OVL-UÇK kërcënon me përshkallëzim protestash, Jakupi: Presion i drejtpërdrejtë politik ndaj Kurtit dhe Kuvendit

Organizata e Veteranëve të Luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës ka paralajmëruar se do të intensifikojë veprimet e saj nëse nuk miratohet ndryshimi i Ligjit për Dhomat e Specializuara. Për këtë arsye, ka bërë thirrje për një tubim masiv të hënën përpara ndërtesës së Kuvendit të Kosovës.

Analisti politik Zejnullah Jakupi, në një intervistë për “Bota sot”, ka komentuar këto zhvillime të reja në skenën politike të vendit. Ai thekson se kërcënimi për përshkallëzim të protestave është i lidhur ngushtë me kërkesën e OVL-UÇK-së për ndryshime ligjore, duke vënë në dukje se çështja ka tejkaluar dimensionin thjesht juridik dhe ka marrë një karakter të theksuar politik, veçanërisht në kontekstin e negociatave për zgjedhjen e presidentit.

“Kjo çështje duhet analizuar në dy rrafshe: atë juridik-institucional dhe atë politik. Nuk do të ishte e saktë të thuhej se protesta është vetëm kundër Kurtit, por nga komunikimet e fundit të OVL-UÇK-së është evidente se kryeministri dhe pushteti janë bërë shënjestër e kritikave të hapura”, deklaroi Jakupi.

Sipas tij, kërkesa qendrore e veteranëve është miratimi i menjëhershëm i ndryshimeve ligjore në të dyja leximet parlamentare. OVL-UÇK ka paralajmëruar qartë se nëse deri më 4 tetor nuk arrihet një marrëveshje politike dhe procedurale, nga 5 tetori do të fillojë përshkallëzimi i veprimeve, duke filluar me protestën para Kuvendit.

Jakupi vëren se pas vendimit të shkallës së parë ndaj katër ish-udhëheqësve të UÇK-së më 16 shtator, çështja e Gjykatës Speciale është kthyer në një nga temat më të ndjeshme politike në Kosovë. Paralelisht, është krijuar një ndërlidhje e qartë politike midis kësaj çështjeje dhe krizës institucionale rreth zgjedhjes së presidentit.

Analisti e sheh protestën si një formë përballjeje politike me Qeverinë Kurti, por nënvizon se objektivi zyrtar mbetet miratimi i ndryshimeve ligjore. Protesta, sipas tij, ka njëkohësisht karakter institucional dhe politik, duke u zhvilluar në një atmosferë të tensionuar përplasjesh politike.

“Në aspektin politik, po, deri në një masë të konsiderueshme. Këtë nuk kemi nevojë ta supozojmë, sepse vetë OVL-UÇK në deklaratën e saj e kritikon drejtpërdrejt Kurtin, duke e akuzuar për kalkulime politike dhe lojëra procedurale”, shtoi ai.

Megjithatë, Jakupi bën një dallim të rëndësishëm: objektivi i deklaruar i protestës është votimi i ndryshimeve ligjore, ndërsa objektivi politik i presionit është Kuvendi dhe shumica parlamentare që duhet ta bëjë të mundur këtë votim. Kritika kryesore aktuale e veteranëve është e drejtuar ndaj Kurtit dhe pushtetit, prandaj protesta nuk është thjesht një manifestim social për çështjen e veteranëve, por po zhvillohet në mes të një konflikti shumë më të gjerë politik.

Lidhur me mundësinë e ndonjë marrëveshjeje të fshehtë, Jakupi thotë se nuk ka prova të mjaftueshme për të konfirmuar një skenar të koordinuar pas protestës, por pranon se çështja është ndërthurur me interesa të ndryshme politike. Ai vë në dukje se PDK-ja ka iniciuar ndryshimet ligjore dhe ka kërkuar që kjo çështje të trajtohet para negociatave për presidentin, ndërsa Bedri Hamza ka deklaruar se partia e tij kërkon miratimin e ligjit para se të diskutojë për kreun e shtetit.

Sipas analistit, aktualisht ekzistojnë të paktën tre interesa që ndërthuren: veteranët dhe OVL-UÇK që kërkojnë ndryshimin e ligjit dhe reagojnë ndaj asaj që e konsiderojnë zvarritje, opozita veçanërisht PDK-ja që e ka lidhur politikisht këtë çështje me zhvillimet institucionale, dhe Qeveria Kurti e cila më 2 tetor deklaroi se nuk ka pengesa ligjore për nismën legjislative.

“Situata nuk mund të reduktohet në formulën OVL-UÇK kundër Kurtit. Është më tepër një presion i shumëfishtë mbi institucionet, ku Kurti është bërë figura kryesore e targetuar politikisht”, thekson Jakupi.

Analisti vlerëson se protesta po funksionon si një mjet efektiv presioni politik, me afatin e vendosur nga OVL-UÇK që shërben si mekanizëm presioni ndaj vendimmarrësve. Nëse ndryshimet ligjore miratohen, presioni pritet të bjerë ndjeshëm, por nëse ato dështojnë dhe protestat vazhdojnë, konflikti mund të transformohet nga një debat juridik për Specialen në një përplasje më të gjerë politike mes pushtetit, opozitës dhe organizatave të dala nga lufta.

Jakupi gjithashtu tërheq vëmendjen te një kufizim i rëndësishëm juridik: ndryshimi i ligjit nuk është thjesht çështje e vullnetit të Kuvendit, pasi Kosova ka marrë zotime ndërkombëtare lidhur me Dhomat e Specializuara. Ekspertët kanë paralajmëruar se çdo ndryshim duhet të jetë në përputhje me këto obligime ndërkombëtare.

Në përfundim, analisti thekson se nëse Qeveria sjell ndryshimin e ligjit pikërisht në këtë periudhë kur është dhënë vendimi në instancën e parë, ekziston mundësia që kjo të krijojë probleme të tjera politike dhe juridike. Ai përmend shqetësimin e ngritur nga analisti Nexhmedin Spahiu, i cili ka argumentuar se një veprim i tillë mund të perceptohet si ndërhyrje ose pengim i drejtësisë dhe mund të ketë pasoja politike për Qeverinë dhe kryeministrin, duke ngritur pyetjen nëse ndryshimi synon një efekt të përgjithshëm juridik apo një rezultat konkret në një proces gjyqësor që është ende në zhvillim.