Mehmeti kritikon ankesën e Listës Serbe: Po abuzon me mandatet e garantuara, Kushtetuesja duhet t’ia ndalojë veprimtarinë

Lista Serbe i është drejtuar Gjykatës Kushtetuese për ta kundërshtuar aktgjykimin AA.nr.29/2026 të Gjykatës Supreme. Ankesa u paraqit vetëm tri ditë përpara përfundimit të afatit kushtetues për konstituimin e Kuvendit dhe dy ditë para vazhdimit të seancës konstituive, të parashikuar për 6 gusht.

Në qendër të kontestit është mandati i Nenad Rashiqit në Kuvendin e Kosovës. Sipas Listës Serbe, mekanizmi i vendeve të rezervuara për komunitetin serb nuk është mbrojtur në mënyrë funksionale, ndërsa përfaqësuesit e këtij komuniteti duhet të përcaktohen vetëm përmes votave të pjesëtarëve të tij.

Subjekti politik serb ka deklaruar se qëllimi i ankesës nuk është mbrojtja e një partie apo e një mandati të vetëm në Kuvend. Lista Serbe pretendon se kërkesa synon garantimin e së drejtës kushtetuese të popullit serb dhe të komuniteteve të tjera joshumicë për përfaqësim politik autentik, të cilin e cilëson si një nga parimet bazë të pozitës së tyre kushtetuese në Kosovë.

Lista Serbe vlerëson se Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, Paneli Zgjedhor për Ankesa dhe Parashtresa, si dhe Gjykata Supreme, nuk kanë trajtuar thelbin kushtetues të çështjes. Sipas saj, duhet sqaruar nëse ruhet qëllimi i ulëseve të rezervuara për komunitetin serb kur në zgjedhjen e përfaqësuesve të tij ndikojnë votat e qytetarëve që nuk i përkasin këtij komuniteti.

Pas zgjedhjeve të qershorit, Lista Serbe e kishte dërguar çështjen fillimisht në PZAP dhe më pas në Gjykatën Supreme. Ajo pretendonte se partia e Nenad Rashiqit, ZSPO, kishte marrë një numër të konsiderueshëm votash në komuna ku komuniteti serb, bazuar në regjistrimin e popullsisë të vitit 2024, pothuajse nuk ekziston. Ankesat u hodhën poshtë nga të dyja instancat.

KQZ-ja konstatoi se pretendimet e paraqitura nuk krijonin bazë ligjore për të vënë në dyshim vlefshmërinë e votave ose rezultatin e zgjedhjeve. Edhe PZAP-ja e cilësoi ankesën si të pabazuar, duke nënvizuar se votimi mbështetet te barazia dhe fshehtësia. Për të mos cenuar këto parime, në listën e votuesve nuk përfshihen të dhëna mbi përkatësinë etnike.

Nga dhjetë vendet e rezervuara për komunitetin serb në zgjedhjet e qershorit, nëntë u fituan nga Lista Serbe, kurse mandati i dhjetë i takoi Nenad Rashiqit.

Nëse konstituimi i Kuvendit nuk përfundon deri më 7 gusht, procesi kushtetues hyn në etapën e zgjedhjes së presidentit të vendit. Për zgjedhjen e kreut të shtetit, Kushtetuta përcakton një afat prej 60 ditësh. Dështimi edhe brenda kësaj periudhe do ta çonte Kosovën përsëri në zgjedhje të reja.

Lidhur me veprimin e Listës Serbe ka reaguar opinionisti Gani Mehmeti. Në një prononcim për “Bota sot”, ai ka thënë se ky subjekt po abuzon me garancinë e mandateve të rezervuara për serbët dhe pakicat e tjera në Kosovë dhe nuk po vepron në interes të komunitetit serb.

Mehmeti e ka pyetur Listën Serbe nëse do t’i kishte kundërshtuar votat në rast se ato do t’i ishin dhënë asaj nga shqiptarët, apo nëse do t’i kishte pranuar pa u ankuar.

Sipas tij, vendet e garantuara për serbët dhe komunitetet e tjera nuk janë krijuar që të përdoren për ta luftuar Republikën e Kosovës. Ai akuzon Listën Serbe se, në vend që të kujdeset për mirëqenien e serbëve të Kosovës, vepron nën ndikimin e Beogradit dhe, së bashku me Vuçiqin, përdor çdo mjet kundër shtetit të Kosovës.

Opinionisti ka deklaruar se, pavarësisht qëndrimit të Vuçiqit ndaj Kosovës, Lista Serbe duhet ta njohë realitetin e saj dhe të veprojë në përputhje me Kushtetutën dhe ligjet e vendit. Sipas Mehmetit, vetëm mbështetja e Pavarësisë së Kosovës do t’i jepte këtij subjekti të drejtën morale për të kërkuar mandatet e garantuara dhe pjesëmarrjen në Qeverinë e Kosovës, ashtu siç parashihet me ligj dhe Kushtetutë. Ai shtoi se jashtë duhet të mbeten jo vetëm përfaqësuesit e Listës Serbe, por edhe shqiptarët që nuk veprojnë drejt dhe sipas ligjeve.

Duke folur për ankesën, Mehmeti ka rikujtuar se vota është e lirë dhe e fshehtë, ndaj secili qytetar mund t’ia japë atë subjektit që e konsideron të arsyeshëm. Ai e ka vlerësuar pozitivisht faktin që mund të ketë pasur shqiptarë të cilët kanë votuar për një parti serbe që mbështet Pavarësinë e Kosovës dhe respekton Kushtetutën dhe ligjet e saj.

Mehmeti e ka pyetur Listën Serbe përse nuk është ankuar më herët për të drejtat që, sipas tij, i janë dhënë përtej asaj që i takon. Ai ka përmendur dhjetë vendet e rezervuara, duke thënë se ato janë shumë në raport me numrin prej rreth 50-60 mijë serbësh që jetojnë në Kosovë. Sipas tij, nuk mund të kërkohet bashkëpunim me një shtet që njëkohësisht refuzohet të njihet.

Opinionisti ka theksuar se askund nuk përcaktohet se cilin kandidat apo subjekt ka të drejtë ta votojë një qytetar dhe as se kë nuk duhet ta mbështesë. Për këtë arsye, secili votues vendos vetë nëse dhe kujt do t’ia japë votën.

Ai ka shtuar se, pas ngritjes së kësaj teme nga Lista Serbe, në zgjedhjet e ardhshme mund të ketë edhe më shumë shqiptarë që votojnë për përfaqësues serbë. Mehmeti ka ironizuar duke thënë se kjo çështje ua kujtoi dhe ua mësoi votuesve se mund të veprojnë edhe në këtë mënyrë.

Sipas parashikimit të tij, për sa kohë që Lista Serbe mbetet nën dirigjimin e Vuçiqit, në zgjedhjet e ardhshme nuk do të arrijë të fitojë më shumë se 3 vende.

Mehmeti ka kundërshtuar pretendimin e Listës Serbe se institucionet zgjedhore dhe gjyqësore nuk e kanë mbrojtur në aspektin kushtetues sistemin e vendeve të rezervuara për komunitetet joshumicë. Ai është shprehur se këto institucione nuk e kanë marrë përsipër garancinë e këtij subjekti, veçanërisht kur ai vepron kundër Republikës së Kosovës.

Duke iu referuar sulmit në Banjskë, opinionisti ka deklaruar se institucionet gjyqësore duhej ta dënonin Listën Serbe si parti terroriste që nga ajo ngjarje.

Në përfundim, Mehmeti ka komentuar edhe kërkesën që Gjykata Kushtetuese të përcaktojë nëse respektohet qëllimi i mandateve të rezervuara kur votues jashtë komunitetit serb ndikojnë në zgjedhjen e përfaqësuesve të tij. Sipas tij, Kushtetuesja duhet t’ia ndalojë Listës Serbe të drejtën për të funksionuar si parti, ndërsa pjesëmarrja në zgjedhje duhet t’u lejohet vetëm subjekteve që respektojnë ligjet, Kushtetutën dhe Republikën e Kosovës.