Pajisjet ushtarake të fshehura në Mitrovicë, ekspertët kërkojnë hetim për një veprimtari të mundshme të organizuar

Në një pusetë kanalizimi në rrugën “Zoran Gjingjiq”, në Mitrovicën e Veriut, Policia e Kosovës ka gjetur të fshehura pajisje dhe veshje ushtarake. Organet kompetente kanë nisur hetimet për të përcaktuar prejardhjen e tyre dhe mënyrën se si kanë përfunduar në atë vend.

Zbulimi është bërë më 7 gusht, rreth orës 13:30, kur zyrtarët e Stacionit Policor Mitrovicë Veri po kryenin patrullimin e zakonshëm.

Policët kishin vënë re se një pusetë kanalizimi ishte e hapur. Gjatë kontrollit brenda saj, ata hasën një qese plastike të zezë që u ngjalli dyshime.

Pasi qesja u nxor nga puseta, brenda saj u identifikuan pesë kapela ushtarake, dy gjoksore me hapësira për municion, një rrip ushtarak, çanta për karikatorë dhe radio-lidhje, dy çanta ushtarake për municion dhe një palë doreza.

Në njoftimin e saj, Policia e Kosovës bëri të ditur se qesja e zezë u dallua gjatë kontrollit të pusetës dhe se, pas nxjerrjes së saj, u konstatuan veshjet dhe pajisjet ushtarake.

Duke marrë parasysh se në këtë zonë janë regjistruar edhe më parë raste të ngjashme, ekspertët e sigurisë thonë se institucionet duhet të verifikojnë nëse bëhet fjalë për ngjarje të shkëputura apo për një dukuri më të gjerë.

Sipas tyre, hetimi duhet të zbulojë burimin e pajisjeve, mënyrën se si janë fshehur dhe personat që mund të kenë lidhje me to. Ata kërkojnë një qasje parandaluese dhe bashkëpunim ndërmjet institucioneve, por paralajmërojnë se, pa u mbyllur hetimet, nuk duhen nxjerrë përfundime të ngutshme ose politike.

Racaj: Nevojitet trajtim serioz, por jo panik

Prof. Dr. Muhamet Racaj, Gjeneral Major në pension, deklaroi për “Bota sot” se organet e sigurisë duhet t’i kushtojnë rëndësi të veçantë rastit dhe të mos e konsiderojnë atë automatikisht si incident të izoluar.

Racaj vlerësoi se zbulimi i pajisjeve dhe veshjeve ushtarake në një pusetë të rrugës “Zoran Gjingjiq” duhet të shqyrtohet me seriozitet, sidomos për faktin se në të njëjtën zonë janë evidentuar edhe më herët pajisje të ngjashme.

Nga pikëpamja e sigurisë, sipas tij, vendosja e materialeve të tilla në një hapësirë publike tregon se dikush ka pasur mundësinë, motivin dhe planin për t’i mbajtur ato jashtë kontrollit të institucioneve. Megjithatë, vetëm lokacioni ku janë zbuluar nuk mjafton për të përcaktuar përdorimin e tyre apo nëse ishin përgatitur për ndonjë veprimtari të paligjshme.

Ai tha se këto paqartësi mund të sqarohen vetëm përmes një hetimi profesional, i cili duhet të përfshijë analizimin e pajisjeve, gjurmëve kriminalistike dhe origjinës së tyre, si dhe verifikimin e lidhjeve të mundshme me persona ose grupe të caktuara.

Racaj kërkoi që ngjarja të analizohet edhe brenda kuadrit më të gjerë të sigurisë, duke përfshirë kriminalitetin e organizuar dhe kërcënimet hibride. Në të njëjtën kohë, ai theksoi se institucionet nuk duhet të arrijnë në përfundime para përfundimit të hetimeve.

Sipas tij, materialet e fshehura mund të kenë shërbyer si rezervë logjistike për struktura të caktuara, por ekziston edhe mundësia që të jenë mbetje të veprimtarive të mëparshme. Për këtë arsye, çdo interpretim politik ose spekulativ duhet shmangur derisa të përfundojë procesi hetimor.

Në planin operacional, Racaj renditi disa veprime konkrete që Policia e Kosovës duhet t’i ndërmarrë në koordinim me institucionet e tjera të sigurisë. Fillimisht, sipas tij, nevojiten inventarizimi dhe ekspertiza e plotë e materialeve të konfiskuara.

Më pas duhet të përcaktohen origjina e pajisjeve, periudha e prodhimit dhe kanali përmes të cilit kanë hyrë në territor. Krahas kësaj, duhet të ekzaminohen gjurmët kriminalistike dhe të dhënat që mund të ndihmojnë në identifikimin e personave përgjegjës.

Si hap të katërt, ai propozoi analizimin e të gjitha rasteve të ngjashme të regjistruara më parë në Mitrovicën e Veriut, me qëllim që të konstatohet nëse ekziston një model që përsëritet.

Racaj tha se puna e institucioneve nuk duhet të kufizohet vetëm në reagimin pas gjetjes së pajisjeve. Sipas tij, duhet të synohet edhe zbulimi i hershëm i rrjeteve të mundshme që merren me sigurimin, transportimin dhe fshehjen e tyre.

Ai kërkoi forcimin e inteligjencës policore dhe të koordinimit ndërinstitucional, veçanërisht në zonat ku ka shenja për posedim të paligjshëm të armëve ose pajisjeve ushtarake. Objektivi, sipas Racajt, nuk duhet të mbetet vetëm konfiskimi pas zbulimit, por identifikimi paraprak i strukturave që mund t’i furnizojnë, bartin dhe fshehin këto materiale.

Në përfundim të deklaratës për “Bota sot”, Racaj e cilësoi rastin si sinjal që kërkon vigjilencë më të madhe, por jo panik. Ai tha se siguria publike mbrohet më mirë përmes hetimeve profesionale, inteligjencës së saktë, kontrollit të territorit dhe bashkëpunimit ndërmjet institucioneve.

Sipas tij, çdo pajisje ushtarake e fshehur në mënyrë të paligjshme duhet të konsiderohet si pjesë e mundshme e një zinxhiri më të madh, deri në momentin kur hetimi të provojë të kundërtën.

Elezi: Gjetja nuk duhet parë si një rast i veçuar

Edhe eksperti i sigurisë Bedri Elezi deklaroi për “Bota sot” se kjo ngjarje nuk duhet reduktuar në një gjetje të zakonshme të Policisë së Kosovës. Ai kërkoi hetim të plotë të rrethanave dhe vlerësim të hollësishëm të rrezikut.

Elezi tha se fshehja e pajisjeve dhe veshjeve ushtarake në një pusetë të rrugës “Zoran Gjingjiq” nuk mund të trajtohet thjesht si incident i izoluar. Fakti që materiale të këtij lloji janë gjetur edhe më parë në atë zonë, sipas tij, ia shton peshën rastit.

Kur e njëjta dukuri përsëritet brenda së njëjtës hapësirë gjeografike, ai vlerësoi se institucionet nuk duhet të mjaftohen vetëm me pyetjen se çfarë është gjetur. Hetuesit duhet të zbulojnë se kush i ka vendosur pajisjet, kur janë fshehur, cili ka qenë qëllimi dhe nëse pas tyre qëndron ndonjë rrjet ose strukturë.

Sipas Elezit, nuk mund të thuhet pa prova se materialet janë përdorur në veprimtari kriminale apo kanë qenë pjesë e një plani të caktuar. Megjithatë, një mundësi e tillë nuk duhet përjashtuar përpara zhvillimit të një hetimi profesional.

Ai shpjegoi se veshjet, pajisjet taktike dhe materialet ushtarake mund të jenë mbetje të një aktiviteti të kaluar, mjete të përgatitura për përdorim në të ardhmen ose materiale të lëna pas. Për të bërë dallimin mes këtyre mundësive, vendimtare janë ekzaminimi kriminalistik dhe përcaktimi i prejardhjes së tyre.

Elezi kërkoi që hetuesit të analizojnë me kujdes edhe mënyrën e fshehjes, pasi vetë vendi ku u gjetën pajisjet mund të ofrojë të dhëna të rëndësishme për rrethanat.

Nëse materialet janë fshehur me qëllim dhe nuk janë braktisur rastësisht, atëherë mënyra e vendosjes së tyre përbën një element të rëndësishëm hetimor. Ai vuri në dukje se një pusetë kanalizimi mund të shfrytëzohet për fshehje, ruajtje të përkohshme dhe shmangie të zbulimit.

Kjo rrethanë, sipas tij, nuk provon vetvetiu ekzistencën e një qëllimi kriminal, por duhet marrë seriozisht. Për këtë arsye, Elezi propozoi që institucionet ta shqyrtojnë rastin në disa nivele.

Në fazën e parë duhet të identifikohet saktësisht origjina e secilës pajisje, duke evidentuar prodhuesin, modelin, numrat identifikues, shenjat dalluese dhe rrugët e furnizimit. Po ashtu, duhet të verifikohet nëse ndonjë prej tyre ka qenë pjesë e një strukture policore ose ushtarake.

Në fazën e dytë, sipas Elezit, duhet të bëhet ekspertiza kriminalistike dhe, kur është e mundur, të analizohen gjurmët biologjike, ADN-ja, shenjat e gishtërinjve dhe çdo provë tjetër që mund të çojë te personat që i kanë përdorur ose i kanë vendosur pajisjet në pusetë.

Si hap të tretë, ai kërkoi që gjetja e fundit të krahasohet me të gjitha rastet e mëparshme të pajisjeve të ngjashme në veri. Sipas tij, secila ngjarje nuk duhet hetuar veçmas, por duhet hartuar një pasqyrë e përbashkët e rasteve, lokacioneve, llojeve të materialeve dhe metodave të fshehjes.

Elezi argumentoi se vetëm një analizë e tillë e ndërlidhur mund të tregojë nëse bëhet fjalë për një model të përsëritur. Si hap të katërt, ai kërkoi bashkëpunim të ngushtë të Policisë së Kosovës me institucionet e tjera të sigurisë dhe me partnerët ndërkombëtarë, veçanërisht për shkëmbimin e të dhënave dhe zbulimin e origjinës së pajisjeve.

Ai shtoi se institucionet duhet t’i kushtojnë vëmendje parandalimit të rasteve të ngjashme dhe identifikimit të çdo strukture që mund të ketë lidhje me to.

Sipas Elezit, qasja institucionale duhet të kalojë nga reagimi pas ngjarjes te veprimi parandalues. Nëse në një zonë regjistrohen vazhdimisht raste të tilla, duhet të kryhet analizë e posaçme e rrezikut, të mblidhen në mënyrë sistematike informacione të inteligjencës dhe të identifikohen personat ose strukturat potencialisht të përfshira.

Në aspektin e sigurisë kombëtare, ai theksoi se rëndësi nuk ka vetëm ajo që është zbuluar, por edhe ajo që mund të vazhdojë të mbetet e padukshme. Për këtë arsye, do të ishte gabim që rasti të konsiderohej i mbyllur vetëm me konfiskimin e pajisjeve dhe publikimin e një komunikate nga Policia.

Elezi tha se hetimi duhet t’i japë përgjigje pyetjes kryesore: nëse bëhet fjalë për materiale të izoluara dhe të braktisura, apo për një shenjë të një veprimtarie më të organizuar.

Nëse raste të tilla vazhdojnë të përsëriten, sipas tij, ato nuk duhet të shihen më si një varg incidentesh të rastësishme, por si indikator sigurie që kërkon analizë të posaçme dhe reagim të koordinuar institucional.

Në përfundim të prononcimit për “Bota sot”, Elezi deklaroi se çdo zbulim i pajisjeve ushtarake të fshehura në veri të Kosovës duhet trajtuar me seriozitetin më të lartë, pa panik, politizim, paragjykim apo nënvlerësim. Ai theksoi se siguria parandaluese nis kur institucionet arrijnë t’i kuptojnë sinjalet përpara se ato të kthehen në incidente.