Koalicioni Shqiptar kërkon më shumë mandate për shqiptarët e Luginës

Pas marrëveshjes politike mes partive shqiptare, “Koalicioni Shqiptar” ka vijuar fushatën parazgjedhore në Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë. Tetë subjekte politike do të garojnë së bashku në zgjedhjet parlamentare të Serbisë, të planifikuara për 25 tetor 2026, ndërsa listën e përbashkët e udhëheq Shaip Kamberi.

Aktivitetet e koalicionit janë shtuar gjatë ditëve të fundit, me takime me qytetarë dhe tubime të përbashkëta në komunat e Luginës. Përfaqësuesit e partive u kanë bërë thirrje shqiptarëve të marrin pjesë në zgjedhje dhe të mbështesin një përfaqësim më të fuqishëm në Parlamentin e Serbisë.

Tubimi më i fundit u zhvillua të hënën, më 19 tetor, në restorantin “Bici”, në fshatin Samolicë të Komunës së Bujanocit. Në të morën pjesë përfaqësues të subjekteve të koalicionit, përfshirë Shaip Kamberin, Visar Memetin, Nagip Arifin, Shqiprim Musliun, Ardita Sinanin, Naser Azirin dhe Ilir Sadriun.

Shaip Kamberi, i cili është bartës i listës, tha se synimi i koalicionit është rritja e numrit të deputetëve shqiptarë në parlament, me ambicien për të siguruar tri ose më shumë ulëse.

Ai renditi si shqetësime kryesore diskriminimin, mungesën e investimeve, vështirësitë në punësim dhe mosrealizimin e zotimeve institucionale ndaj shqiptarëve të Luginës. Kamberi nënvizoi gjithashtu se zbatimi i Planit Shtatëpikësh mbetet një nga kërkesat kryesore të koalicionit.

Kryetarja e Preshevës, Ardita Sinani, deklaroi se bashkimi i subjekteve politike mund të rrisë fuqinë përfaqësuese të shqiptarëve dhe të kontribuojë në mbrojtjen e të drejtave të tyre.

Para tubimit në Samolicë, më 18 tetor, Kamberi u takua me qytetarë të gjeneratave të vjetra nga disa vendbanime të Komunës së Bujanocit. Sipas mediave lokale, në këtë takim ishin të pranishëm qindra qytetarë.

Gjatë këtij takimi, Kamberi e lidhi bashkëpunimin politik me historinë e shqiptarëve të Luginës, duke theksuar nevojën që përpjekjet për mbrojtjen e të drejtave të tyre të vazhdojnë.

Tubimi në Samolicë ishte bërë publik më 17 tetor, kur koalicioni u kërkoi shqiptarëve të Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës të merrnin pjesë në aktivitetin zgjedhor.

Marrëveshja mes partive shqiptare u arrit më 29 shtator në Prishtinë, në Zyrën e Kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti. Një ditë më vonë, më 30 shtator, u njoftua zyrtarisht se subjektet do të garonin me një listë të vetme të quajtur “Koalicioni Shqiptar”. Bashkëpunimi erdhi pas negociatave dhe përpjekjeve për përafrimin e qëndrimeve politike.

Në marrëveshje u përfshinë tetë subjekte politike: Partia për Veprim Demokratik (PVD), e përfaqësuar nga Shaip Kamberi; Alternativa për Ndryshim (APN), e përfaqësuar nga Visar Memeti; Partia Demokratike (PD), e përfaqësuar nga Nagip Arifi; Partia Demokratike Shqiptare (PDSH), e përfaqësuar nga Agim Sabedini; Lëvizja për Progres Demokratik (LPD), e përfaqësuar nga Shqiprim Musliu; Lëvizja për Reforma (LR), e përfaqësuar nga Sami Salihu; Alternativa për Luginën (AL), e përfaqësuar nga Armend Aliu; dhe Unioni Demokratik Shqiptar (UDSH), i përfaqësuar nga Naser Aziri.

Qëllimi i marrëveshjes është bashkimi i votave shqiptare në një listë të vetme, duke shmangur ndarjen e mbështetjes mes partive të ndryshme. Lista, e drejtuar nga Shaip Kamberi, garon me numrin 17.

Sipas raporteve, në listë janë gjithsej dhjetë kandidatë, pesë gra dhe pesë burra, të ardhur nga Presheva, Bujanoci, Medvegja dhe Pazari i Ri. Për regjistrimin e saj u siguruan 6.319 nënshkrime mbështetëse, ndërsa 5.988 prej tyre u shpallën të vlefshme.

Bashkimi i tetë subjekteve shihet si një përpjekje për të rritur ndikimin politik të shqiptarëve të Luginës në institucionet qendrore të Serbisë. Në vend të garimit me lista të veçanta, partitë synojnë që votat e tyre të përqendrohen për të fituar më shumë mandate parlamentare.

Shaip Kamberi është aktualisht deputeti i vetëm shqiptar në Parlamentin e Serbisë, i cili ka 250 ulëse. Në zgjedhjet e vitit 2020, partitë shqiptare garuan po ashtu me një listë të përbashkët dhe morën tri mandate, sipas një analize të PreshevaPRESS.

Kur u bë i ditur bashkëpunimi, kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, tha se shqiptarët e Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës duhet të kishin të paktën pesë vende të garantuara në Parlamentin e Serbisë. Ai iu referua dhjetë ulëseve që komuniteti serb i ka të garantuara në Kuvendin e Kosovës. Megjithatë, ky është qëndrim politik i Kurtit dhe nuk përbën një kuotë të garantuar aktualisht për shqiptarët në Serbi.

Një tjetër pikë qendrore e programit të koalicionit është kërkesa për zbatimin e Planit Shtatëpikësh të vitit 2013. Dokumenti përfshin çështje që lidhen me përfaqësimin e drejtë në institucione, njohjen e diplomave, arsimin në gjuhën shqipe, përdorimin zyrtar të kësaj gjuhe, zhvillimin ekonomik dhe shqetësimet për pasivizimin e adresave të shqiptarëve.

Rëndësia e bashkimit, sipas kësaj qasjeje, nuk lidhet vetëm me numrin e mandateve që mund të sigurohen në zgjedhje. Ajo do të varet edhe nga aftësia e deputetëve për të vepruar në koordinim, për të kërkuar përmbushjen e zotimeve dhe për t’i paraqitur çështjet e shqiptarëve në institucionet serbe dhe në arenën ndërkombëtare.

Pas zgjedhjeve do të bëhet e qartë nëse ky bashkëpunim do të ruhet dhe nëse bashkimi elektoral do të sjellë përfaqësim më të madh, si dhe rezultate konkrete për banorët e Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës.