Zulfaj: Marrëdhëniet me Serbinë normalizohen vetëm kur ajo të sillet si shtet normal

Jeton Zulfaj, kryenegociatori i Kosovës me Bashkimin Evropian, ka deklaruar se normalizimi i raporteve me Serbinë mund të arrihet vetëm pasi kjo e fundit të shndërrohet në atë që ai e cilësoi si një shtet normal.

Gjatë fjalës së tij në forumin “EU Meets the Balkans 5.0”, të mbajtur në Sofje, Zulfaj tha se Serbia ende nuk ka pranuar përgjegjësinë për krimet e kryera, por, përkundrazi, vazhdon t’i madhërojë ato.

“Normalizimi me Serbinë do të vijë kur Serbia të bëhet një vend normal. Mendoj se ende nuk është kështu”, u shpreh ai.

Duke iu referuar dialogut ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, Zulfaj kujtoi se procesi ka filluar në vitin 2011 dhe se prej atëherë janë arritur rreth 39 marrëveshje. Mes tyre ai veçoi marrëveshjen e Brukselit të 27 shkurtit 2023 dhe aneksin e saj, për të cilin palët u dakorduan më pas në Ohër.

Sipas tij, Kosova përballet me një fqinj shumë të vështirë dhe agresiv, i cili jo vetëm që nuk është përballur me përgjegjësinë për krimet e kryera, por tani adhuron edhe një person që ka kryer gjenocid. Zulfaj vlerësoi se kjo përbën një prej pengesave kryesore për normalizimin e marrëdhënieve.

Ai theksoi se dialogu nisi në vitin 2011, 15 vjet më parë, ndërsa Serbia e fitoi statusin e vendit kandidat në vitin 2012. Më pas, në vitin 2013, ajo hapi negociatat për anëtarësim, kurse konferencën e parë ndërqeveritare e zhvilloi në vitin 2014, pa i pasur të normalizuara raportet me Kosovën.

Zulfaj tha se normalizimi kërkon angazhim të mirëfilltë ndaj realitetit dhe ndaj vlerave të Bashkimit Evropian, organizatë së cilës synojnë t’i bashkohen të gjithë.

Ai përmendi gjithashtu agresionin në Banjskë dhe sulmin ndaj infrastrukturës kritike të Kosovës në Ibër-Lepenc, të cilat ndodhën pas marrëveshjes së Brukselit dhe aneksit të Ohrit. Sipas tij, veprime të tilla nuk tregojnë sjelljen e një fqinji që kërkon normalizim, por dëshmojnë përkushtim ndaj pengimit të procesit dhe ndjekjes së një rruge agresive.

Në të njëjtën kohë, Zulfaj deklaroi se rrugëtimi i Kosovës drejt BE-së mbështetet në sundimin e ligjit, drejtësinë, reformat dhe zhvillimin ekonomik, duke shtuar se vendi po vazhdon pikërisht në këtë drejtim.

Ai e konsideroi shumë të rëndësishme që Serbia të mos shndërrohet në portë për Kosovën gjatë këtij procesi. Zulfaj rikujtoi se Serbia ka 35 kapituj dhe se kapitulli i fundit lidhet me normalizimin e marrëdhënieve me Kosovën.

Sipas tij, Serbia mund të vlerësohet për rezultatet në sundimin e ligjit, drejtësi, demokraci, liri dhe mbrojtjen e të drejtave, si dhe të marrë vlerësim pozitiv nëse i plotëson kriteret përkatëse. Megjithatë, për shkak të qëndrimit të saj agresiv, ajo do të dështonte ta mbyllte vetëm kapitullin e fundit, atë që ka të bëjë me raportet me Kosovën.

Nga ana tjetër, Zulfaj nënvizoi se Kosova ende nuk ka asnjë kapitull, pasi nuk i ka hapur negociatat për anëtarësim. Për këtë arsye, ai tha se edhe Kosova duhet të mund ta ketë kapitullin e vet, ndërkohë që dialogu me Serbinë vazhdon paralelisht.