të ndihmuar në planifikimin e misioneve të ardhshme në polet hënore.</p>
<p>Sipas NASA-s, shkencëtarët në Qendrën e Fluturimit Hapësinor Goodard, kishin nevojë për kohë që të kapnin një paraqitje të shkurtër të Danurit.</p>
<p>Arsyeja pse ky satelit shfaqet si një copëz e vogël e paidentifikuar, është sepse koha e ekspozimit të kamerës së LRO-së ishte jashtëzakonisht e shkurtër.</p>
<p>Bëhet e ditur se LRO identifikon edhe mbetjte e uljeve hënore të rrëzuara në një përpjekje për të përmirësuar sistemet e pozicionimit të zbarkuesve të ardhshëm</p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lajme/bota/nasa-kap-objektin-qe-levizte-me-shpejtesi-rreth-henes-zbulojne-se-per-cfare-behet-fjale/661832/">NASA “kap objektin që lëvizte me shpejtësi rreth hënës” – zbulojnë se për çfarë bëhet fjalë</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">661832</post-id> <image medium="image" url="https://albeu.com/wp-content/uploads/2024/04/nn-1-780x439-1-300x169.png" width="300" height="169" />	</item>
		<item>
		<title>Shkencëtarët janë shumë afër kurës për trajtimin e HIV-it</title>
		<link>https://albeu.com/health/shkencetaret-jane-shume-afer-kures-per-trajtimin-e-hiv-it/651830/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[D Marku]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 20 Mar 2024 11:42:40 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Health]]></category>
		<category><![CDATA[HIV]]></category>
		<category><![CDATA[Kure]]></category>
		<category><![CDATA[shkencetaret]]></category>
		<category><![CDATA[virusi]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://albeu.com/?p=651830</guid>

					<description><![CDATA[<p>Shkencëtarë thonë se kanë eliminuar me sukses HIV-in nga qelizat e infektuara, duke përdorur teknologjinë e modifikimit të gjeneve Crispr, që është fituar edhe çmimi Nobel për këtë teknologji. Teknologjia që funksionon sikur gërshërët, por në nivel molekular, mund të presë ADN-në në mënyrë që pjesët “e këqija” të mund të hiqen ose çaktivizohen, raporton [...]</p>
<p><a class="btn btn-secondary understrap-read-more-link" href="https://albeu.com/health/shkencetaret-jane-shume-afer-kures-per-trajtimin-e-hiv-it/651830/">Read More...</a></p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/health/shkencetaret-jane-shume-afer-kures-per-trajtimin-e-hiv-it/651830/">Shkencëtarët janë shumë afër kurës për trajtimin e HIV-it</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Shkencëtarë thonë se kanë eliminuar me sukses HIV-in nga qelizat e infektuara, duke përdorur teknologjinë e modifikimit të gjeneve Crispr, që është fituar edhe çmimi Nobel për këtë teknologji.</p>
<p>Teknologjia që funksionon sikur gërshërët, por në nivel molekular, mund të presë ADN-në në mënyrë që pjesët “e këqija” të mund të hiqen ose çaktivizohen, raporton BBC.</p>
<p>Kjo jep shpresë që studiuesit përfundimisht të heqin qafe virusin tërësisht nga trupi, megjithëse duhet ende punë për të ditur nëse trajtimi do të jetë i sigurt dhe efektiv.</p>
<p>Ilaçet ekzistuese të HIV-it mund ta ndalojnë virusin, por jo ta eliminojnë atë.</p>
<p>Ekipi i Universitetit të Amsterdamit, duke paraqitur një përmbledhje, ose abstrakt, të gjetjeve të tyre të hershme në një konferencë mjekësore këtë javë, theksoi se puna e tyre mbetet thjesht “dëshmi e konceptit” dhe nuk do të bëhet një kurë për HIV-in së shpejti.</p>
<p>Dr. James Dixon, profesor i asociuar i teknologjive të terapisë së gjeneve dhe qelizave staminale në Universitetin e Nottingham, pajtohet, duke thënë se gjetjet e plota ende kërkojnë shqyrtim.</p>
<p>“Do të nevojitet shumë më tepër punë për të demonstruar rezultate në këto analiza qelizore, që mund të ndodhin në të gjithë trupin për një terapi të ardhshme”, tha ai.</p>
<p>“Do të ketë nevojë për shumë më tepër zhvillim përpara se kjo të ketë ndikim tek ata me HIV”.</p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/health/shkencetaret-jane-shume-afer-kures-per-trajtimin-e-hiv-it/651830/">Shkencëtarët janë shumë afër kurës për trajtimin e HIV-it</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">651830</post-id> <image medium="image" url="https://albeu.com/wp-content/uploads/2024/03/hiv-780x439-1-300x169.png" width="300" height="169" />	</item>
		<item>
		<title>Shkencëtaret: Mund të kemi një kurë për kancerin para vitit 2030!</title>
		<link>https://albeu.com/lajme/bota/shkencetaret-mund-te-kemi-nje-kure-per-kancerin-para-vitit-2030/645877/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Gj Z]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 09 Mar 2024 17:15:46 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[bota]]></category>
		<category><![CDATA["kancer"]]></category>
		<category><![CDATA[shkencetaret]]></category>
		<category><![CDATA[vaksina]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://albeu.com/?p=645877</guid>

					<description><![CDATA[<p>Covid-19 ka përshpejtuar në mënyrë të papritur kërkimin në teknologjinë mRNA, e cila para pandemisë po studiohej edhe në fushën e trajtimeve antitumorale. Duke pasur parasysh suksesin e vaksinave kundër Covid, tani po flasim për aplikimet e mundshme të saj në trajtimin e melanomave, tumoreve të zorrëve dhe llojeve të tjera. Në një intervistë çifti [...]</p>
<p><a class="btn btn-secondary understrap-read-more-link" href="https://albeu.com/lajme/bota/shkencetaret-mund-te-kemi-nje-kure-per-kancerin-para-vitit-2030/645877/">Read More...</a></p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lajme/bota/shkencetaret-mund-te-kemi-nje-kure-per-kancerin-para-vitit-2030/645877/">Shkencëtaret: Mund të kemi një kurë për kancerin para vitit 2030!</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Covid-19 ka përshpejtuar në mënyrë të papritur kërkimin në teknologjinë mRNA, e cila para pandemisë po studiohej edhe në fushën e trajtimeve antitumorale. Duke pasur parasysh suksesin e vaksinave kundër Covid, tani po flasim për aplikimet e mundshme të saj në trajtimin e melanomave, tumoreve të zorrëve dhe llojeve të tjera.</p>
<p>Në një intervistë çifti themelues i BioNTech, kompania që së bashku me Pfizer krijuan një nga vaksinat më të administruara kundër Covid-19 në botë diskutuan të ardhmen e teknologjisë mRNA dhe përdorimin e saj në një vaksinë kundër kancerit. ”Si shkencëtarë hezitojmë të themi se kemi një kurë për kancerin. Mund të kemi një vaksinë para vitit 2030”, deklaroi Özlem Türeci dhe bashkëshorti i saj Ugur Sahin.</p>
<p>Teknologjia e ARN-së së dërguar funksionon duke dërguar instruksione te qelizat për të prodhuar një antigjen. Sistemi imunitar është trajnuar për të njohur dhe synuar qelizat e sëmura për t’i shkatërruar ato. “Provat klinike po përparojnë por është thelbësore të jemi të kujdesshëm dhe të mos pretendojmë fitoren shumë shpejt. Ne kemi bërë një përparim dhe do të vazhdojmë të punojmë për këtë”, komenton Türeci.</p>
<p>Ndër vështirësitë e shumta, është fakti që qelizat kancerogjene që formojnë tumore mund të mbulohen nga lloje të ndryshme antigjenesh dhe kjo e bën shumë të ndërlikuar krijimin e një vaksine që mund të eliminojë të gjitha qelizat tumorale pa prekur ato të shëndetshme.</p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lajme/bota/shkencetaret-mund-te-kemi-nje-kure-per-kancerin-para-vitit-2030/645877/">Shkencëtaret: Mund të kemi një kurë për kancerin para vitit 2030!</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">645877</post-id> <image medium="image" url="https://albeu.com/wp-content/uploads/2024/03/640-0-0afa856c79cf575fd1731c659be18140-3-300x169.jpg" width="300" height="169" />	</item>
		<item>
		<title>Paralajmërojnë shkencëtarët: Një qytetërim i avancuar alien mund të zhdukë njerëzimin</title>
		<link>https://albeu.com/lifestyle/paralajmerojne-shkencetaret-nje-qyteterim-i-avancuar-alien-mund-te-zhduke-njerezimin/592611/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Tau Lanti]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 18 Nov 2023 14:54:20 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[lifestyle]]></category>
		<category><![CDATA[albeu]]></category>
		<category><![CDATA[aliene]]></category>
		<category><![CDATA[njerezimin]]></category>
		<category><![CDATA[shkencetaret]]></category>
		<category><![CDATA[zhduke]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://albeu.com/?p=592611</guid>

					<description><![CDATA[<p>Nëse alienët ekzistojnë, një nga shqetësimet kryesore është se ata mund të jenë shumë më të avancuar se ne dhe shumë më pak miqësorë. Shkencëtarët thonë se ka shumë gjasa që jeta jashtëtokësore të jetë primitive dhe e ngjashme me mikrobet bakteriale. Po sikur të kishte një botë që jo vetëm të kishte ujë të [...]</p>
<p><a class="btn btn-secondary understrap-read-more-link" href="https://albeu.com/lifestyle/paralajmerojne-shkencetaret-nje-qyteterim-i-avancuar-alien-mund-te-zhduke-njerezimin/592611/">Read More...</a></p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lifestyle/paralajmerojne-shkencetaret-nje-qyteterim-i-avancuar-alien-mund-te-zhduke-njerezimin/592611/">Paralajmërojnë shkencëtarët: Një qytetërim i avancuar alien mund të zhdukë njerëzimin</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Nëse alienët ekzistojnë, një nga shqetësimet kryesore është se ata mund të jenë shumë më të avancuar se ne dhe shumë më pak miqësorë.</p>
<p>Shkencëtarët thonë se ka shumë gjasa që jeta jashtëtokësore të jetë primitive dhe e ngjashme me mikrobet bakteriale. Po sikur të kishte një botë që jo vetëm të kishte ujë të lëngshëm dhe oksigjen, por edhe masa tokësore që u shfaqën pesë miliardë vjet përpara kontinenteve në Tokë?</p>
<p>Një astronom mendon se “mund të jetë potencialisht një jetë më e evoluar se ne”, që do të thotë se një qytetërim i tillë ndoshta do të kishte aftësinë të na zhdukte nëse do të donte.</p>
<p>Profesorja e Universitetit të Cardiffit, Jane Greaves, ka identifikuar të paktën dy botë të tilla që mund të ekzistojnë në galaktikën tonë Rruga e Qumështit, hipotetike që rrotullohen rreth yjeve 70 dhe 110 vite dritë larg.</p>
<p>“Këto yje janë shumë më të vjetër se dielli (rreth 8 miliardë vjet më i vjetër), që do të thotë se çdo planet ka pasur kohë të jetë më pak radioaktiv,” tha ajo për MailOnline.</p>
<p>“Kjo i vendos planetet e tyre (hipotetike) në një epokë ku sasia e shkëmbinjve që duhet të nxehet dhe nxehtësia radioaktive e disponueshme, janë në një ekuilibër, që është si Toka kur u shfaqën kontinentet e saj”, tha ajo.</p>
<p>Ajo tha se dy yjet, të quajtur HD 76932 dhe HD 201891, kanë lindur në të kaluarën e lashtë dhe të trazuar të galaktikës sonë, por mund të kenë ‘biosfera më të avancuara’ se planeti ynë. Kontinentet formohen falë tektonikës së pllakave, e cila përfshin lëvizjen e pllakave shkëmbore që notojnë në brendësi të shkrirë të një planeti. Gjatë historisë 4.5 miliardë vjeçare të Tokës, masat tokësore janë ndarë dhe janë shtyrë përsëri së bashku.</p>
<p>Ky është rezultat i nxehtësisë nga proceset radioaktive brenda brendësisë së planetit duke bërë që këto pllaka të lëvizin. Ajo nxehtësi vjen nga elementë radioaktivë si uraniumi-238, toriumi-232 dhe kaliumi-40 në bërthamën e Tokës, të cilët lëshojnë energji ndërsa kalbet.</p>
<p>Megjithatë, nëse planetët hipotetikë për të cilët flet Profesor Greaves kanë vërtet jetë më të avancuar se ne, si do të dukeshin ato qenie dhe pse nuk na kanë vizituar akoma?</p>
<p>Shumë astronomë besojnë se nëse jeta jashtëtokësore do të ekzistonte, qeniet do t’i ngjanin krijesave që shohim rreth nesh në Tokë, me gjymtyrë, koka dhe trupa.</p>
<p>“Ekziston një shkollë mendimi që thotë se fizika e thjeshtë plus konkurrenca për ushqim dhe nevoja për t’i shpëtuar grabitqarit, do të favorizojnë organizmat me plane trupore të ngjashme me ato që janë të suksesshme në Tokë,” tha për MailOnline profesori David Rothery, nga Universiteti i Hapur.</p>
<p>Ai shtoi: Në planetë të tjerë të ngjashëm me Tokën, disa me siguri kanë zhvilluar forma komplekse jete, por kushdo mund ta hamendësojë se si duken.</p>
<p>Një tjetër studim i mëparshëm sugjeron se në realitet, alienët mund të jenë më të ngjashëm me ne sesa do të mendonin disa. Hulumtimi i Universitetit të Oksfordit tregon se jeta potencialisht do të formësohej nga të njëjtat procese që krijuan njerëzit, siç është përzgjedhja natyrore, dhe se këta jashtëtokësorë madje mund të ‘duken si ne’.</p>
<p>Autori kryesor Sam Levin tha: Ne ende nuk mund të themi nëse alienët do të ecin me dy këmbë apo do të kenë sy të mëdhenj të gjelbër. Por ne besojmë se teoria evolucionare ofron një mjet unik shtesë për të kuptuar se si do të jenë alienët.</p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lifestyle/paralajmerojne-shkencetaret-nje-qyteterim-i-avancuar-alien-mund-te-zhduke-njerezimin/592611/">Paralajmërojnë shkencëtarët: Një qytetërim i avancuar alien mund të zhdukë njerëzimin</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">592611</post-id> <image medium="image" url="https://albeu.com/wp-content/uploads/2023/11/a-391-300x190.jpg" width="300" height="190" />	</item>
		<item>
		<title>Shkencëtarët pretendojnë se kanë zgjidhur “historinë e origjinës” të Sfinksit të Madh të Egjiptit</title>
		<link>https://albeu.com/lifestyle/shkencetaret-pretendojne-se-kane-zgjidhur-historine-e-origjines-te-sfinksit-te-madh-te-egjiptit/585780/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Tau Lanti]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 01 Nov 2023 18:59:17 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[lifestyle]]></category>
		<category><![CDATA[albeu]]></category>
		<category><![CDATA[histori]]></category>
		<category><![CDATA[sfiniksi]]></category>
		<category><![CDATA[shkencetaret]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://albeu.com/?p=585780</guid>

					<description><![CDATA[<p>Shkencëtarët pretendojnë se kanë zgjidhur &#8216;historinë e origjinës&#8217; të Sfinksit të Madh të Egjiptit në Giza. Historianët pajtohen se fytyra e skulpturës ishte gdhendur nga gurgdhendës të lashtë, por ekspertët kanë teorizuar që nga vitet 1980 se erërat e shkretëtirës formuan konturet e përgjithshme të sfinksit. Një studim i ri nga Universiteti i Nju Jorkut [...]</p>
<p><a class="btn btn-secondary understrap-read-more-link" href="https://albeu.com/lifestyle/shkencetaret-pretendojne-se-kane-zgjidhur-historine-e-origjines-te-sfinksit-te-madh-te-egjiptit/585780/">Read More...</a></p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lifestyle/shkencetaret-pretendojne-se-kane-zgjidhur-historine-e-origjines-te-sfinksit-te-madh-te-egjiptit/585780/">Shkencëtarët pretendojnë se kanë zgjidhur “historinë e origjinës” të Sfinksit të Madh të Egjiptit</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Shkencëtarët pretendojnë se kanë zgjidhur &#8216;historinë e origjinës&#8217; të Sfinksit të Madh të Egjiptit në Giza.</p>
<p>Historianët pajtohen se fytyra e skulpturës ishte gdhendur nga gurgdhendës të lashtë, por ekspertët kanë teorizuar që nga vitet 1980 se erërat e shkretëtirës formuan konturet e përgjithshme të sfinksit.</p>
<p>Një studim i ri nga Universiteti i Nju Jorkut e testoi këtë teori duke krijuar skulptura në miniaturë, të ngjashme me luanin nga balta duke përdorur dinamikën e lëngjeve. Ata zbuluan se është e mundur që forma natyrale e shkëmbit mund të ketë frymëzuar egjiptianët për të krijuar sfinksin.</p>
<p>Ekipi përdori një teori të propozuar nga gjeologu Farouk El-Baz në 1981, i cili sugjeroi se formimi i Sfinksit fillimisht ishte një formë me majë të sheshtë, gradualisht gërryer nga era.</p>
<p>Ish-shkencëtari i NASA-s supozoi se ndërtuesit e piramidave dinin për këto procese natyrore dhe ndërtuan strukturat e tyre prej guri me majë.</p>
<p>Ai gjithashtu teorizoi se formacione shkëmbore të pazakonta të gjetura në shkretëtirë që rezultojnë nga pluhuri dhe rëra e fryrë nga era, të gdhendura natyrshëm nga era, mund të jenë ngritur në Rrafshnaltën e Gizës. Sfinksi i madh mbeti i fshehur deri në vitin 1817, kur një ekip gërmimi i udhëhequr nga arkeologu italian Giovanni Battista Caviglia zbuloi një pjesë të tij.</p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lifestyle/shkencetaret-pretendojne-se-kane-zgjidhur-historine-e-origjines-te-sfinksit-te-madh-te-egjiptit/585780/">Shkencëtarët pretendojnë se kanë zgjidhur “historinë e origjinës” të Sfinksit të Madh të Egjiptit</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">585780</post-id> <image medium="image" url="https://albeu.com/wp-content/uploads/2023/11/a-16-300x192.jpg" width="300" height="192" />	</item>
		<item>
		<title>Shkencëtarët japin alarmin: Po jetojmë periudhën ekstreme, rrezikojmë të zhdukemi</title>
		<link>https://albeu.com/lifestyle/shkencetaret-japin-alarmin-po-jetojme-periudhen-ekstreme-rrezikojme-te-zhdukemi/582223/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Tau Lanti]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 24 Oct 2023 14:58:31 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[lifestyle]]></category>
		<category><![CDATA[albeu]]></category>
		<category><![CDATA[alearmi]]></category>
		<category><![CDATA[shkencetaret]]></category>
		<category><![CDATA[toka]]></category>
		<category><![CDATA[zhdukje]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://albeu.com/?p=582223</guid>

					<description><![CDATA[<p>Jeta në planet është në rrezik, thonë ekspertët, ndërsa bëjnë thirrje për një tranzicion të shpejtë drejt një të ardhmeje të qëndrueshme. “Shenjat vitale” të Tokës janë më të këqija se në çdo kohë në historinë njerëzore, sipas asaj që deklarojnë një ekip ndërkombëtar shkencëtarësh, që do të thotë se jeta në planet është në [...]</p>
<p><a class="btn btn-secondary understrap-read-more-link" href="https://albeu.com/lifestyle/shkencetaret-japin-alarmin-po-jetojme-periudhen-ekstreme-rrezikojme-te-zhdukemi/582223/">Read More...</a></p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lifestyle/shkencetaret-japin-alarmin-po-jetojme-periudhen-ekstreme-rrezikojme-te-zhdukemi/582223/">Shkencëtarët japin alarmin: Po jetojmë periudhën ekstreme, rrezikojmë të zhdukemi</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Jeta në planet është në rrezik, thonë ekspertët, ndërsa bëjnë thirrje për një tranzicion të shpejtë drejt një të ardhmeje të qëndrueshme. “Shenjat vitale” të Tokës janë më të këqija se në çdo kohë në historinë njerëzore, sipas asaj që deklarojnë një ekip ndërkombëtar shkencëtarësh, që do të thotë se jeta në planet është në rrezik.</p>
<p>Siç shkruan “The Guardian”, raporti i tyre zbuloi se 20 nga 35 shenjat vitale planetare që përdoren për të gjurmuar krizën klimatike janë në ekstreme rekordi, si dhe emetimet e gazeve serrë, temperatura globale dhe rritja e nivelit të detit, treguesit përfshijnë gjithashtu numrin e popullsisë së njerëzve dhe kafshëve.</p>
<p>Shumë rekorde klimatike u thyen në vitin 2023, duke përfshirë temperaturën globale të ajrit, temperaturën e oqeanit dhe shtrirjen e akullit të detit Antarktik, thanë studiuesit. Temperatura më e lartë mujore e sipërfaqes e regjistruar ndonjëherë ishte në korrik dhe ishte ndoshta më e nxehta që ka përjetuar planeti në 100, 000 vjet.</p>
<p>Shkencëtarët theksuan gjithashtu një sezon të jashtëzakonshëm zjarresh në Kanada që prodhoi emetime të paprecedentë të dioksidit të karbonit. Këto arritën gjithsej 1 miliard ton CO 2 , ekuivalente me të gjithë prodhimin vjetor të Japonisë, ndotësi i pestë më i madh në botë. Ata thanë se zona e madhe e djegur mund të tregojë një pikë kthese në një regjim të ri zjarri.</p>
<p>Studiuesit kërkuan një tranzicion në një ekonomi globale që i jepte përparësi mirëqenies njerëzore dhe reduktonte mbikonsumimin dhe emetimet e tepërta të të pasurve. 10% më e lartë e emetuesve ishin përgjegjës për pothuajse 50% të emetimeve globale në vitin 2019, thanë ata.</p>
<p>Dr Christopher Wolf, nga Universiteti Shtetëror i Oregonit (OSU) në SHBA dhe një autor kryesor i raportit, tha: Pa veprime që adresojnë problemin rrënjësor të njerëzimit duke marrë më shumë nga Toka sesa mund të japë me siguri, ne jemi në rrugën drejt kolapsit të mundshëm të sistemeve natyrore dhe socio-ekonomike dhe një bote me nxehtësi të padurueshme dhe mungesa të ushqimit dhe ujit. Deri në vitin 2100, rreth 3 miliardë deri në 6 miliardë njerëz mund të gjenden jashtë rajoneve të jetueshme të Tokës, që do të thotë se ata do të përballen me nxehtësi të madhe, disponueshmëri të kufizuar ushqimore dhe nivele të larta të vdekshmërisë.</p>
<p>Prof William Ripple, gjithashtu në OSU, tha: Jeta në planetin tonë është qartësisht nën rrethim. Tendencat statistikore tregojnë modele thellësisht alarmante të variablave dhe fatkeqësive të lidhura me klimën. Ne gjetëm gjithashtu pak përparim për të raportuar sa i përket njerëzimit që lufton ndryshimet klimatike. Qëllimi ynë është të komunikojmë faktet klimatike dhe të bëjmë rekomandime për politikat. Është një detyrë morale e shkencëtarëve dhe institucioneve tona të paralajmërojnë njerëzimin për çdo kërcënim të mundshëm ekzistencial dhe të tregojnë lidership në marrjen e veprimeve.</p>
<p>Analiza, e publikuar në revistën Bioscience, është një përditësim i një raporti të vitit 2019 që është miratuar nga 15,000 shkencëtarë.</p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lifestyle/shkencetaret-japin-alarmin-po-jetojme-periudhen-ekstreme-rrezikojme-te-zhdukemi/582223/">Shkencëtarët japin alarmin: Po jetojmë periudhën ekstreme, rrezikojmë të zhdukemi</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">582223</post-id> <image medium="image" url="https://albeu.com/wp-content/uploads/2023/10/a-557-300x179.jpg" width="300" height="179" />	</item>
		<item>
		<title>​Shkencëtarët me ide gati të çmendur: Ja si planifikojnë të krijojnë oksigjen në Mars</title>
		<link>https://albeu.com/lajme/shkencetaret-me-ide-gati-te-cmendur-ja-si-planifikojne-te-krijojne-oksigjen-ne-mars/581426/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Xh]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 23 Oct 2023 06:18:26 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[bota]]></category>
		<category><![CDATA[lajme]]></category>
		<category><![CDATA[planeti mars]]></category>
		<category><![CDATA[shkencetaret]]></category>
		<category><![CDATA[uje]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://albeu.com/?p=581426</guid>

					<description><![CDATA[<p>Shkencëtarët nga Universiteti Britanik i Surrey, të udhëhequr nga mikrobiologia Simone Krings, prezantuan një bojë revolucionare që mund të ketë një gamë të gjerë aplikimesh, jo vetëm në hapësirë, por edhe në Tokë. Është Chroococcidiopsis cubana, një bakter që përdoret për të zhvilluar një shtresë biologjike që lëshon sasi të matshme oksigjeni çdo ditë dhe [...]</p>
<p><a class="btn btn-secondary understrap-read-more-link" href="https://albeu.com/lajme/shkencetaret-me-ide-gati-te-cmendur-ja-si-planifikojne-te-krijojne-oksigjen-ne-mars/581426/">Read More...</a></p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lajme/shkencetaret-me-ide-gati-te-cmendur-ja-si-planifikojne-te-krijojne-oksigjen-ne-mars/581426/">​Shkencëtarët me ide gati të çmendur: Ja si planifikojnë të krijojnë oksigjen në Mars</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Shkencëtarët nga Universiteti Britanik i Surrey, të udhëhequr nga mikrobiologia Simone Krings, prezantuan një bojë revolucionare që mund të ketë një gamë të gjerë aplikimesh, jo vetëm në hapësirë, por edhe në Tokë.</p>
<p>Është Chroococcidiopsis cubana, një bakter që përdoret për të zhvilluar një shtresë biologjike që lëshon sasi të matshme oksigjeni çdo ditë dhe në të njëjtën kohë zvogëlon sasinë e dyioksidit të karbonit në mjedis. Ky zbulim ka aplikim potencial në kolonitë hapësinore, por edhe në Tokë, veçanërisht në kontekstin e mbrojtjes së mjedisit dhe kursimit të ujit.</p>
<p>“Për shkak të rritjes së gazeve serrë, veçanërisht dioksidit të karbonit, në atmosferë dhe shqetësimeve për mungesën e ujit për shkak të rritjes së temperaturave globale, nevojiten materiale inovative, miqësore me mjedisin dhe të qëndrueshme”, tha bakteriologia Suzie Hingley-Wilson nga i njëjti universitet.</p>
<p><strong>Për çfarë konkretisht bëhet fjalë?</strong></p>
<p>Është një shtresë e ngjashme me bojën në të cilën janë ngulitur baktere të gjalla. Kjo bio-veshje duhet të jetë e qëndrueshme dhe në të njëjtën kohë nuk duhet të përmbajë përbërës që mund të dëmtojnë bakteret në të.</p>
<p>Shkencëtarët zhvilluan një mënyrë për të përzier lateksin me nanogrimcat e argjilës që arritën këto veti të dëshiruara, duke mbyllur në mënyrë të sigurt bakteret e tyre.</p>
<p>Pasi ata kishin krijuar veshjen, ishte e nevojshme të sigurohej që ngjyra të funksiononte siç ishte menduar dhe që mikrobet brenda saj të vazhdonin të zhvilloheshin normalisht. Ekipi vëzhgoi veshjen për 30 ditë, duke marrë matje të emetimeve të oksigjenit dhe marrjes së dyoksidit të karbonit.</p>
<p>Ata zbuluan se veshja lëshonte rregullisht oksigjen në një sasi deri në 0,4 gram oksigjen në ditë, dhe kjo mbeti konstante gjatë gjithë muajit. Kjo do të thotë se çdo kilogram ngjyrë mund të prodhojë deri në 400 gramë oksigjen. Përveç kësaj, veshja thith dyoksid të karbonit.</p>
<p>Ndërsa kjo sasi vetëm e oksigjenit mund të mos jetë e mjaftueshme për një koloni të Marsit (vlerësohet se një ekipi astronautësh në Mars do t’i duheshin rreth 500 tonë metrikë oksigjen në vit), çdo pikë oksigjeni që mund të prodhohet në Planetin e Kuq do të zvogëlojë nevojën për të transportuar një sasi të madhe oksigjeni nga hapësira.</p>
<p>“Bakteret Chroococcidiopsis nga fotosinteza kanë një aftësi të jashtëzakonshme për të mbijetuar në kushte ekstreme si thatësira dhe ekspozimi ndaj niveleve të larta të rrezatimit UV”, tha Simone Krings, duke shtuar se këta janë kandidatë potencialë për kolonizimin e ardhshëm të Marsit, raporton “Science Alert”.</p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lajme/shkencetaret-me-ide-gati-te-cmendur-ja-si-planifikojne-te-krijojne-oksigjen-ne-mars/581426/">​Shkencëtarët me ide gati të çmendur: Ja si planifikojnë të krijojnë oksigjen në Mars</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">581426</post-id> <image medium="image" url="https://albeu.com/wp-content/uploads/2023/10/Marsi-1-600x360-1-300x180.jpg" width="300" height="180" />	</item>
		<item>
		<title>Zbulohet “veza e artë” në fund të detit, shkencëtarët: Nuk e dinë kush gjallesë mund ta ketë bërë</title>
		<link>https://albeu.com/lifestyle/zbulohet-veza-e-arte-ne-fund-te-detit-shkencetaret-nuk-e-dine-kush-gjallese-mund-ta-kete-bere/562740/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Tau Lanti]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 06 Sep 2023 21:14:56 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[lifestyle]]></category>
		<category><![CDATA[albeu]]></category>
		<category><![CDATA[shkencetaret]]></category>
		<category><![CDATA[veza]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://albeu.com/?p=562740</guid>

					<description><![CDATA[<p>Shkencëtarët janë suprizuar me zbulimin e një objekti të çuditshëm në fundin e detit në Alaskë. Mediat e huaja raportojnë se objekti me shkëlqim ka një vrimë në njërë anë, nga ku besohet të ketë dalë një krijesë. Objekti u gjet nga ekipi i eksploruesve të SHBA-së “Seascape Alaska” javën e kaluar. Dyshimi paraprak që [...]</p>
<p><a class="btn btn-secondary understrap-read-more-link" href="https://albeu.com/lifestyle/zbulohet-veza-e-arte-ne-fund-te-detit-shkencetaret-nuk-e-dine-kush-gjallese-mund-ta-kete-bere/562740/">Read More...</a></p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lifestyle/zbulohet-veza-e-arte-ne-fund-te-detit-shkencetaret-nuk-e-dine-kush-gjallese-mund-ta-kete-bere/562740/">Zbulohet “veza e artë” në fund të detit, shkencëtarët: Nuk e dinë kush gjallesë mund ta ketë bërë</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Shkencëtarët janë suprizuar me zbulimin e një objekti të çuditshëm në fundin e detit në Alaskë. Mediat e huaja raportojnë se objekti me shkëlqim ka një vrimë në njërë anë, nga ku besohet të ketë dalë një krijesë. Objekti u gjet nga ekipi i eksploruesve të SHBA-së “Seascape Alaska” javën e kaluar.</p>
<p>Dyshimi paraprak që kanë shkencëtarët është se objekti i gjetur mund të jetë veza e një specie të panjohur.</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-full wp-image-562742" src="https://albeu.com/wp-content/uploads/2023/09/aa-9.jpg" alt="" width="709" height="406" srcset="https://albeu.com/wp-content/uploads/2023/09/aa-9.jpg 709w, https://albeu.com/wp-content/uploads/2023/09/aa-9-300x172.jpg 300w" sizes="auto, (max-width: 709px) 100vw, 709px" /></p>
<p>“Është si fillimi i një filmi horror. Pavarësisht njohurive tona, asnjëri prej nesh nuk e identifikon dot, çfarë lloj gjallese mund të bënte një vezë të tillë?!”, shprehen ekspertët.</p>
<p>Ekipi vendosi një krah robotik për të lëvizur “vezën” nga shkëmbi i saj përpara se ta thithte atë në mënyrë që ta ekzaminonte. Pasi e studiuan në laborator, ata thonë se veza ka strukturë xhelatinoze, shumë e ngjashme me atë të peshkaqenit. Ajo do t’i nënshtrohet testeve të ADN-së.</p>
<p><img loading="lazy" decoding="async" class="alignnone size-full wp-image-562743" src="https://albeu.com/wp-content/uploads/2023/09/aaa-4.jpg" alt="" width="699" height="373" srcset="https://albeu.com/wp-content/uploads/2023/09/aaa-4.jpg 699w, https://albeu.com/wp-content/uploads/2023/09/aaa-4-300x160.jpg 300w" sizes="auto, (max-width: 699px) 100vw, 699px" /></p>
<p>Disa peshq të detit të thellë, dihet se depozitojnë vezë në habitate të ngjashme, por ekspertët sugjerojnë se mund të bëhet fjalë për një lloj të ri specieje detare.</p>
<p>Rreth një e treta e jetës në oqean mendohet të jetë e pazbuluar dhe ekipi ka marrë mostra të krijesave që jetojnë në koralet e thellë të detit për t’i analizuar./tvklan.al</p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lifestyle/zbulohet-veza-e-arte-ne-fund-te-detit-shkencetaret-nuk-e-dine-kush-gjallese-mund-ta-kete-bere/562740/">Zbulohet “veza e artë” në fund të detit, shkencëtarët: Nuk e dinë kush gjallesë mund ta ketë bërë</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">562740</post-id> <image medium="image" url="https://albeu.com/wp-content/uploads/2023/09/a-95-300x172.jpg" width="300" height="172" />	</item>
		<item>
		<title>Paralajmërimi i shkencëtarëve: Ekosistemi mund të dëmtohet në mënyrë të pakthyeshme nëse vazhdon ngrohja globale</title>
		<link>https://albeu.com/lajme/paralajmerimi-i-shkencetareve-ekosistemi-mund-te-demtohet-ne-menyre-te-pakthyeshme-nese-vazhdon-ngrohja-globale/552305/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Tau Lanti]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 09 Aug 2023 18:49:08 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[bota]]></category>
		<category><![CDATA[lajme]]></category>
		<category><![CDATA[albeu]]></category>
		<category><![CDATA[paralajmerimi]]></category>
		<category><![CDATA[shkencetaret]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://albeu.com/?p=552305</guid>

					<description><![CDATA[<p>Sipas një studimi të ri, në Antarktidë ngrohja e oqeanit dhe humbja e akullit pothuajse me siguri do të bëhen më të zakonshme. Shkencëtarët paralajmërojnë se ekosistemi i brishtë mund të dëmtohet në mënyrë të pakthyeshme nëse vazhdon ngrohja globale. Bukuria e pacenuar e Antarktidës. Ky rajon i largët polar është nën kërcënim. Një studim [...]</p>
<p><a class="btn btn-secondary understrap-read-more-link" href="https://albeu.com/lajme/paralajmerimi-i-shkencetareve-ekosistemi-mund-te-demtohet-ne-menyre-te-pakthyeshme-nese-vazhdon-ngrohja-globale/552305/">Read More...</a></p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lajme/paralajmerimi-i-shkencetareve-ekosistemi-mund-te-demtohet-ne-menyre-te-pakthyeshme-nese-vazhdon-ngrohja-globale/552305/">Paralajmërimi i shkencëtarëve: Ekosistemi mund të dëmtohet në mënyrë të pakthyeshme nëse vazhdon ngrohja globale</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Sipas një studimi të ri, në Antarktidë ngrohja e oqeanit dhe humbja e akullit pothuajse me siguri do të bëhen më të zakonshme. Shkencëtarët paralajmërojnë se ekosistemi i brishtë mund të dëmtohet në mënyrë të pakthyeshme nëse vazhdon ngrohja globale.</p>
<p>Bukuria e pacenuar e Antarktidës. Ky rajon i largët polar është nën kërcënim.</p>
<p>Një studim i ri ve në dukje se dukuritë ekstreme, të tilla si valët e të nxehtit të oqeanit dhe humbja e akullit, ka shumë të ngjarë të bëhen më të zakonshme dhe më të rrezikshme.</p>
<p>Shkencëtarët rishikuan aktivitetet mjedisore në Antarktidë dhe përreth Oqeanit Jugor.</p>
<p>Ata shqyrtuan të dhënat në lidhje me motin, akullin, temperaturat e oqeanit, sistemet e akullnajave, shtresave të akullit dhe biodiversitetin.</p>
<p>Studimi lidh fenomentet e fundit ekstreme, me ndryshimet klimatike dhe parashikimet se këto do të bëhen më të zakonshme dhe më të rrezikshme në të ardhmen.</p>
<p>“Disa nga ngjarjet që ne po shohim janë tronditëse. Nëse vazhdojmë djegien e hidrokarbureve, këto aktivitete klimatike do të jenë më të mëdha në intensitet dhe frekuencë. Ka shumë për t’u shqetësuar”, thotë profesor Martin Siegert, një shkencëtar nga Universiteti Exeter, i cili është autori kryesor i raportit.</p>
<p>Antarktida është e njohur për klimën e saj të ashpër dhe nën temperaturat zero.</p>
<p>Por ndërsa pjesa tjetër e botës ka përjetuar valë të nxehti rekord në vitet e fundit, edhe ky rajon i ngrirë, po ngrohet.</p>
<p>Në fakt, ajo po e godet Antarktidën edhe më fort.</p>
<p>“Vala më e madhe e të nxehtit ndonjëherë në botë për sa i përket devijimit nga temperatura normale ndodhi vitin e kaluar në Antarktidë, ku temperaturat ishin 38 gradë më të ngrohta se sa duhej të ishin. Kjo ndodhi gjatë dimrit, por në mes të shtresës së akullit të Antarktidës Lindore, temperatura duhet të ishte -50 gradë celsius. Por nuk ishte. Për disa ditë, ishte vetëm minus dhjetë. Është absolutisht e padëgjuar të kemi një valë të nxehti të këtyre përmasave”, thotë profesori Siegert.</p>
<p>Ruajtja e Antarktidës nuk është thelbësore vetëm për kafshët e egra që jetojnë aty, por edhe për pjesën tjetër të botës dhe klimën e saj.</p>
<p>Aktualisht, shtresa e akullit të Antarktidës po humbet gjashtë herë më shumë masë në oqean sesa 30 vjet më parë.</p>
<p>Ajo mban mjaft ujë saqë ,nëse do të shkrihej plotësisht, niveli i detit në botë do të ngrihej me rreth 57 metra, duke vënë qytete të tëra nën ujë.</p>
<p>Natyrisht, kjo do të kërkonte qindra vjet për të ndodhur.</p>
<p>Por ndërsa akulli zvogëlohet, Tokës i hiqet një prej mjeteve më kritike për kontrollin e temperaturës.</p>
<p>“Antarktika vepron për të mbajtur planetin të freskët duke reflektuar rrezet e diellit përsëri në hapësirë. Si pasojë ne nuk marrim ngrohjen e rrezatimit të plotë. Por nëse sipërfaqja e bardhë reflektuese e borës dhe akullit humbet, atëherë ajo zëvendësohet nga një sipërfaqe e errët, qoftë në oqean apo në tokë. Dhe kështu energjia e diellit do të përthithet nga kjo sipërfaqe dhe si pasojë do të ketë ngrohje. Kështu që ngrohja rritet nga humbja e akullit. Shqetësimi i vërtetë është se Antarktida pushon së vepruari si kondicioner dhe fillon të veprojë si radiator”, thotë profesori Siegert.</p>
<p>Autorët e raportit paralajmërojnë se vendet që kanë nënshkruar Traktatin e Antarktidës mund të jenë duke shkelur zotimin e tyre për të mbrojtur këtë ekosistem delikat.</p>
<p>Ata po kërkojnë gjithashtu veprime për të frenuar shkallën e dëmtimit në rajon, për të cilën thonë se është e nevojshme që bota të përmbushë objektivin e Marrëveshjes së Parisit për kufizimin e ngrohjes globale nën 1.5 gradë Celsius. Studimi u publikuar në revistën shkencore ‘Frontiers in Environmental Science’./VOA</p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lajme/paralajmerimi-i-shkencetareve-ekosistemi-mund-te-demtohet-ne-menyre-te-pakthyeshme-nese-vazhdon-ngrohja-globale/552305/">Paralajmërimi i shkencëtarëve: Ekosistemi mund të dëmtohet në mënyrë të pakthyeshme nëse vazhdon ngrohja globale</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">552305</post-id> <image medium="image" url="https://albeu.com/wp-content/uploads/2023/08/a-170-300x181.jpg" width="300" height="181" />	</item>
		<item>
		<title>Shkencëtarët zbulojnë sekretin e lindjes së virgjër te një insekt</title>
		<link>https://albeu.com/lifestyle/shkencetaret-zbulojne-sekretin-e-lindjes-se-virgjer-te-nje-insekt/547830/</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[Tau Lanti]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 30 Jul 2023 18:42:45 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[lifestyle]]></category>
		<category><![CDATA[albeu]]></category>
		<category><![CDATA[insekt]]></category>
		<category><![CDATA[lindja e virgjer]]></category>
		<category><![CDATA[shkencetaret]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://albeu.com/?p=547830</guid>

					<description><![CDATA[<p>Shkencëtarët kanë identifikuar për herë të parë një shkak gjenetik për lindjen e virgjër dhe pasi aktivizohet, aftësia kalon nëpër breza femrash. Për herë të parë, shkencëtarët kanë arritur të nxisin lindjen e virgjër mizën e frutave Drosophila melanogaster. Pasi induktohet në këtë mizë frutash, kjo aftësi përcillet nëpër breza: pasardhësit mund të riprodhohen ose [...]</p>
<p><a class="btn btn-secondary understrap-read-more-link" href="https://albeu.com/lifestyle/shkencetaret-zbulojne-sekretin-e-lindjes-se-virgjer-te-nje-insekt/547830/">Read More...</a></p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lifestyle/shkencetaret-zbulojne-sekretin-e-lindjes-se-virgjer-te-nje-insekt/547830/">Shkencëtarët zbulojnë sekretin e lindjes së virgjër te një insekt</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Shkencëtarët kanë identifikuar për herë të parë një shkak gjenetik për lindjen e virgjër dhe pasi aktivizohet, aftësia kalon nëpër breza femrash.</p>
<p>Për herë të parë, shkencëtarët kanë arritur të nxisin lindjen e virgjër mizën e frutave Drosophila melanogaster.</p>
<p>Pasi induktohet në këtë mizë frutash, kjo aftësi përcillet nëpër breza: pasardhësit mund të riprodhohen ose seksualisht nëse ka meshkuj përreth, ose me lindje të virgjër nëse nuk ka.</p>
<p>Për shumicën e gjallesave, riprodhimi është seksual, ai përfshin vezën e femrës që fekondohet nga sperma e një mashkulli. Lindja e virgjër, ose ‘partenogjeneza’, është procesi me të cilin një vezë zhvillohet në një embrion pa fekondim nga spermatozoidi, një mashkull nuk është i nevojshëm.</p>
<p>Pasardhësit e një lindjeje të virgjër nuk janë klone ekzakte të nënës së tyre, por janë gjenetikisht shumë të ngjashëm dhe janë gjithmonë femra.</p>
<p>“Ne jemi të parët që treguam se mund të krijoni lindje të virgjëra që të ndodhin në një kafshë, ishte shumë emocionuese të shihje një mizë të virgjër të prodhonte një embrion në gjendje të zhvillohet deri në moshën madhore dhe më pas të përsëriste procesin,” tha Dr Alexis Sperling, një studiues në Universitetin e Kembrixhit dhe autori i parë i punimit.</p>
<p>Ajo shtoi: “Në mizat tona të manipuluara gjenetikisht, femrat prisnin të gjenin një mashkull për gjysmën e jetës së tyre rreth 40 ditë, por më pas hoqën dorë dhe vazhduan të kishin një lindje të virgjër.”</p>
<p>Në eksperimente, vetëm 1-2% e gjeneratës së dytë të mizave femra me aftësinë për lindje të virgjër prodhonin pasardhës dhe kjo ndodhte vetëm kur nuk kishte miza mashkullore përreth. Kur meshkujt ishin në dispozicion, femrat çiftoheshin dhe riprodhoheshin në mënyrën normale.</p>
<p>Kalimi në një lindje të virgjër mund të jetë një strategji mbijetese: një brez i vetëm i lindjeve të virgjëra mund të ndihmojë në mbajtjen e specieve.</p>
<p>Studimi është publikuar në revistën Current Biology .</p>
<p>Për të arritur rezultatet e tyre, studiuesit së pari renditën gjenomet e dy llojeve të një lloji tjetër mizash frutash, të quajtur Drosophila mercatorum. Një lloj ka nevojë për meshkuj për t’u riprodhuar, tjetri riprodhohet vetëm nëpërmjet lindjes së virgjër. Ata identifikuan gjenet që ishin ndezur ose fikur, kur mizat po riprodhoheshin pa baballarë.</p>
<p>Me gjenet kandidate për aftësinë e lindjes së virgjër të identifikuar në Drosophila mercatorum , studiuesit ndryshuan ato që mendonin se ishin gjenet përkatëse në modelin e mizës së frutave, Drosophila melanogaster. Ajo funksionoi: Drosophila melanogaster papritmas fitoi aftësinë për lindje të virgjër.</p>
<p>Hulumtimi përfshiu mbi 220,000 miza frutash të virgjëra dhe u deshën gjashtë vjet për t’u përfunduar.</p>
<p>Çelësi i zbulimit ishte fakti se kjo punë u krye në Drosophila melanogaster, studiuesit thonë se do të kishte qenë tepër e vështirë në çdo kafshë tjetër. Kjo mizë ka qenë ‘organizmi model’ për kërkime në gjenetikë për më shumë se 100 vjet dhe gjenet e saj janë kuptuar shumë mirë.</p>
<p>Sperling, i cili e kreu këtë punë në Departamentin e Gjenetikës, kohët e fundit është zhvendosur në Qendrën e Shkencave të Kulturave në Kembrixh për të punuar me dëmtuesit e të korrave dhe shpreson të hetojë përfundimisht pse lindja e virgjër në insekte mund të bëhet më e zakonshme, veçanërisht në speciet e dëmtuesve.</p>
<p>“Nëse ka presion të vazhdueshëm përzgjedhës për lindjet e virgjëra në dëmtuesit e insekteve, që duket se ka, përfundimisht do të çojë në riprodhimin e tyre vetëm në këtë mënyrë. Mund të bëhet një problem i vërtetë për bujqësinë sepse femrat prodhojnë vetëm femra, kështu që aftësia e tyre për t’u përhapur dyfishohet”, tha Sperling.</p>
<p>Femrat e disa kafshëve që bëjnë vezë, duke përfshirë zogjtë, hardhucat dhe gjarpërinjtë, mund të ndryshojnë natyrshëm për të lindur pa meshkuj. Por lindja e virgjër në kafshët që riprodhohen normalisht seksualisht është e rrallë, shpesh vërehet vetëm në kafshët e kopshtit zoologjik dhe zakonisht ndodh kur femra ka qenë e izoluar për një kohë të gjatë dhe ka pak shpresë për të gjetur një bashkëshort.</p>
<p>The post <a href="https://albeu.com/lifestyle/shkencetaret-zbulojne-sekretin-e-lindjes-se-virgjer-te-nje-insekt/547830/">Shkencëtarët zbulojnë sekretin e lindjes së virgjër te një insekt</a> appeared first on <a href="https://albeu.com">Albeu.com</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
		<post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">547830</post-id> <image medium="image" url="https://albeu.com/wp-content/uploads/2023/07/a-535-300x194.jpg" width="300" height="194" />	</item>
	</channel>
</rss>
