Kryeministri Kurti shpalos planin e qeverisjes dhe ekipin e ri ministror para deputetëve të Kosovës

Në seancën e Kuvendit të Kosovës, Kryeministri Albin Kurti mbajti fjalimin e tij programatik, ku paraqiti kabinetin e ri qeveritar dhe vizionin për mandatin e ardhshëm. Ai nisi të folurën duke përshëndetur kryetaren e Kuvendit, Albulena Haxhiu, nënkryetarët Ardian Gola, Kujtim Shala, Emilija Rexhepi e Tanja Vujoviq, si dhe të gjithë deputetët, qytetarët, trupin diplomatik, familjet e dëshmorëve, invalidët dhe veteranët e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.

Kurti i uroi të pranishmit për konstituimin e legjislaturës së njëmbëdhjetë dhe shprehu mirënjohjen për angazhimin e treguar ndaj shtetit. Më pas, ai preku një temë që, sipas tij, mban në ankth gjithë vendin: procesin gjyqësor kundër ish-drejtuesve të UÇK-së, Hashim Thaçi, Jakup Krasniqi, Rexhep Selimi dhe Kadri Veseli. Kryeministri e cilësoi kërkesën e prokurorisë si të padrejtë dhe të pabazuar, duke theksuar se ajo përplaset me të vërtetën historike dhe drejtësinë e luftës çlirimtare.

Pozicioni i ekzekutivit që ai udhëheq, vijoi Kurti, mbetet i pandryshuar: krimet kundër njerëzimit, krimet e luftës dhe gjenocidi ndaj civilëve shqiptarë janë kryer nga regjimi i Jugosllavisë serbe nën Millosheviqin. Ai shtoi se asnjë instancë gjyqësore, vendase apo ndërkombëtare, nuk mund ta diskreditojë UÇK-në.

Më tej, Kryeministri njoftoi se nuk do të mbajë një ekspoze krejtësisht të re, duke qenë se zgjedhjet e përsëritura thjesht ndërprenë të njëjtin cikël qeverisës. Ai u zotua të jetë më konciz dhe të kalojë në prezantimin e kabinetit. Vizioni ynë për këto vite, tha ai, është puna për qytetarin dhe mbrojtja e familjes. Qeveria është shërbim për publikun, jo privilegj për pakicën, dhe investimet tona ndërtojnë shtet të sigurt e familje të begata.

Ky mandat, shtoi Kurti, synon të rikthejë fuqishëm sigurinë dhe mirëqenien në jetën e përditshme, si dhe investimet e prodhimtarinë në kulturën e sipërmarrjes. Ai argumentoi se rishpërndarja sociale nuk përbën barrë për zhvillimin ekonomik, por përkundrazi, është shtysa e tij. Duke shpërndarë rritjen ekonomike, ne e kemi ulur varfërinë dhe pabarazinë, duke nxitur kërkesën agregate, qarkullimin e bizneseve dhe rritjen e mëtejshme ekonomike.

Kryeministri theksoi se ekzekutivi i tij nuk subvencionon pasurinë, por punën që e gjeneron atë, jo rezultatet private, por mënyrën universale publike. Kur shteti garanton investimin, rreziku zvogëlohet dhe guximi rritet. Ai përmblodhi arritjet e pesë viteve të fundit, duke përmendur se për gati një vit e gjysmë qeveria veproi me kompetenca të kufizuara. Megjithatë, Kosova u bë më e drejtë, më e fortë dhe më gjithëpërfshirëse. Pavarësisht pandemisë, krizës energjetike dhe inflacionit, vendi shënoi rritjen ekonomike më të lartë në rajon, me një mesatare prej 6% të Bruto Produktit Vendor, pa rënë asnjëherë nën 4%. Në tremujorin e parë të këtij viti, rritja arriti në 5.4%. Kur morëm drejtimin, Bruto Produkti Vendor ishte rreth 7 miliardë euro, ndërsa vitin e kaluar arriti në 11 miliardë euro, me një projeksion prej 12 miliardë eurosh për këtë vit.

Lidhur me punësimin, Kurti vuri në dukje rritjen nga 350 mijë në 430 mijë të punësuar, me fokus tek të rinjtë dhe gratë. Ai përmendi rritjen e pagës minimale, pensioneve, shtesave për fëmijë dhe pagave në sektorin publik, të cilat në mandatin e përfunduar u rritën mesatarisht me 47%. Kjo rritje pritet të vazhdojë edhe në mandatin e ri, me synimin që paga mesatare në sektorin publik të kalojë 1,000 euro në muaj. Shtesat për fëmijë, që aktualisht janë 30 deri në 45 euro, do të dyfishohen në mandatin e ardhshëm, duke shkuar nga 45 në 90 euro për fëmijë në familjet me tre e më shumë fëmijë, duke lënë pas edhe disa shtete të Bashkimit Evropian. Nga 1 korriku, shtesat për nënat lehona janë rritur në 500 euro në muaj për 6 muaj.

Më pas, Kryeministri u ndal te planet për transformimin më të madh ekonomik e industrial të vendit, duke filluar nga prodhimi. Banka Zhvillimore do të financojë drejtpërdrejt projektet strategjike, do të mbështesë ndërmarrjet e vogla e të mesme dhe do t’u japë garanci prodhuesve e eksportuesve. Një program prej 1 miliard eurosh për prodhim dhe industri do të garantojë kreditë për investime në kapacitete të reja, përfshirë industrinë krijuese dhe subvencionimin e pagave. Investitorëve që prodhojnë dhe punësojnë do t’u lehtësohet qasja në kredi dhe do t’u ulet kostoja, ndërsa amortizimi i përshpejtuar do të lejojë zbritje më të mëdha në vitet e para.

Kurti njoftoi gjithashtu se terminalet doganore i janë rikthyer shtetit dhe ka nisur përgatitja për modernizimin e tyre. Pas zhbërjes së monopolit të arkave fiskale, do të vendoset faturimi elektronik ndërmjet bizneseve, me mbikëqyrje në kohë reale dhe rimbursim më të shpejtë të TVSH-së. Pagesa e TVSH-së për mallrat e importuara do të bëhet përmes deklarimit brenda vendit në muajin pasues. Taksa doganore prej 10% për veturat e importuara nga Bashkimi Evropian do të hiqet, ndërsa Ligji për çmimet tavan do të mbrojë qytetarët dhe tregtarët e ndershëm nga abuzimet me marzhet.

Zhvillimi i Valutës Digjitale të Kosovës, mbështetur në teknologjinë e zinxhirit të blloqeve, është një tjetër nismë e paralajmëruar. Në qendër të Prishtinës do të ngrihet Kulla e Teknologjisë së Informacionit dhe Komunikimit, ndërsa kompanive të teknologjisë do t’u ofrohen hapësira edhe në qytete të tjera. Shpenzimet për trajnimin e punonjësve do të njihen si shpenzime të zbritshme dhe Fondi i Inovacionit do të vijojë të mbështesë të rinjtë, startup-et dhe bizneset e vogla. Në kuadër të Parqeve të Inovacionit dhe Teknologjisë, qeveria planifikon ndërtimin e 15 qendrave të inovacionit dhe inkubatorëve teknologjikë e industrialë deri në fund të mandatit. Në Parkun e Inovacionit dhe Trajnimeve në Prizren do të zhvillohet Qendra e parë për hulumtim dhe zhvillim në fushën e energjisë, në bashkëpunim me partnerët gjermanë, akademinë dhe profesionistët e mërgatës.

Brenda mandatit do të nisë themelimi i një kompanie ajrore me kapital publik, në partneritet me kompani me përvojë, dhe do të investohet në shkollimin e specialistëve të aviacionit civil për të krijuar kuadrot vendase. Programi Anembanë synon krijimin e një rrjeti të bashkuar të transportit publik në të gjithë vendin, duke filluar me trafikun urban në secilën komunë dhe duke vijuar me atë ndërurban. Me një biletë mujore të përbashkët dhe të subvencionuar, me synim çmimin 10 euro, qytetari do të udhëtojë nëpër Kosovë pa blerë biletë tjetër.

Projekti i madh i Brezovicës do të nisë në fillim të mandatit, me investime deri në 500 milionë euro për rrugë, akomodim, pista dhe një rrjet teleferikësh bashkëkohorë, si dhe renovim e ndërtim hotelesh. Në Pejë, Rugovë dhe Bjeshkët e Nemuna do të zhvillohet Qendra turistike Dukagjini, duke respektuar mbrojtjen e natyrës. Stanet në Bjeshkët e Nemuna dhe në Sharr do të shndërrohen në bujtina ekologjike përmes granteve, ndërsa investimet do të gjallërojnë edhe Gollakun dhe Shalën e Bajgorës.

Një kapitull i veçantë iu kushtua mërgatës. Përmes Dritares për Investime të Diasporës do të mbështeten deri në 100 milionë euro investime të mërgatës në Kosovë, me shtetin si garantues të kredive. Anëtarësimi në Zonën e Vetme të Pagesave në Euro (SEPA) do t’u kursejë mërgimtarëve rreth 60 milionë euro nga shpenzimet e dërgesave. Gjithashtu, do të zgjerohet mësimi i gjuhës shqipe në bashkëpunim me Shqipërinë, do të digjitalizohen shërbimet konsullore dhe do të zbatohet kthimi me automatizëm i shtetësisë për ata që e kanë humbur për shkak të kufizimeve të shtetit pritës ose rrethanave historike.

Në fushën e familjes, Programi Gjenerata për gjeneratë do të mbështesë gjyshërit pensionistë që kujdesen për nipërit e mbesat e moshës 13 deri në 36 muaj, kur të dy prindërit punojnë, me nga 100 euro shtesë në muaj. Nënat lehona pa punë mbështeten tashmë me 500 euro në muaj për gjashtë muaj, gjithsej 3 mijë euro në vit, përveç shtesave për fëmijë, të cilat do të dyfishohen. Për gratë, brenda gjashtë muajve të parë të mandatit do të nisë programi Superpuna për Gratë, i cili do të mbulojë pagën minimale për gjashtë muaj për gratë e çdo moshe që hyjnë ose rikthehen në tregun e punës, duke u dhënë atyre të ardhura, përvojë pune dhe më shumë pavarësi ekonomike.

Kryeministri ritheksoi se paga minimale prej 500 eurosh nuk do të tatohet dhe se rritja e pagave në sektorin publik do të vazhdojë, me pagën mesatare që pritet të kalojë 1 mijë euro në muaj. Raporti ndërmjet pagës më të ulët dhe asaj më të lartë është përmirësuar nga 20 me 1 në 4 me 1; paga mesatare është rritur për 50%, ndërsa pabarazia është zvogëluar pesëfish. Në konsultim me bizneset dhe punëtorët, qeveria do të ndërmarrë nismën për pagën e trembëdhjetë në sektorin publik dhe privat, e cila tashmë ka nisur në vitin 2026, me synimin që të planifikohet edhe paga e katërmbëdhjetë. Fondi i Sigurimeve Shoqërore do të mbështesë punëtorin pas humbjes së vendit të punës dhe do të mbulojë pushimin e lehonisë e atë prindëror. Numri i inspektorëve do të rritet deri në 200, ndërsa ligji i ri i punës dhe sistemi digjital i raportimit do të forcojnë mbrojtjen në punë dhe kushtet e dinjitetshme të punës.

Për studentët, Kurti kujtoi se studimi në universitetet publike është bërë falas dhe janë ngritur programe bursash të mbështetura në meritë. Bursat e mobilitetit, tashmë të nisura, do të ndihmojnë studentët që studiojnë larg vendbanimit, në përpjesëtim me largësinë. Mbështetja me bursa do të zgjerohet edhe për studentët e kolegjeve jopublike dhe buxheti i përgjithshëm për bursat do të dyfishohet. Në mandatin e kaluar, rreth 20 milionë euro iu ndanë 18 mijë studentëve, 40% e të cilave për bursat STEM, dhe kjo shifër do të dyfishohet në katër vitet e ardhshme. Në arsim, qeveria synon rritjen e përfshirjes së fëmijëve në çerdhe publike dhe dhënien e bonove për prindërit që i dërgojnë në çerdhe jopublike, përfshirjen e të gjithë fëmijëve 5-6 vjeç në ciklin parafillor, licencimin e avancuar të mësimdhënësve me rritje page, rishikimin e teksteve shkollore, shtrirjen e mësimit plotësues dhe hapjen e pesë gjimnazeve të specializuara. Profesionistët me doktoratë që punojnë në shkollat e komunave më të largëta do të marrin shtesë të posaçme. Shkolla gjithëditore do të përfshijë artin, sportin dhe mësimin digjital, ndërsa fëmijët me nevoja të veçanta do të kenë logopedë, psikologë dhe veprimtari të përshtatura. Arsimit dual do t’i shtohen dhjetë profile të reja dhe këshillimi për karrierë do të vendoset në shkolla. Interneti i shpejtë dhe falas do të shtrihet në 1 mijë institucione parauniversitare, ndërsa universitetet publike do të profilizohen dhe financohen sipas cilësisë e punës shkencore. Në Qendrën e Studentëve do të ndërtohen një konvikt dhe tri salla të reja të bibliotekës.

Mbrojtja e shëndetit do të jetë në fokus. Çdo qytetar do të ketë mjekun familjar dhe do të përfshihet në regjistrin e kujdesit parësor. Kontrolli i përgjithshëm vjetor dhe programet për zbulimin e hershëm të kancerit të gjirit, qafës së mitrës dhe zorrës së trashë do të forcojnë parandalimin. Mbështetja për nënën dhe fëmijën do të nisë në shtatzëni dhe do të vazhdojë deri në moshën 6-vjeçare. Programi Lëvizim për Shëndet do të shtojë aktivitetin fizik dhe kujdesin për shëndetin mendor në komuna e shkolla. Do të fuqizohet kontrolli laboratorik e inspektues i ushqimit. Pas hyrjes në fuqi të ligjit dhe plotësimit të sistemit informativ, do të funksionalizohen sigurimet shëndetësore. Lista e rimbursueshme do të mbulojë barnat jashtëspitalore, ndërsa buxheti për listën esenciale do të rritet deri në 100 milionë euro. Shërbimet specialistike do të shtrihen në rajone, do të ndërtohen spitalet e reja në Mitrovicë e Ferizaj dhe spitalet publike do të pajisen me tomografi të kompjuterizuar. Poliklinikat specialistike e stomatologjike dhe laboratorët publikë do t’i afrojnë shërbimet te qytetari, si dhe do të mbështetet prodhimi vendor i produkteve medicinale. Kurti vuri në dukje se viti 2025 ishte viti i parë kur numri i profesionistëve shëndetësorë të kthyer, mbi 100, e tejkaloi numrin e atyre të larguar. Gjatë tri viteve të fundit, u shtuan 370 infermierë, 300 mjekë në kujdesin parësor dhe 250 specialistë në atë sekondar e terciar.

Në bujqësi, mbi 150 mijë fermerë kanë përfituar më shumë se 350 milionë euro në grante e subvencione gjatë kësaj qeverisjeje. Në mandatin e ri, tregu do të rregullohet më tej, prodhimtaria do të rritet dhe do të krijohet skema kombëtare e sigurimit të prodhimit nga fatkeqësitë natyrore. Do të mbështeten fermat, pemishtet, serrat, blegtoria, mekanizmi dhe sistemet e ujitjes. Prodhimet do të certifikohen e standardizohen për tregun vendor dhe atë evropian. Do të fuqizohen organizatat e prodhuesve, kooperativat, përpunimi dhe zinxhiri i ftohtë. Aplikimi për grante do të jetë i hapur gjatë gjithë vitit. Do të ketë mbështetje të posaçme për vajzat e djemtë, aplikim online për subvencione, Kartën e-Fermeri dhe regjistrim të thjeshtuar të punëtorëve sezonalë. Do të krijohen tri zona të hortikulturës intensive dhe do të zgjerohet prodhimi ekologjik.

Për ujërat, qeveria do të përfundojë projektimin dhe ndërtimin e ujësjellësit në të gjitha lokalitetet e banuara. Për furnizim me ujë të pijes, ujitje dhe industri do të ndërtohen pesë rezervuarë të rinj: në Firajë të Poshtme të Shtërpcës, në Pollatë të Podujevës, në Kuçicë të Skenderajt, në Dragaçinë të Suharekës dhe në Desivojcë të Kamenicës. Kanalizimet e fshatrave do të trajtohen me impiante të vogla. Do të rregullohen argjinaturat, do të rigjallërohet Ligatina e Hencit dhe rrjedhat e Lepencit e Drinit, si dhe do të mbështetet grumbullimi i ujit të shiut për ujitje e nevoja sanitare.

Në sektorin e energjisë dhe minierave, termocentralet Kosova A dhe Kosova B do të modernizohen për të rritur prodhimin dhe për të ulur ndotjen. Filtrat në Kosovën B do të ulin pluhurin për 97% dhe oksidet e azotit për 75%, ndërsa rehabilitimi i Kosovës A do të rrisë kapacitetin prodhues për 60%. Me projektet e nisura do të sigurohen së paku 305 megavatë nga era dhe 250 megavatë nga dielli, në mënyrë që 20% e energjisë së konsumuar të vijë nga burime të pastra. Sistemi i baterive me kapacitet 340 MWh, rezultat i Programit Kompakt të Korporatës së Sfidës së Mijëvjeçarit nga SHBA, do të rrisë qëndrueshmërinë e rrjetit dhe do të mundësojë tranzicionin e drejtë energjetik. Do të planifikohet gazifikimi i qymyrit, do të thellohet bashkëpunimi me Shqipërinë dhe do të vazhdojë bashkimi i tregut përmes ALPEX-it. Synimi është që më shumë se 93% e energjisë për familjet dhe ndërmarrjet e vogla të vijë nga burimet vendore dhe që eksporti të kalojë 30%. Ngrohja qendrore do të zgjerohet në Prishtinë dhe do të nisë në Gjilan, Ferizaj, Prizren, Pejë, Mitrovicë, Fushë Kosovë, Podujevë e Lipjan. Do të investohen 150 milionë euro në kursimin e energjisë për 400 ndërtesa publike e së paku 8 mijë familje. Për skanimin e pasurive minerare do të ndahen rreth 50 milionë euro, ndërsa Trepça do të jetë në qendër të partneriteteve energjetike.

Në fushën e mjedisit, Kurti paralajmëroi njoftimin në kohë reale për cilësinë e ajrit dhe krijimin e Brezit të Gjelbër Prishtinë-Obiliq-Fushë Kosovë. Autostradat e rrugët kombëtare do të gjelbërohen, depotitë e paligjshme do të mbyllen dhe deponia e Mirashit do të mbyllet përfundimisht. Sistemi i paralajmërimit do t’i mbrojë qytetarët nga përmbytjet dhe valët e të nxehtit. Aksioni shtetëror për mbrojtjen e natyrës do të ndalë degradimin e lumenjve, pyjeve dhe zonave të mbrojtura, ndërsa Blinaja do të shndërrohet në park të hapur, edukativ e rekreativ të jetës së egër.

Infrastruktura e së ardhmes mbetet prioritet. Qeveria do të fillojë ndërtimin e hekurudhës Gjakovë-Shkodër, pjesë e linjës Prishtinë-Durrës që do të lidhë Portin e Thatë të Prishtinës me Portin e ri të Durrësit. Do të projektohen gjithashtu linjat që lidhin Prizrenin e Ferizajn me Gjilanin e Bujanocin, si dhe Prishtinën me Aeroportin. Do të përfundohet autostrada e Gjilanit deri te Dheu i Bardhë dhe lidhja me Korridorin 1, rruga Prizren-Tetovë me tunelin nën malet e Sharrit, Rruga e Dukagjinit, rrugët Dollc-Gjakovë dhe Kijevë-Zahaq. Do të shtohen lidhjet ndërkufitare dhe do të përmirësohet qasja në qendrat turistike e historike, si dhe do të nisë ndriçimi i mençur i autostradave. Ritmi i investimeve kapitale do të rritet përmes reformimit të prokurimit publik, me procese më të shpejta, më transparente dhe më konkurruese, në mënyrë që ekzekutimi vjetor i investimeve kapitale të kalojë 1 miliard euro. Viti rekord ishte viti i kaluar me afër 730 milionë euro investime kapitale. Lidhja e sistemit të financave publike me prokurimin elektronik do të forcojë disiplinën buxhetore dhe do të ndalë detyrimet financiare pa mbulesë.

Sa i përket buxhetit të komunave, të dhënat e regjistrimit të popullsisë do të bëhen baza e re e buxhetimit. Grantet do të ndahen sipas numrit dhe nevojave të banorëve dhe granti i katërt do të përfshihet në skemën e re, duke rritur mundësitë e komunave për arsim, shëndetësi, ujësjellës, kanalizime dhe infrastrukturë, bashkë me transparencën dhe përgjegjësinë në qeverisjen vendore.

Në sport, Lojërat Mesdhetare 2030 do të transformojnë infrastrukturën sportive të Kosovës. Pallati i Rinisë dhe Sporteve, Qendra e Studentëve, Qendra Akuatike, pishinat, palestrat dhe terrenet për sportet olimpike do të përtërihen sipas standardeve ndërkombëtare. Për Stadiumin Kombëtar, përtëritjen e stadiumeve ekzistuese dhe ndërtimin e 20 stadiumeve të futbollit janë planifikuar 250 milionë euro. Klubet e vajzave dhe ato të drejtuara prej tyre do të kenë mbështetje të posaçme. Licencimi i trajnerëve do të standardizohet, financimi do të lidhet me rezultatet dhe përgjegjësinë, dhe do të zbatohet programi Sporti në Shkolla.

Për artin, janë planifikuar 200 milionë euro investime në film, libër, art skenik e pamor, arkitekturë, dizajn, modë, artizanat, videolojëra dhe shërbime TIK. Programi Kosova Krijon do të bashkërendojë politikat e sektorit dhe do të ndihmojë daljen në tregjet ndërkombëtare. Do të forcohet mbrojtja e pronësisë intelektuale, aftësimi i vazhdueshëm i krijuesve, rrjeti i kinemave publike dhe mbështetja për artistët e pavarur. Teatri i Operës dhe Baletit dhe Muzeu i Artit Bashkëkohor do të jenë qendra të krijimtarisë. Monumentet do të vihen në shërbim të komunitetit. Do të vazhdojnë kërkimet arkeologjike, mbështetja e zejeve tradicionale, zgjerimi i rrjetit të muzeve dhe puna në Kullat e Rezistencës në Prekaz. Do të themelohet Muzeu i Gjenocidit dhe do të përfundojë Memoriali i Fëmijëve të vrarë gjatë luftës.

Kurti theksoi se, krahas themelimit të Ministrisë përkatëse, do të vazhdojë përkujdesja për kategoritë e dala nga lufta dhe ruajtja e trashëgimisë së luftës çlirimtare. Viktimat civile dhe familjet e tyre do të trajtohen me dinjitet. Zbardhja e fatit të të zhdukurve me dhunë nga regjimi i Millosheviqit do të mbetet detyrë e pandalshme shtetërore, bashkë me kërkesën ndaj Serbisë për hapjen e arkivave, veçanërisht të Brigadës së Motorizuar 37 të Ushtrisë Jugosllave, arkiva e së cilës është klasifikuar për 30 vjet që nga 2014-a. Për familjet e dëshmorëve, Kryeministri përmendi rritjen e pensioneve: familjet me një dëshmor marrin tani 537 euro, nga 448 euro më parë; për familjet me më shumë se një dëshmor apo të zhdukur, formula e pensionit u ndryshua duke u rritur për 50% të pensionit bazë për çdo dëshmor apo të zhdukur tjetër. Familjet me dy dëshmorë marrin 806 euro, me tre dëshmorë 1075 euro, me katër dëshmorë 1344 euro dhe me më shumë se katër dëshmorë 1613 euro.

Në drejtësi, qeveria do të vazhdojë punën për vetingun në përputhje me Kushtetutën. Byroja për Sekuestrimin dhe Konfiskimin e Pasurisë së Pajustifikueshme do të godasë pasurimin e paligjshëm. Gjykata për Çështje Familjare do të trajtojë me përparësi pronën, trashëgiminë, dhunën në familje, shkurorëzimin dhe detyrimin ushqimor. Padia dhe gjykimi do të digjitalizohen në të gjitha shkallët. Do të themelohet Prokuroria e specializuar për krimin e organizuar dhe korrupsionin, si dhe Zyra për Hetime Disiplinore. Hetimi i krimeve të luftës dhe sjellja para drejtësisë e kriminelëve që zbatuan gjenocidin e Serbisë në vitet 1998-1999 do të mbështeten. Policia do të pajiset me pajisje bashkëkohore, stacionet do të përtërihen dhe do të themelohet fondi për pensionimin e parakohshëm të shkallëzuar, nga mosha 63 vjeçare deri në 55 vjeç, vetëm nëse ka dëshirë e vullnet. Sistemi i gradimit sipas meritës do të përmirësohet, me mundësi të posaçme për avancimin e grave. Njësia e Dronëve dhe Antidronëve do të fuqizohet, Qendra Kombëtare për Menaxhimin e Kufirit do të pajiset me teknologjitë më të avancuara dhe do të themelohet Xhandarmëria e Republikës së Kosovës për mbrojtjen e kufirit, luftimin e terrorizmit, përballimin e rreziqeve të larta dhe mbrojtjen e infrastrukturës kritike.

Për mbrojtjen, Kurti njoftoi se gjatë katër viteve të ardhshme do të ndahen mbi 1 miliard euro për ushtrinë. Industria ushtarake “Made in Kosova” do të fokusohet në municion, dronë, robotë dhe teknologji të tjera mbrojtëse. Prodhimi i municionit pritet të nisë brenda vitit 2026, ndërsa zhvillimi i robotëve të parë tashmë ka përfunduar. Me Shqipërinë do të krijohet Njësia Ushtarake e Përbashkët dhe do të bashkëpunohet në edukim e bashkëprodhim. Rekrutimi do të shtohet, me synim që brenda mandatit ushtria të ketë 1 mijë gra e vajza ushtarake, nga rreth 400 aktualisht. Programi i Mbrojtjes Gjithëpërfshirëse do të trajnojë rezervistët vullnetarë, ndërsa profesionistëve me prejardhje nga Kosova që shërbejnë në ushtritë aleate, si dhe atyre nga Shqipëria, do t’u mundësohet kalimi në Forcën e Sigurisë së Kosovës. Bashkëpunimi me shtetet e NATO-s, veçanërisht me SHBA-në, do të përshpejtojë përgatitjet për anëtarësim.

Në politikën e jashtme, qeveria do të punojë për njohjen e pasaportës së Kosovës në më shumë vende dhe për marrëveshje të reja për lëvizje pa viza. Pas aplikimit të dorëzuar më 15 dhjetor 2022, marrja e statusit të vendit kandidat në Bashkimin Evropian mbetet synim kryesor dhe orientim strategjik. Deri në vitin 2030 synohet përmbyllja e kapitujve të integrimit dhe përparimi në bisedimet për anëtarësim. Agjenda e Reformave 2025-2028 do të udhëheqë përfitimin e fondeve dhe përafrimin me tregun e brendshëm të BE-së. Rrjeti i atasheve të mbrojtjes do të dyfishohet, do të shtohen marrëveshjet SOFA dhe do të thellohen marrëdhëniet me shtetet mosnjohëse, veçanërisht me anëtaret e NATO-s dhe BE-së. Kosova synon drejtimin e së paku një nisme rajonale, do të fuqizojë aftësitë kundër dezinformimit dhe do të hapë shërbimin diplomatik për kuadrot e reja e profesionistët e mërgatës. Rrjeti i atasheve ekonomikë, tregtarë e kulturorë do të kërkojë investime e tregje të reja. Kosova do të marrë pjesë në Tregun e Përbashkët Rajonal, do të zbatojë detyrimet e Procesit të Berlinit dhe do të mbetet e harmonizuar me politikën e jashtme e të sigurisë së BE-së.

Duke iu drejtuar deputetëve dhe qytetarëve, Kurti theksoi se çdo gjë e prezantuar në ekspozetë e mëhershme, veçanërisht në atë të shkurtit, mbetet e vlefshme për mandatin në vijim, pasi bëhet fjalë për të njëjtin mandat të ndërprerë proceduralisht, dhe të gjitha do të zbatohen një nga një.

Në përmbyllje, Kryeministri prezantoi kabinetin e ri qeveritar: Zëvendëskryeministër i parë dhe ministër i Punëve të Jashtme dhe Diasporës, Glauk Konjufca; Zëvendëskryeministre e dytë dhe ministre e Drejtësisë, Donika Gërvalla; Zëvendëskryeministër i tretë për Çështje të Pakicave dhe Bashkëpunim, Fikrim Damka; Ministër i Financave, Hekura Murati; Ministër për Punë, Familje dhe Vlera të Luftës Çlirimtare, Andin Hoti; Ministër i Mbrojtjes, Ejup Maqedonci; Ministër i Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla; Ministër i Digjitalizimit dhe Administratës Publike, Lulëzon Jagxhiu; Ministër i Shëndetësisë, Arben Vitia; Ministër i Arsimit dhe Shkencës, Hajrullah Çeku; Ministre e Kulturës dhe Turizmit, Saranda Bogujevci; Ministër i Administrimit të Pushtetit Lokal, Elbert Krasniqi; Ministër i Sportit dhe Rinisë, Blerim Gashani; Ministre e Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor, Fitore Pacolli; Ministër i Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural, Armend Muja; Ministër i Infrastrukturës dhe Transportit, Dimal Basha; Ministre e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë, Inovacionit, Mimoza Kusari; Ministre e Ekonomisë, Artane Rizvanolli; Ministër për Komunitete dhe Kthim, Nenad Rashiq; dhe Ministër për Zhvillim Rajonal, Rasim Demiri.

Kurti e mbylli fjalën duke theksuar se ky kabinet mbështetet në punën e kryer dhe në besimin e dhënë nga qytetarët më 7 qershor. Ai shtoi se qeveria ka program të qartë, masa të përcaktuara dhe përgjegjësi të matshme. Qytetarët na kanë dhënë mandatin për të qeverisur, tha ai, dhe Kuvendit i takon ta mundësojë zbatimin e tij, si dhe të gjejë zgjidhjen për zgjedhjen e Presidentit. Në tetor do të sillet Buxheti 2027, dhe mandati që po kërkojmë është mandat drejtësie e pune, dinjiteti për secilin, sigurie e mirëqenieje për të gjithë.