E shkarkuar nga Kurti e Osmani, e ngritur nga Rama në krye të inteligjencës, Vlora Hyseni tani nën arrest shtëpie

Vlora Hyseni, drejtoresha e Shërbimit Informativ të Shtetit, ndodhet në qendër të një operacioni të Prokurorisë së Posaçme. Gjykata e Posaçme, duke pranuar kërkesën e SPAK, ka vendosur ndaj saj masën “arrest në shtëpi” si dhe pezullimin nga detyra.

Dyshimet që rëndojnë mbi Hysenin lidhen me dy vepra penale: “Përkrahja e autorit të krimit” dhe “Zbulimi i akteve ose të dhënave sekrete”. Aktualisht, masa nuk është zbatuar, pasi ajo gjendet jashtë territorit shqiptar. Sipas burimeve, drejtoresha e SHISH-it po merr pjesë në një konferencë ndërkombëtare të krerëve të shërbimeve informative në Baku të Azerbajxhanit.

Hetimi që e çoi SPAK-un deri te kreu i inteligjencës shqiptare ka nisur nga dosja e biznesmenit Ergys Agasi. Materialet filmike dhe provat e sekuestruara në ambientet e tij kanë shërbyer si pikënisje për hapjen e një segmenti të ri në dosjen AKSHI.

Nga raportimet e Report TV, pamjet tregojnë takime të Agasit me personalitete të larta të ekzekutivit, përfshirë ministra dhe drejtues institucionesh. Vetë Agasi ka konfirmuar para Gjykatës së Apelit se është takuar me zyrtarë të tillë, por ka hedhur poshtë se këto kontakte përbëjnë krim. Për momentin, nuk janë bërë të ditura hollësitë se çfarë saktësisht përmbajnë provat në lidhje me Vlora Hysenin, çfarë të dhënash dyshohet se janë nxjerrë dhe në ç’mënyrë mund të jetë ndihmuar autori i një krimi.

Zhvillimi i sotëm rindez vëmendjen mbi një vendim të rëndësishëm të kryeministrit Edi Rama. Hyseni ka shërbyer për vite në Agjencinë e Kosovës për Inteligjencë, ku në vitin 2019 arriti pozicionin e zëvendësdrejtoreshës dhe për një kohë ushtroi edhe detyrën e drejtueses së institucionit. Më 30 qershor 2021, ajo u shkarkua nga kjo detyrë nga presidentja Vjosa Osmani dhe kryeministri Albin Kurti.

Vendimi i publikuar në Fletoren Zyrtare të Kosovës nuk përmbante shkaqet e largimit. Hysenit iu kërkua të kthente pajisjet dhe materialet zyrtare, ndërsa iu rikujtua detyrimi për të ruajtur fshehtësinë e informacioneve të klasifikuara. Edhe pse ky formulim nuk është provë e një rrjedhjeje të dhënash, largimi i një funksionareje të këtij niveli nga inteligjenca kosovare duhej parë si një sinjal paralajmërues për çdo shtet tjetër që do t’i ofronte një post të krahasueshëm.

Vetëm disa muaj pas shkarkimit, Edi Rama e afroi Hysenin si këshilltare për sigurinë kombëtare. Më 17 mars 2023, kryeministri ia propozoi presidentit Bajram Begaj emrin e saj për të drejtuar SHISH-in dhe më 3 prill ajo mori dekretimin zyrtar në krye të shërbimit inteligjent shqiptar.

Kjo do të thotë se një zyrtare e përjashtuar nga drejtimi i AKI-së në Kosovë nuk u vendos në një pozicion të dorës së dytë në Shqipëri. Rama e mbajti fillimisht pranë vetes për çështjet e sigurisë dhe më pas i dorëzoi institucionin që administron sekretet më delikate të shtetit dhe bashkëpunimin me partnerët e NATO-s.

Rasti përbën një precedent tejet të pazakontë. Është e rrallë që një zyrtare e shkarkuar nga shërbimi inteligjent i një vendi të vendoset, pas një periudhe kaq të shkurtër, në krye të shërbimit homolog në një shtet fqinj. Ky fakt bëhet edhe më i ndjeshëm duke pasur parasysh marrëdhëniet e ngushta që duhet të ekzistojnë mes Kosovës dhe Shqipërisë në fushën e sigurisë kombëtare.

Tirana zyrtare nuk ka dhënë asnjëherë shpjegime publike për një sërë pyetjesh të ngritura: A kërkoi kryeministri Rama informacion mbi arsyet e shkarkimit të Hysenit nga institucionet kosovare? A pati konsultime me presidenten Osmani dhe kryeministrin Kurti përpara se ta merrte si këshilltare? A iu nënshtrua Hyseni një procesi të posaçëm verifikimi sigurie përpara emërimit në SHISH? Dhe pse një vendim kaq delikat u mor pa asnjë llogaridhënie ndaj qytetarëve shqiptarë e kosovarë?

Përgjegjësia politike për këto pikëpyetje mbetet, pavarësisht përfundimit që do të ketë procesi penal. Edhe në një skenar ku Hyseni shpallet e pafajshme, Rama do të duhet të sqarojë kriteret dhe të dhënat që e shtynë t’ia besonte drejtimin e inteligjencës shqiptare një figure të shkarkuar më parë nga autoritetet e Kosovës.

Që në vitin 2023, emërimi i Hysenit kishte ngjallur dyshime. Opozita në Shqipëri foli për lidhje të mundshme me Beogradin dhe për një udhëtim të supozuar të fshehtë në Serbi. SHISH-i e mohoi kategorikisht këtë pretendim, duke deklaruar se Hyseni nuk kishte kryer asnjë takim jashtë Shqipërisë pas marrjes së detyrës. Deri tani, nuk ka prova publike që emërimi të jetë ndikuar nga Beogradi dhe hetimi aktual i SPAK-ut lidhet me Ergys Agasin e dosjen AKSHI, jo me Serbinë.

Megjithatë, ky zhvillim nuk mund të ndahet nga konteksti i mosbesimit që është krijuar në Kosovë dhe në diasporë ndaj politikës së Edi Ramës kundrejt Beogradit. Marrëdhënia e ngushtë politike me Aleksandar Vuçiqin dhe përplasjet e vazhdueshme të Ramës me institucionet e Kosovës kanë bindur një pjesë të madhe të opinionit se Tirana zyrtare shfaq më shumë mirëkuptim ndaj kërkesave serbe sesa ndaj shqetësimeve të Prishtinës. Ky perceptim, edhe pse politik dhe jo një provë gjyqësore, nuk mund të injorohet. Pikërisht për këtë, Rama duhet të shpjegojë publikisht arsyet e zgjedhjes së Hysenit dhe procesin e verifikimit që parapriu emërimin e saj.

Dyshimi për nxjerrje të të dhënave sekrete ngre shqetësime serioze për sigurinë kombëtare të Shqipërisë si dhe për informacionet e ndara me vendet aleate. Megjithatë, masa e sigurisë nuk barazohet me fajësinë. Vetëm hetimi do të përcaktojë natyrën e informacionit të dyshuar, se kush mund ta ketë marrë atë dhe dëmin eventual të shkaktuar.

Deputetja demokrate Jorida Tabaku i bëri thirrje presidentit Bajram Begaj që të mbledhë pa vonesë Këshillin e Sigurisë Kombëtare, me qëllim sqarimin nëse janë cenuar të dhënat shtetërore, funksionimi i institucioneve dhe siguria e qytetarëve.

Hetimet vijojnë dhe priten njoftime zyrtare nga SPAK, SHISH, Presidenca, Kryeministria dhe mbrojtja ligjore e Vlora Hysenit. Ajo dhe personat e tjerë të përfshirë në këtë hetim gëzojnë prezumimin e pafajësisë deri në një vendim gjyqësor të formës së prerë.