Deri tani, misioni po zhvillohet sipas planit, me përjashtim të një momenti tensioni: anija kozmike Orion humbi komunikimin me NASA për rreth 40 minuta gjatë kalimit në anën e largët të Hënës. Përveç këtij incidenti të izoluar, gjithçka tjetër ka ecur normalisht, ndërsa interesi publik është rritur ndjeshëm, jo vetëm për misionin, por edhe për jetën dhe shpërblimin e astronautëve.

Pavarësisht rrezikut dhe prestigjit të profesionit, astronautët e NASA-s paguhen sipas sistemit federal të njohur si “General Schedule” (Orari i Përgjithshëm). Ata zakonisht klasifikohen në nivelet GS-13 deri GS-14, me paga që variojnë nga rreth 90 mijë deri në 150 mijë dollarë në vit. Sipas të dhënave të vitit 2025, paga mesatare e një astronauti arrin në rreth 152,258 dollarë në vit. Nuk ka të dhëna të qarta për bonuse shtesë për misione të gjata apo kushte ekstreme në hapësirë. Për t’u bërë astronaut kërkohen vite të tëra përgatitjeje intensive. Trajnimi zhvillohet në qendra si Johnson Space Center, ku kandidatët mësojnë teknika mbijetese, zhytje, robotikë dhe funksionimin e sistemeve hapësinore.
Përveç aftësive teknike, kërkohet edhe formë e shkëlqyer fizike, disiplinë e lartë dhe aftësi për të përballuar stresin dhe izolimin. Misioni Artemis II po shënon edhe një epokë të re në fotografinë hapësinore. Për herë të parë, pajisje moderne si kamera DSLR, kamera pa pasqyrë, GoPro dhe madje edhe telefona inteligjentë si iPhone 17 Pro Max po përdoren në hapësirën e thellë.

Në total, anija Orion mbart 32 pajisje fotografike, nga të cilat 15 janë të montuara në strukturën e saj, ndërsa pjesa tjetër përdoret nga astronautët. NASA ka publikuar tashmë pamje të para mahnitëse, përfshirë një perspektivë të plotë të Hënës siç nuk është parë më parë, duke sjellë më afër publikun me misteret e hapësirës.

The post Misioni historik Artemis II, sa është paga e astronautëve që udhëtojnë rreth Hënës? appeared first on Albeu.com.

NASA thotë se njerëzit mund ta shohin shiun e meteorëve në netët e 12 dhe 13 gushtit.

NASA tha se këtë vit, një Hënë e plotë 84% në natën e pikut do të pengojë shikueshmërinë. Ndërsa disa meteorë të ndritshëm mund të jenë ende të dukshëm në orët para agimit.

Mundësia më e mirë për t’i parë ato do të jetë midis mesnatës dhe agimit, me kohën optimale që bie midis orës 2 dhe 3 të mëngjesit sipas orës lokale.

Burimi i Perseideve janë mbeturinat nga kometa 109P/Swift-Tuttle.

Kur këta shkëmbinj hapësinorë që lëvizin me shpejtësi hyjnë në atmosferën e Tokës, mbeturinat hasin rezistencë të re nga ajri dhe nxehen shumë, duke u djegur përfundimisht.

Nuk keni nevojë për pajisje speciale për të parë shirat e ndryshëm të meteorëve që shkëlqejnë çdo vit, vetëm një pikë larg dritave të qytetit.

The post Mësoni kur dhe si të shihni shiun e meteorëve Perseid, fenomeni i vitit që nuk duhet humbur appeared first on Albeu.com.

Qindra anije hapësinore kanë studiuar planetin Mars për dekada me radhë. Shkencëtarët e kanë ditur për shumë vite se sipërfaqja e planetit, me peizazhet e liqeneve dhe lumenjve të tharë, lë të kuptohet për një kaluar kur uji i lëngshëm ishte i pranishëm.

Misionet kanë zbuluar depozita akulli disa kilometra poshtë sipërfaqes së poleve të planetit. Sonda Perseverance shpresohet të sjellë brenda dekadës së ardhshme një mori mostrash që mund të ndihmojnë për të mësuar më shumë rreth planetit të kuq.

Misionet e mëparshme në Mars kanë siguruar të dhëna të detajuara të sipërfaqes së planetit me pluhurin e kuq. Ekipi hulumtues thotë se përdori teknika të reja laboratorike për të treguar se ngjyra e kuqe e Marsit krijohet nga oksidet e hekurit që përmbajnë sasi të vogla uji. Studimi është publikuar kohët e fundit në revistën “Nature Communications”.

Ekipi thotë oksidi i hekurit formohet shpejt në praninë e ujit të ftohtë, çka lë të kuptohet se mund të jetë formuar kur planeti Mars kishte ende ujë në sipërfaqe.
Colin Wilson ka drejtuar hulumtimet e Agjencisë Evropiane të Hapësirës për Marsin, por nuk ishte i përfshirë drejtpërdrejtë në studimin e fundit. Ai thotë se rezultatet tregojnë se ndryshku i gjetur në Mars, (hekuri i oksiduar) rreth 140 milionë milje larg, nuk është aq i ndryshëm nga fenomeni që shohim në Tokë.

“Atmosfera e Marsit është jashtëzakonisht e thatë, vetëm disa të qindtat e një përqindjeje është avull uji, kështu që do të jetë një formë jashtëzakonisht e thatë e ndryshkut. Por studimi i fundit, i cili është kryer përmes një kombinimi të vëzhgimeve nga sondat amerikane dhe evropiane, tregon se lloji i ndryshkut që gjendet në Mars është shumë më i ngjashëm me ndryshkun që ne njohim në Tokë, i cili nuk është hekur i oksiduar aq i thatë, por në fakt ka një përmbajtje të konsiderueshme uji në të”.

Autori kryesor i studimit, Adomas Valantinas, i filloi hulumtimet e tij mbi Marsin në Universitetin e Bernës dhe i përfundoi në Shtetet e Bashkuara në Universitetin Brown. Ai thotë se hulumtimi i ri shpjegon si planeti u bë kaq i kuq.

“Në thelb, studimi konfirmon të gjitha gjetjet e mëparshme mbi praninë e ujit të lëngshëm në të kaluarën. Por ndryshon botëkuptimin mbi ngjyrën e kuqe të planetit dhe oksidin e hekurit. Pra e dimë që kjo ndodhi kur kishte ujë të lëngshëm dhe gjithashtu mund të ketë pasur një formë oksigjeni, ndoshta nga uji ose një burim tjetër, çka shpjegon procesin e oksidimit, ose ndryshkun”.

Zoti Valantinas thotë se hulumtime të tjera sugjerojnë se ndryshimet në mjedisin ujor të Marsit duhet të kenë ndodhur miliarda vite më parë, ndonëse ky është spekulim.

“Ne dimë nga studime të tjera për praninë e ujit të lëngshëm, le të themi rreth 3 miliardë vite më parë. Oksidimi mund të ketë ndodhur gjatë kësaj periudhe”.

Sipas zotit Valantinas, erërat mund ta kenë përhapur ndryshkun e tjetërsuar në pluhur në mbarë planetin dhe nuk ka patur reshje për ta larë atë, ndaj është i pranishëm. Megjithëse shkencëtarët kanë prova se Marsi dikur kishte ujë, ata ende nuk e dinë se nga mund të ketë ardhur, thotë ai. Ai thotë se mezi pret që mostrat që do të sillen në Tokë të konfirmojnë zbulimet e bëra në laborator.

Sidoqoftë, plani i NASA-s për të sjellë kampionet nga Marsi në Tokë është në pritje të gjetjes së një mënyre më të shpejtë dhe më pak të kushtueshme, sipas zyrtarëve./VOA

The post Studimi i ri tregon pse planeti Mars ka ngjyrë të kuqe appeared first on Albeu.com.

Qytetet e mundshme të një përplasjeje
Asteroidi ka një diametër të vlerësuar midis 40 dhe 90 metra dhe, në rast përplasjeje, mund të lëshojë energji ekuivalente me 8 megaton TNT, afërsisht 500 herë më shumë se fuqia e bombës atomike të Hiroshimës. Kjo ngjarje do të vinte në rrezik qytete me popullsi të dendur si Bogota, Lagos, Mumbai dhe Chennai, duke prekur rreth 110 milionë njerëz.Pavarësisht rritjes së probabilitetit të ndikimit, shkencëtarët bëjnë thirrje për qetësi. Ata shpjegojnë se është e zakonshme që vlerësimet të ndryshojnë pasi mblidhen më shumë të dhëna dhe se probabiliteti mund të ulet me vëzhgime të mëtejshme.

Asteroidi do të monitorohet me teleskopin hapësinor James Webb për të marrë matje më të sakta të madhësisë dhe trajektores së tij. Ky ndjekje do të lejojë një vlerësim më të detajuar të rrezikut aktual të paraqitur nga objekti.

Ndërsa probabiliteti aktual i goditjes është më i larti i regjistruar ndonjëherë për një ngjarje të tillë, ekspertët theksojnë se ekziston ende një mundësi e madhe që asteroidi të mos përplaset me Tokën. Ndërkohë, përpjekjet ndërkombëtare vazhdojnë për të monitoruar dhe zhvilluar strategji zbutëse për të mbrojtur planetin nga kërcënimet e mundshme të hapësirës.

The post Deklarata e Loredanës ‘trazoi’ lidhjen me Tirin? Krisa flet pas daljes nga ‘BBVA’ appeared first on Albeu.com.

Sonda diellore Parker synon të zhytet në atmosferën e jashtme të këtij ylli, duke iu rezistuar temperaturave brutale dhe rrezatimit ekstrem.

Pajisja nuk do të ketë sinjal për disa ditë, sa të jetë e ekspozuar në flakët e diellit, dhe shkencëtarët do të jenë në pritje të sinjalit më 28 dhjetor, nëse sonda nuk do të digjet. I gjithë studimi është duke u bërë ashtu që njerëzimi të kuptojë se si funksionon dielli.

Ky studim ka nisur më 2018, duke pasur në qendër sistemin diellor. Sondat kanë qarkulluar rreth diellit, në distanca shumë të largëta për 21 herë rresht, mirëpo misioni aktual mund të shënojë rekord.

Nëse gjithçka shkon si duhet, sonda do t’i afrohet diellit në distancë prej 6.2 milionë kilometrash, më të afërtën ndonjëherë. Sondës do t’i duhet të durojë temperatura mbi 1.400 gradë Celsius dhe rrezatim të jashtëzakonshëm.

Shkencëtarët besojnë që përmes këtij studimi të zbulojnë më shumë për diellin dhe sistemin e tij./REL

The post NASA do të shënojë histori, nis misionin për të studiuar nga afër diellin appeared first on Albeu.com.

Është jashtë komunikimit për disa ditë gjatë këtij fluturimi të nxehtë dhe shkencëtarët do të presin për një sinjal, që pritet më 27 dhjetor, për të parë nëse ka mbijetuar. Shpresojmë se sonda mund të na ndihmojë të kuptojmë më mirë se si funksionon Dielli.

Dr Nicola Fox, kreu i shkencës në NASA, i tha BBC News: “Për shekuj me radhë, njerëzit kanë studiuar Diellin, por ju nuk e përjetoni atmosferën e një vendi derisa të shkoni ta vizitoni atë.

“Dhe kështu ne nuk mund ta përjetojmë vërtet atmosferën e yllit tonë nëse nuk fluturojmë nëpër të.” Parker Solar Probe u lançua në vitin 2018, duke u nisur drejt qendrës së sistemit tonë diellor.

Ajo tashmë ka kaluar pranë Diellit 21 herë, duke u afruar gjithnjë e më shumë, por vizita në prag të Krishtlindjeve është rekord. Në afrimin e saj më të afërt, sonda është 3.8 milionë milje (6.2 milionë km) nga sipërfaqja e yllit tonë.

Kjo mund të mos tingëllojë aq afër, por Nicola Fox i NASA-s e vë atë në perspektivë: “Ne jemi 93 milionë milje larg nga Dielli, kështu që nëse e vendos Diellin dhe Tokën një metër larg njëri-tjetrit, Sonda Diellore Parker është katër centimetra nga Dielli – kështu që është afër.

The post NASA drejt bërjes së historisë, anija kozmike e saj tenton afrimin më të afërt me Diellin appeared first on Albeu.com.

Studiuesit e NASA-s shpjeguan se maksimumi aktual diellor, i cili filloi rreth dy vjet më parë, mund të zgjasë edhe më shumë, por konfirmimi përfundimtar do të varet nga analiza e mëtejshme e të dhënave të mbledhura deri më tani.

Kjo fazë zakonisht zgjat rreth tre deri në katër vjet”, thanë shkencëtarët.

Aktiviteti diellor ndjek një cikël 11-vjeçar, duke u luhatur midis periudhave të qetësisë dhe aktivitetit intensiv.

Gjatë një maksimumi diellor, ndezjet e rritura diellore dhe nxjerrjet e masës koronale (CME) çojnë në një valë stuhish gjeomagnetike, që shpesh rezultojnë në shfaqje spektakolare të aurora borealis ose dritat veriore.

“Ky njoftim nuk do të thotë se ky është kulmi i aktivitetit diellor që do të shohim këtë cikël”, thekson Elsayed Talaat, drejtor i operacioneve të motit hapësinor në Administratën Kombëtare të Oqeanit dhe Atmosferës (NOAA).

“Ndërsa dielli ka arritur periudhën e tij maksimale, muaji në të cilin aktiviteti diellor arrin kulmin në diell nuk do të identifikohet për muaj apo vite”, shtoi ai.

Ditët e fundit, aurorat e kuqe dhe jeshile të ndezura ishin të dukshme në rajone të ndryshme, duke përfshirë Gjermaninë, Shtetet e Bashkuara, Britaninë e Madhe dhe madje edhe në jug, deri në rajonin e Mesdheut

The post NASA: Dielli ka arritur ciklin maksimal të nxehtësisë appeared first on Albeu.com.

Tagunit, një fshat rreth 450 kilometra në jug të kryeqytetit Rabat, regjistroi më shumë se 100 mm shi në 24 orë.
Pamjet satelitore të NASA-s tregojnë se liqeni Iriki, i thatë prej 50 vitesh, po mbushet me ujë.

“Kanë kaluar 30 deri në 50 vjet që kur kemi pasur kaq shumë shi në një periudhë kaq të shkurtër kohore,” i tha AP Husine Juabeb, një zyrtar i agjencisë meteorologjike të Marokut.

Këto shira, të cilat meteorologët i quajnë një stuhi ekstratropike, mund të ndryshojnë kushtet e motit në rajon në muajt dhe vitet e ardhshme.

Përmbytjet në Marok muajin e kaluar vranë 18 njerëz dhe efektet u përhapën në rajonet që u goditën nga një tërmet vitin e kaluar. Pati gjithashtu raporte të rezervuarëve të bllokuar në rajonin juglindor të rimbushjes me një ritëm rekord gjatë shtatorit.

The post Përmbytje në Sahara për herë të parë në gjysmë shekulli appeared first on Albeu.com.

Por kjo do të jetë një histori tjetër, pasi francezi ushtroi dje pa ndonjë maskë, duke evituar çdo duel dhe sapo të krijohet maska e tij personale, ai do të jetë në gjendje të rikthehet të luajë normalisht.

“Është material i NASA-s, për të ndërtuar raketa”

Maskat nuk janë diçka e re për ortopedin e njohur spanjoll Juan Bravo, i cili merret me këtë profesion që nga viti 1994.

Ai kishte ndërtuar një maskë të njëjtë për Raul Albiol në 2011 pasi theu nofullën ndërsa vëmendjen e merr materiali që përdoret për ndërtimin e saj.

Ka dy opsione të materialeve: termoplastike (një plastikë e ngurtë e cila bëhet e formueshme në temperatura të larta) dhe me fibër karboni.

Opsioni i dytë është padyshim më i miri, por gjithashtu më i shtrenjti. Ofron rezistencë të fortë dhe mbrojtje e cila i pamundëson atij kontaktin me hundën.

“Është një material që përdoret në industrinë ajrore, një nga ato që NASA përdor për ndërtimin e raketave”, ka thënë Pedro Munoz, i cili e konsideron fibrin e karbonit ideal për futbollin.

“Në sportet tjera nuk është i përshtatshëm, për shkak se nuk është i pathyeshëm, por në futboll, gjëja më e vështirë me të cilën mund të përballeni është topi, kështu që është perfekte”.

Klinika funksionon me procesin CAD/CAM (Computer Aided Design/Computer Aided Manufacturing), kështu që gjithçka fillon me një hartë 3D të fytyrës, nga e cila merret fotografia e palëvizshme me të cilën bëhet kallëpi dhe eventualisht krijimi i maskës.

Maska krijohet me fibër karboni dhe më pas modelohet, prehet dhe lëmohet, madje edhe dekorohet nëse klienti dëshiron. Dizajni merr parasysh lëndimin: maska ​​mbështetet në zonat e shëndetshme të fytyrës, ndërsa në zonën e dëmtuar lihet një zbrazëti në mënyrë që të mos i nënshtrohet goditjeve.

Një proces i mekanizuar, por në të njëjtën kohë shumë artizanal, në të cilin ka ndikim të madh Pablo Cortés Escobar, teknik ortopedik prej gati 40 vitesh. Nëse ka nevojë të kryhet shpejtë, mund të jetë gati për 24 orë, megjithëse çmimi është i nivelit elitar: 1200 euro. /Telegrafi/

The post Materiali nga NASA dhe çmimi marramendës, maska speciale që do ta mbrojë hundën e Mbappes appeared first on Albeu.com.

Në atë që mund të quhet një zbulim i madh, teleskopi hapësinor Euklid ka përcjellë 5 imazhet e fundit që përshkruajnë mijëra yje verbuese dhe galaktika që rrotullohen.

Agjencia Evropiane e Hapësirës e lëshoi mjetin me fuqi të lartë verën e kaluar për të marrë pamje të këndit më të thellë të hapësirës.

Më në fund ky është peisazhi befasues publikuar nga NASA që e përshkruan si një thesar të vërtetë.

Ato tregojnë aftësinë e teleskopit hapësinor për të eksploruar dy mistere kozmike në shkallë të gjerë: materien e errët dhe energjinë e errët.

Ekspertët shpjeguan se pesë imazhet e reja shfaqin pamje të madhësive të ndryshme. Ai varion nga një rajon i formimit të yjeve në galaktikën e Rrugës së Qumështit deri te grupimet me qindra galaktika.

Megjithatë misioni i Euklid nuk ka përfunduar, pasi do të zhytet më thellë në hapësirë për të ndihmuar astronomët.

Deri në vitin 2030, teleskopi pritet të krijojë një hartë kozmike që mbulon pothuajse një të tretën e qiellit.

Ai do të jetë shumë më i gjerë se homologët e tij hapsinorë Hubble dhe James Webb, të cilët janë projektuar për të studiuar zona më të vogla në detaje më të imta.

Agjencia amerikane e hapësirës deklaroi gjithashtu se shkencëtarët do të jenë në gjendje të grafikojnë praninë e materies së errët me saktësi më të lartë se kurrë më parë.

The post IMAZHET E REJA TË HAPËSIRËS/ 5 pamje nga teleskopi Euklid, NASA: Një thesar i vërtetë appeared first on Albeu.com.