Kosova në ditën e fundit të afatit kushtetues: Zgjedhja e Presidentit ose shpërndarja e Kuvendit

Kosova ndodhet përballë një momenti vendimtar për vazhdimësinë e funksionimit institucional.

Sot, më 6 tetor, përfundon afati kushtetues për zgjedhjen e Presidentit të Kosovës. Deri në mbyllje të këtij afati, partitë politike duhet të arrijnë një marrëveshje për të shmangur shpërndarjen e Kuvendit dhe organizimin e zgjedhjeve të reja.

Sipas përcaktimit të Gjykatës Kushtetuese, periudha 60-ditore për zgjedhjen e Presidentit ka nisur më 8 gusht dhe përfundon sot. Ky është një afat i detyrueshëm, i cili nuk mund të zgjatet përmes një marrëveshjeje politike, transmeton “Bota sot”.

Moszgjedhja e Presidentit sjell si pasojë të drejtpërdrejtë shpërndarjen e Kuvendit. Pas këtij zhvillimi, Kosova duhet të shkojë në zgjedhje të jashtëzakonshme, të cilat duhet të zhvillohen brenda 45 ditësh nga dita e shpërndarjes.

Partitë ende larg kompromisit

Negociatat politike para skadimit të afatit janë vështirësuar për shkak të kërkesave të ndryshme të subjekteve parlamentare.

PDK-ja e ka kushtëzuar votën për Presidentin me ndryshimet në Ligjin për Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë.

LVV-ja nuk e ka pranuar këtë qasje, duke kërkuar që zgjedhja e Presidentit të zhvillohet si proces i veçantë. Kjo parti ka insistuar gjithashtu që vendi të mos drejtohet drejt zgjedhjeve të reja.

Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, u ka bërë thirrje ditët e fundit aktorëve politikë që të shmangin zgjedhjet dhe të gjejnë një zgjidhje brenda institucioneve.

Megjithatë, deri në orët e fundit të 6 tetorit, nuk dihet nëse partitë do të arrijnë t’i kapërcejnë mospajtimet që kanë penguar përparimin e procesit.

Rreziku i një cikli të ri zgjedhor

Një dështim i zgjedhjes së Presidentit do ta çonte Kosovën në një tjetër fushatë elektorale, pak kohë pas proceseve të fundit zgjedhore dhe një periudhe të gjatë tensioni institucional.

Një situatë e tillë do të sillte vonesa të mëtejshme në konsolidimin e institucioneve, ndërsa vendi duhet të përballet me çështje të rëndësishme që lidhen me politikën e jashtme, dialogun me Serbinë dhe proceset integruese.

Për këtë arsye, data 6 tetor përfaqëson më shumë se një afat procedural. Ajo do të përcaktojë nëse kriza do të tejkalohet përmes një marrëveshjeje politike në Kuvend apo nëse vendimi do t’u lihet qytetarëve përmes zgjedhjeve të reja.

Hapat në rast të dështimit

Nëse Presidenti nuk zgjidhet brenda periudhës së përcaktuar, Kuvendi shpërndahet. Më pas, Presidentja në detyrë është e detyruar të shpallë zgjedhjet e jashtëzakonshme, të cilat, sipas afatit kushtetues, duhet të mbahen jo më vonë se 45 ditë pas shpërndarjes së Kuvendit.

Ky zhvillim do ta rikthente vendin në një garë të re elektorale.

Megjithatë, deri në mbërritjen e këtij skenari, partitë kanë ende orët e fundit të ditës në dispozicion për të arritur një marrëveshje.

Gjatë ditës së sotme do të bëhet e qartë nëse palët do t’i japin përparësi funksionimit institucional përballë kushteve politike, apo nëse Kosova do të hyjë në një tjetër cikël zgjedhor. Afati është i përcaktuar qartë: 6 tetori është dita e fundit.