Protesta ndaj Ramës vijon: A po përballet Shqipëria me një etapë të re politike?

Në Zvërnec, protesta qytetare ka mbërritur në ditën e 62-të. Ajo nisi si reagim ndaj projektit turistik të parashikuar në këtë zonë, por me kalimin e kohës ka zgjeruar kërkesat dhe është vendosur në qendër të debatit publik.

Përveç kundërshtimit të projektit, pjesëmarrësit kanë shprehur pakënaqësi edhe për çështje që lidhen me qeverisjen, transparencën e institucioneve dhe procesin e vendimmarrjes. Zgjerimi i tematikave ka shtuar interesin e opinionit publik dhe të përfaqësuesve politikë për protestën.

Fakti që tubimi ka vijuar për disa javë ka hapur diskutimin nëse pakënaqësia e qytetarëve e ka kapërcyer tashmë projektin turistik, duke u kthyer në një sfidë më të gjerë ndaj qeverisë dhe institucioneve.

Ende nuk dihet nëse autoritetet do të ndikohen nga zgjatja e protestës, nëse projekti do t’i nënshtrohet rishikimit apo nëse palët do të tentojnë të arrijnë një zgjidhje përmes dialogut.

Për zhvillimet në Zvërnec, gazeta “Bota sot” ka marrë qëndrimet e dy njohësve nga Shqipëria, Skënder Kapiti dhe Llesh Ndoj.

Publicisti Skënder Kapiti beson se protesta e ka lënë pas prej kohësh motivin fillestar, duke fituar përmasa kombëtare dhe politike.

Në vlerësimin e tij, projekti turistik shërbeu si nxitja e parë për mobilizimin qytetar, ndërsa më pas lëvizja u zgjerua dhe u bë shprehje e pakënaqësisë ndaj qeverisjes dhe klasës politike.

Kapiti deklaron për “Bota sot” se kundërshtimi i projektit turistik në Zvërnec ishte shkëndija që vuri në lëvizje një reagim mbarëkombëtar shqiptar, duke i dhënë protestës përmbajtje të theksuar patriotike dhe kombëtare. Sipas tij, me kalimin e kohës u shtuan si pjesëmarrja, ashtu edhe përkrahja nga shqiptarët në të gjitha trojet dhe në diasporë. Ai pretendon se kjo lëvizje ekspozoi pushtetin dhe politikën e 35 viteve të tranzicionit, të cilën e cilëson si një elitë tradhtare, mashtruese, spekuluese, të korruptuar dhe grabitqare.

Sipas Kapitit, kërkesat e ngritura nuk kufizohen më te projekti i Zvërnecit, por synojnë ndryshime politike në Shqipëri.

Ai shprehet se tashmë çështja nuk ka të bëjë vetëm me anulimin e projekteve që konsiderohen korruptive, por edhe me rrëzimin e qeverisë dhe dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama. Kapiti e paraqet këtë si alternativën e vetme, për të cilën, sipas tij, nuk mund të ketë negociata me personin që mban përgjegjësi për situatën e krijuar. Ai thotë se çdo marrëveshje mes protestuesve dhe kryeministrit Rama do të përbënte tradhti ndaj interesit publik, pasi zgjidhja nuk mund të ofrohet nga ai që e konsideron autor të problemeve dhe të pakënaqësisë qytetare. Në gjykimin e tij, largimi i Edi Ramës nga pushteti do t’i shërbente edhe interesit të Kosovës dhe të të gjithë shqiptarëve.

Një këndvështrim tjetër paraqet publicisti Llesh Ndoj, i cili mendon se protesta është shkëputur prej kohësh nga arsyeja që e nxiti fillimisht.

Megjithatë, sipas tij, vazhdimi i saj ka evidentuar një sërë pakënaqësish për mënyrën e qeverisjes dhe marrëdhënien që institucionet kanë krijuar me qytetarët.

Ndoj i thotë gazetës “Bota sot” se ndoshta që prej ditës së tretë protesta nuk lidhet më me motivin fillestar, përkatësisht me çështjen e Zvërnecit. Sipas tij, vijimësia e tubimit dëshmoi se pakënaqësitë ndaj qeverisjes shkojnë shumë përtej mjedisit apo asaj që quhet “shitje e atdheut”. Ai rendit si shqetësime kryesore largimin e qeverisjes nga populli, mungesën e gatishmërisë për të dëgjuar, korrupsionin në administratë dhe probleme të tjera, të cilat i konsideron njëkohësisht reale dhe të perceptuara.

Pavarësisht këtyre çështjeve, Ndoj gjykon se lëvizja nuk e ka më forcën e nevojshme për të prodhuar ndryshime konkrete.

Sipas tij, ajo që po zhvillohet sot nuk mund të përkufizohet më si protestë në kuptimin e plotë. Ndoj thotë se kanë mbetur vetëm një grusht personash, të cilët prej dy muajsh përsërisin të njëjtat mesazhe. Ai i përshkruan pjesëmarrësit si të paktë, me mungesë idesh dhe pa aftësi për të realizuar ndryshim. Në vlerësimin e tij, ndryshimet arrihen nëpërmjet politikës dhe zgjedhjeve, ndërsa kjo lëvizje nuk përbën alternativë politike dhe nuk paraqet zgjidhje konkrete.

Lidhur me qëndrimin e institucioneve, Ndoj parashikon mundësinë e disa ndërhyrjeve të pjesshme, por jo një ndryshim të drejtimit të ndjekur deri tani.

Ai mendon se qeveria mund të reagojë me ndonjë masë sociale dhe madje të largojë ndonjë ministër, por vlerëson se hapa të tillë nuk do të sjellin ndonjë ndryshim thelbësor. Ndoj nuk pret që të ndryshojë qasja ndaj zhvillimit të turizmit. Përkundrazi, ai argumenton se Shqipëria duhet të largohet nga modeli i turizmit masiv dhe të orientohet drejt turizmit cilësor, çka kërkon investime të mëdha dhe investitorë seriozë ndërkombëtarë. Në përfundim, ai thekson se problemet kryesore vazhdojnë të jenë sistemi i drejtësisë dhe çështjet e pronësisë, fusha ku qeveria duhet të përqendrojë energjitë, e nxitur gjithashtu nga kjo protestë.